*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی >  ویژه‌نامه‌ها > فاطمیه 1396 


فاطمیه 1396 شماره خبر: ٣٩٧٨١٠ ١٧:١٨ - 1396/11/21   در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین علی ابوترابینام و تأثیر آن بر رفتارهای فردی و اجتماعی ارسال به دوست نسخه چاپي


در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین علی ابوترابینام و تأثیر آن بر رفتارهای فردی و اجتماعی

در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین علی ابوترابی


برگزیدن نام نیک، یکی ازعوامل بستر ساز در فرایند تربیت دینی است. نام نیکو، نماد هویت و شخصیت آینده هر فرد است. هویت هر کسی، از متغیرهای فراوانی اثر می‌پذیرد که یکی از اولین متغیرهای دخیل در شکل‌گیری هویت، نام و اسمی است که دیگران فرد را با آن خطاب می‌کنند. نام، آیینه شخصیت هر کس و شناسنامه وجودى اوست و فرهنگ غنى و ارزشمند هر شخص یا قوم و ملتى را در آیینه اسم‌ها بهتر مى‌توان بررسى کرد. هنگامى که به نامگذارى کودکان که در ظاهر مسئله‌اى جزئى و فرعى به حساب مى‌آید، توجه کنیم مى‌بینیم در دستورها و آدابى که در این زمینه وارد شده دقت و تیزبینى عجیبى بکار رفته تا هیچ‌گونه ضربه‌اى اگرچه ناچیز به عزت و عظمت انسان وارد نشود. در احادیث و روایاتى که در این مورد از پیشوایان معصوم رسیده، سفارش شده حتى قبل از تولد فرزند براى او نامى زیبا و نیکو انتخاب کنید و نیز تأکید شده در انتخاب اسم و صدا کردن اشخاص مسایل روانى و عاطفى را مورد توجه قرار دهید و از انتخاب نام زشت که از نظر روان‌شناسى و تربیتى اثر مخرب و منفى بر فرزندان دارد، پرهیز کنید...

 

برگزیدن نام نیک، یکی ازعوامل بستر ساز در فرایند تربیت دینی است. نام نیکو، نماد هویت و شخصیت آینده هر فرد است. هویت هر کسی، از متغیرهای فراوانی اثر میپذیرد که یکی از اولین متغیرهای دخیل در شکلگیری هویت، نام و اسمی است که دیگران فرد را با آن خطاب میکنند. نام، آیینه شخصیت هر کس و شناسنامه وجودى اوست و فرهنگ غنى و ارزشمند هر شخص یا قوم و ملتى را در آیینه اسمها بهتر مىتوان بررسى کرد. هنگامى که به نامگذارى کودکان که در ظاهر مسئلهاى جزئى و فرعى به حساب مىآید، توجه کنیم مىبینیم در دستورها و آدابى که در این زمینه وارد شده دقت و تیزبینى عجیبى بکار رفته تا هیچگونه ضربهاى اگرچه ناچیز به عزت و عظمت انسان وارد نشود. در احادیث و روایاتى که در این مورد از پیشوایان معصوم رسیده، سفارش شده حتى قبل از تولد فرزند براى او نامى زیبا و نیکو انتخاب کنید و نیز تأکید شده در انتخاب اسم و صدا کردن اشخاص مسایل روانى و عاطفى را مورد توجه قرار دهید و از انتخاب نام زشت که از نظر روانشناسى و تربیتى اثر مخرب و منفى بر فرزندان دارد، پرهیز کنید. هفتهنامه افق حوزه در گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین علی ابوترابی، روانشناس و عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی آموزشی امام خمینی به بررسی تأثیر نام، بر رفتارهای فردی و اجتماعی انسانها پرداخته است.

 در قیامت انسانها را به نام میخوانند

رسالت والدین در تربیت صحیح فرزندان، به روزی حلال، تعلیم و تربیت خلاصه نمیشود، بلکه انتخاب نام مناسب نیز از رسالتهای والدین است که اولین قدم اظهار محبت آنها به فرزندشان تلقی شده که باید محقق شود. پیامبر رحمت حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم مؤمنین را به نامگذاری شایسته فرزندان سفارش نموده و میفرماید: «اِنّ اَوّلَ مایَنحَلُ اَحَدُکَم وَلَدهُ الاسِمُ الحَسَن»؛ یعنی اولین بخشش و عنایت شما به فرزندانتان، انتخاب نام نیکو میباشد. (کافی، ج6)

بنابراین از مهمترین حقوق کودک که در متون دینی و روایی به آن تأکید شده، نام نیکو نهادن بر فرزند توسط والدین است؛ بهگونهای که حتی در جهان آخرت که سعادت و شقاوت یک انسان مشخص میشود و فرد متوجه میشود که بخشی از این سرنوشت، بهدلیل آثار روانی و عاطفی همین نامگذاری بوده و به همین جهت حق خود را حتی از پدر مطالبه میکند. این آثار از سالهای اول که مراحل نخستین اجتماعی شدن کودک است وجود دارد و تا بعد از مرگ بدلیل انس و الفت روح با نام شخص ادامه پیدا میکند و در زمانی که مؤمنی از دنیا میرود، در روز قیامت با نام صدا زده میشود چراکه بر اساس روایات دینی روح در روز قیامت حضور دارد و صدا زده میشود. پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم میفرمایند: «استَحسِنُوا أسماءَکُم؛ فإنکُم تُدعَوْنَ بها یَومَ القِیامَةِ: قُمْ یا فُلانَ ابنَ فُلانٍ إلى نورِکَ، و قُمْ یا فُلانَ ابنَ فُلانٍ لا نُورَ لَکَ»؛ یعنی نامهاى نیکو بر خود نهید؛ زیرا در روز قیامت شما را به نام صدا مىزنند [و مىگویند]: فلان پسر فلان! برخیز به سوى نور خود برو، و فلان پسر فلان برخیز که نورى ندارى. (کافی/۶/۱۹/۱۰)

 تعیین اسم خوب، اولین حق فرزند نسبت به والدین

در روایت آمده اولین هدیهای که والدین میتوانند به فرزندانشان بدهند، نام زیباست و اهتمام اسلام بر این مسئله دلایل تربیتی دارد. در تاریخ اسلام میخوانیم که رفتار حضرت رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم در مقابله با اسمهای نامناسب این بود که آنها را تغییر میداد و نام نیک را جایگزین نامهای زشت میکرد. از ابناثیر نقل شده که شخصی بهعنوان نماینده اعزامی، خدمت پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم رسید، حضرت فرمود نامت چیست؟ گفت: «بغیض» که به معنای بسیار خشمگین است. حضرت فرمود: «تو حبیب هستی و نامش را در همان مجلس به حبیب تغییر داد.» در جایی دیگر نقل نموده که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم نام «عاصیه» را به «جمیله» تغییر داد و فرمود تو جمیله هستی؛ زیرا عاصیه به معنای خلاف کار و جمیله به معنای زیباست. ما در احادیث داریم که بهترین نامها، نامهایی است که نشانی از عبودیت پروردگار در آن تجلی دارد. امام باقر علیه‌السلام میفرمایند: «أصدَقُ الأسماءِ ما سُمیَ بِالعُبُودِیةِ، و أفضَلُها أسماءُ الأنبیاءِ». درستترین نامها، نامى است که گویاى عبودیت باشد و بهترین نامها، نامهاى پیامبران است. (کافی/۶/۱۸/۱)

 نام در شخصیت و سلامت روانی و دینداری افراد تأثیر دارد

ما به لحاظ اخلاقی و دینی، مجاز به انتخاب هر نامی با هر تمایلاتی برای فرزندان نیستیم؛ زیرا نام زشت میتواند آثار منفی روانی برای او داشته باشد و لذا اگر گفتند نام فرد باید یادآور عبودیت الهی باشد، دلیلش این است که این نام دستکم دو اثر بر فرد دارد؛ یکی آثار فردی و دیگر آثار اجتماعی است. انتخاب نامهای بزرگان و شخصیتها بر افراد، باعث میشود که صاحب نام، احساس نوعی بزرگی و وقار در خود نماید و همرنگی خود با شخصیت مورد نظر را مضاعف نماید. این احساس روز به روز بیشتر و باعث اثرگذاری بر رفتار و گفتار او میگردد تا جایی که خود را مسئول حراست از قداست آن نام میشمارد. در حال حاضر کشورهای غربی نگران گسترش نام پیامبر اکرم در جوامع غربی هستند که این به دلیل آثار اجتماعی و آثار فردی نامگذاری است. در نگاه اول، بسیاری از والدین گمان میکنند نام فقط برای صدا زدن افراد است و یا اینکه نام تنها میتواند یک ژست اجتماعی داشته باشد که در این نگاه والدین جایگاه خودشان را در نظر دارند که نام فرزندشان چه باشد، در حالیکه روانشناسان معتقدند که نام افراد اثرات بالینی بر صاحب نام خواهد داشت و حتی برخی از این آثار فرامادی است که با علوم فعلی نمیتوانیم به آنها دست پیدا کنیم. از امام صادق علیه‌السلام سؤال شد: آیا نامگذاری فرزندان به نامهای ائمه سودی دارد؟ حضرت فرمود: آری، مگر دین چیزی جز محبت است؟

 تأثیر نام نیک از منظر روایات

اگر نام، نشان از یک موضوع اصیل دینی باشد، تأثیر بیشتری در شکلگیری بعد دینداری فرد خواهد داشت. جابر در روایتی آورده است: «أراد أبوجعفر علیه‌السلام الرکوب الی بعض شیعته لیعوده، فقال: «یا جابر! الحقنی فتبعته»، فلما انتهی الی باب الدار خرج علینا ابن له صغیر»، فقال له أبوجعفر علیه‌السلام : «ما اسمک؟»، فقال: «محمد»، قال: «فبما تکنی؟»، قال: «بعلی»، فقال أبوجعفر علیه‌السلام : لقد احتظرت من الشیطان احتظاراً شدیداً، ان الشیطان اذا سمع منادیا ینادی یا محمد، یا علی، ذاب کما یذوب الرصاص حتی اذا سمع منادیا باسم عدو من أعدائنا اهتزّ و احتال»؛ یعنی امام باقر علیه‌السلام میخواست یکی از شیعیان را عیادت کند، فرمود: ای جابر! تو با من باش. وقتی که حضرت به در آن خانه رسید، کودکی آمد. حضرت از او پرسید: نامت چیست؟ او گفت: «محمد». فرمود: کنیهات چیست؟. عرض کرد: «علی». حضرت فرمود: بهشدت از شیطان دورشدی؛ زیرا شیطان وقتی که میشنود کسی صدا میزند: یا محمد، یا علی، او آب میشود، مثل آب شدن قلع و سرب، تا اینکه میشنود کسی اسمی از اسمای دشمنان ما را میگوید، در این هنگام، شیطان به اهتزاز در میآید و به خود میبالد. (انوار نعمانیه/ج3). نکته دیگر در نامگذاری این است که صاحب نام و والدین مورد عنایت اهلبیت واقع میشوند و اگر والدین نام نیکویی برای فرزندانشان انتخاب کردند، نصیبی در دنیا و آخرت به آنها میرسد. امام رضا علیه‌السلام درباره اهمیت نامگذاری فرزندان به نامهای نیکو و تأثیر آن در زندگی میفرماید: «لایَدْخُلُ الْفَقْرُ بَیْتاً فِیهِ اسْمُ مُحَمدٍ أَوْ أَحْمَدَ أَوْ عَلِی أَوِ الْحَسَنِ أَوِ الْحُسَیْنِ أَوْ جَعْفَرٍ أَوْ طَالِبٍ أَوْ عَبْدِاللهِ أَوْ فَاطِمَةَ مِنَ النسَاءِ»؛ یعنی در خانهای که اسم محمد یا احمد یا علی یا حسن یا حسین یا جعفر یا طالب یا عبدالله و یا فاطمه وجود داشته باشد، فقر و تنگدستی راه نخواهد یافت». (بحارالانوار، ج۱۰۱، ص۱۳۱) آنحضرت همچنین در کلامی راهگشا، درباره اهمیت نام «محمد» فرموده است: «الْبَیْتُ الذِی فِیهِ مُحَمدٌ یُصْبِحُ أَهْلُهُ بِخَیْرٍ وَ یُمْسُونَ بِخَیْر»؛ یعنی خانهای که در آن محمد باشد، اهل آن خانه بامداد و شامگاهشان با خیر و برکت، توأم خواهند بود.» (وسایلالشیعه، ج۱۵، ص۱۲۷)

طبیعی است که شیعیان به دلیل شدت علاقهای که به اهلبیت دارند در نامگذاری فرزندان به نام ائمه اهتمام دارند، به عبارتی نفس عشق به اهلبیت در وجود ما باعث شده که این نامگذاریها انجام شود. امام صادق علیه‌السلام در پاسخ به این سؤال که آیا نامگذارى [فرزندان] به نامهاى ائمه سودى دارد؟ فرمود: إی والله، و هَلِ الدینُ إلا الحُب؟! قالَ الله: «إنْ کُنْتُمْ تُحِبونَ الله فاتبِعُونی یُحبِبْکُمُ الله ُو یَغفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُم» (آلعمران/31) آرى به خدا، مگر دین جز محبت است؟ خداوند فرموده است: «اگر خدا را دوست دارید از من پیروى کنید تا خدا دوستتان بدارد و گناهانتان را ببخشاید» (تفسیرالعیاشی/۱/۱۶۸/۲۸). ما از این حدیث برداشت میکنیم که نام نیکو گذاردن اصل دینداری والدین را هم تقویت میکند.

سکونی می‏گوید: نزد امام صادق علیه‌السلام رفتم در حالیکه غمگین و ناراحت بودم. امام صادق علیه‌السلام فرمود: ای سکونی! چرا ناراحتی؟ گفتم: خداوند فرزند دختری به من داده و دوست داشتم پسر میبود. پس حضرت فرمود: ای سکونی! سنگینی دخترت را زمین برمی‏دارد و روزی او بر خداوند است و از رزق شما نمی‏خورد. سکونی می‏گوید: با کلمات امام صادق علیه‌السلام غمم رفت. آنگاه فرمود: چه نامی بر او گذاردی؟ گفتم: فاطمه. فرمود: آه آه. سپس دست خود را بر پیشانی‏اش گذاشت و در حالیکه گریه می‏کرد، فرمود: حال که او را فاطمه نامیدی به او ناسزا نگو، او را (کتک) نزن و نفرینش نکن؛ چراکه این نام در نزد خداوند با عظمت ومحترم است و آن نامی است که خداوند از اسم خود برای حبیبه خود صدیقه گرفته است. (وسایلالشیعه/ج15)

وقتی نام دختر بچهای فاطمه گذارده شد و او این احساس را داشته باشد که بهخاطر همنامی با حضرت زهرا علیها‌السلام او را مورد تکریم قرار میدهند با بسیاری از صفات نیکوی حضرت همانندسازی خواهد کرد و از داشتن این نام احساس افتخار خواهد کرد. علیبن همام به سند خود از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم چنین روایت میکند: «اِذا سَمیْتُمُ الْوَلَدَ مُحَمدا فَأکْرِمُوهُ وَ وَسعُوا لَهُ الْمَجالِسَ، وَ لا تُقَبحُوا لَهُ وَجْها، فَما مِن قَومٍ کانَت لَهُم مَشوِرَةً حَضَرَ مَعَهُم مَن اسمُهُ اَحمَد اَو مُحَمد فَادخُلُوه فی مَشوِرَتِهم اِلاخَیرٌ لَهُم، وَ ما مِن مائِدةٍ نُصِبَت وَ حَضَرَ عَلَیها مَن اسمُهُ اَحمَد اَو مُحَمدَ اِلا قُدِسَ ذلِکَ البَیت فی کُلِ یَومٍ مَرّتَین»؛ یعنی اگر نام فرزند خود را محمد گذاشتید، او را اکرام کرده و در مجالس برایش جا باز کنید و کار نیک او را زشت و ناپسند مشمرید. بیتردید اگر گروهی در حال مشاوره باشند و فردی به نام محمد یا احمد در میانشان باشد و او را در مشورت خود سهیم گردانند. سبب خیر آنان خواهد شد. همچنین هیچ سفرهای نیست که شخصی به نام احمد یا محمد بر آن حاضر گردد مگر اینکه آن خانه روزانه دو بار تقدیس گردد. (مستدرکالوسایل/ج15). اسحاقبن عمار میگوید: به خدمت امام صادق رسیدم و به آن حضرت خبر دادم که خداوند پسری به من داده است. امام صادق علیه‌السلام فرمودند: «اَلاسَمّیتَهُ مُحَمداً؟ قُلتُ: قَد فَعَلتُ. قال: فَلا تَضرِب مُحَمداً وَ لا تَشتَمِه، جَعَلَه اللهُ قُرةَ عَینٍ لَکَ فی حَیاتِکَ وَ خَلفَ صِدقٍ بَعدَکَ» آیا نامش را محمد نگذاشتهای؟ عرض کردم: آری چنین است. حضرت فرمود: محمد را مزن و دشنامش مده؛ زیرا تا وقتی که زنده هستی خداوند او را نور چشم تو قرار داده و پس از مرگت فرزند صالح و جانشین صادقی برای تو خواهد بود.

 نبایدهای نامگذاری

اول اینکه والدین باید بداند که در قبال نامگذاری فرزندش مسئول هستند و این مسئله صرفاً حق والدین نیست، بلکه حق کودک و به عبارتی حق اجتماعی او هم هست. موسیبن بکر از حضرت امام کاظم علیه‌السلام نقل میکند: «اَولُ ما یَبُرّ الرجُلُ وَلَدَهُ أن یسَمیَهُ بِاِسْمٍ حَسَنٍ فَلْیحْسنَ اَحَدُکمْ اِسْمَ وَلَدِهِ»؛ یعنی اولین نیکی و احسان پدر به فرزندش آن است که نام خوب برای او انتخاب کند. پس برای فرزندان خود از بهترین نامها استفاده کنید. (کافی/۶/۱۸/۳). نکته دیگر اینکه والدین نباید با رو در بایستی نامی را برای کودک انتخاب کنند، مثلاً اینکه مادربزرگ کودک، نامی را که والدین نسبت به آن رضایت قلبی ندارند انتخاب کند. این نحوه نامگذاری، روش درستی نیست. دوم اینکه نام نباید در بردارنده معانی نامطلوب باشد، به عبارت دیگر والدین باید مفاهیم و معانی نامها را بدانند تا نامی که در بردارنده معانی نامطلوبی است را بر فرزند نگذارند؛ زیرا اولین معنای نام، تداعی صاحب نام است. سوم اینکه معنای نام نباید یک مفهوم گذرا باشد، یعنی اگر اعتبار و منزلت اجتماعی را در نظر بگیریم، اولاً این اعتبار و منزلت بعضاً دیده شده، فقط برای والدین نباشد که برای کودک هم باشد، لذا مفهوم نام نباید گذرا باشد؛ مثل اینکه، در یک دهه فیلمی به نمایش درآمده و چون ستاره آن فیلم شخصیت محبوبی بوده لذا نام فرزند از ستاره آن فیلم متأثر شد؛ زیرا ممکن است در زمانهای بعد همان نام تبدیل به یک شخصیت منفی در رسانه بشود. چهارم اینکه در روایت داریم که نامهای خداوند را بر فرزندان قرار ندهید، مانند صمد و اگر قرار است نام خداوند را بر فرزندان قرار دهید بهتر است که با پیشوند عبد همراه باشد. ابنحمید با امام صادق علیه‌السلام درباره نام فرزندش مشورت کرد، امام به او فرمود: «سَمِّهِ اسماً مِنَ العُبُودیة فقال:اَی الاَسماءِ هُوَ؟ قالَ: عَبدُالرحمن»؛ یعنی یکی از نامهای بندگی را بر او انتخاب کن. پرسید منظور شما کدام یک از نامها است؟ امام فرمود: عبدالرحمن. گاهی خداوند دو دختر به والدین میدهد و چون میخواهند نام این دو نفر هم وزن باشد، برای دختر دومی نامی بیمحتوا را انتخاب میکنند که عمل نادرستی است.

 ماندگاری نامهای اهلبیت

نکته اول اینکه نامهای اهلبیت هنوز هم توسط والدین انتخاب میشوند مردم به آن خیلی گرایش دارند. بالاترین نام در کشور ما فاطمه است و مجموع نامهای حضرت زهرا و القاب ایشان در طول تاریخ کشور ما از بالاترین نامها به شمار میروند و کهنه نشدهاند و هنوز هم انتخاب میشوند. نکته دوم اینکه چون این نامها یادآور شخصیتهای بسیار بلندی هستند، لذا صفات آنها کهنه نخواهند شد. عبودیت و عبد خدا بودن، شایسته بودن و مقام بالا داشتن، گذشتها و رفتارهای بسیار زیبای آنها و شجاعتها و کرامات و بزرگواری آنها در نام آنها تداعی میشود. نام حسین کهنه نمیشود، چراکه عاشورا هرگز کهنه نمیشود. خود الفاظ اهلبیت به جهت لغتشناسی دارای معانی جالبی هستند؛ حسن یعنی از هر جهت زیبا، حسین هم همان مفهوم را دارد، محسن یعنی نیکوکار، مصطفی یعنی برگزیده خداوند، مرتضی یعنی مورد رضایت الهی، علی به معنای والا مرتبه، نقی به معنای پاک و پاکیزه، زهرا یعنی بانوی درخشنده. به دختر بچهای که نام او ریحانه بود، گفتم: معنای این نام را میدانی؟ گفت: نمیدانم. گفتم: ریحانه، یعنی یک دسته گل خوشبو. دیدم که تمام صورت این دختر بچه منبسط شد و از اینکه چنین نام زیبایی دارد، احساس خوشبختی میکرد. بنابراین نامهای اهلبیت ماندگار هستند.

 اسماء و صفات حضرت فاطمه زهرا علیها‌السلام برترین الگوی تربیتی در سبک زندگی بشریت

در اسلام نام دختران بسیار بیشتر از نام پسران است و بانوان اهلبیت هم دارای نامهای بیشتری بودند، گرچه هیچ نامی مانند نام فاطمه نمیشود. درست است که حضرت زهرا علیها‌السلام امام نیستند، ولی ابعاد شخصیتی ایشان کمتر از ائمه نبوده است. مقام ایشان والاست و در بسیاری از نامها شخصیت والای ایشان در ابعاد مختلف معرفی شده است. ما در احادیث، حدیثی به نام فواطم داریم، فواطم به معنای فاطمههاست، یعنی سلسله راویان آن حدیث همه فاطمه هستند، فاطمه دختر امام جواد علیه‌السلام فاطمه دختر امام رضا علیه‌السلام فاطمه معصومه دختر موسیبن جعفر علیه‌السلام که همینطور میآید تا فاطمه زهرا و لذا معلوم میشود که اهلبیت علیهم السلام متأثر از حضرت فاطمه علیها‌السلام نام فاطمه را برای دخترانشان انتخاب میکردند. برخی از نامها اسامی ایشان و برخی القاب ایشان است و برخی هم صفات ایشان است که در زیارتنامهها ذکر شده است. فاطمه، یعنی بانویی که شیعیان او، از آتش دوزخ نگاه داشته میشوند، محدثه، یعنی بانویی که با فرشتگان صحبت میکرده است، محدثه، خانمی که فرشتگان با او صحبت میکردهاند، چنانچه منقول است. ایشان زمانی که در رحم مادر بزرگوارشان بودند، با ایشان صحبت میکردند و مادر را در آن غربت دلداری میدادند و همچنین فرشتگان با ایشان صحبت میکردند که صحیفه حضرت فاطمه علیها‌السلام از صحبت ایشان با فرشتگان است. زهرا یعنی بانویی که در هنگام عبادت برای ملائکه آسمان درخشنده بود. رضیه بانویی است که در همه مقدّرات از خداوند راضی است. مرضیه خانمی است که خداوند از اعمال و رفتار او رضایت دارد. تمام این اسامی ناظر به وجه الهی بودن و ملکوتی بودن و عبودیت حضرت زهرا علیها‌السلام است. وجه دیگری که در نامهای حضرت زهرا علیها‌السلام وجود دارد، صفات رفتاری گرانمایه ایشان است، مانند صدیقه به معنای بانوی راستگو، طاهره، به معنای پاک، طییبه و زکیه هم به همین معنای پاکی و طهارت هستند. آن حضرت نامهایی دارد که دال بر نورانیت ایشان است دارد و در بعد ملکوتی ایشان و ناظر بر نفس نور است، مانند نام نوریه، زهرا، نور سماوی، درة بیضاء قرة قراء که البته برخی از این اسامی مرسوم نیستند. برخی از نامهای ایشان دلالت بر مقام علمی ایشان دارد، همانند عالمه، علیمه، فهیمه، عقیله. برخی از اسامی ایشان دلالت بر پرارزش بودن ایشان نزد خداوند است، مانند مکرمه، صفیه که به معنای انتخاب شده و به همان معنای مصطفی است. برکاتی از این حضرت در برخی از اسامی ایشان مانند کوثر و مبارکه آمده است. صفات زنانه نیکو هم در اسامی ایشان وجود دارد، مانند رحیمه که به معنای زن بسیار مهربان است و این مهربانی نسبت به همسر، فرزندان و همه شیعیان ایشان است، حامیه به معنای زن فرزند دوست و بسیار پرعاطفه نسبت به فرزندان یا عطوفه که به همین معناست، رئوفه به معنای دارای رأفت و قلب نازک، شفیقه، یعنی بسیار اهل شفقت و دلسوزی برای دیگران. همچنین نامهایی که دال بر مصیبتهای وارده بر ایشان است، مانند مظلومه، شهیده، مغصوبه، مکروبه، محزونه که یادآور مظلومیت ایشان است. در مجموع نامهای ایشان نامهایی است که دال بر صفات عالیه ایشان و مقام ملکوتی و نورانی ایشان و صفات اخلاقی عالی برای یک زن است و ما میتوانیم مجموعهای از این نامها را برای فرزندانمان انتخاب کنیم که در رأس همه آنها فاطمه و زهرا قرار دارند.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA


خروج




دوشنبه ٠٦ بهمن ١٣٩٩
جستجوی وب
کانال تلگرام
با افق حوزه به روز باشید
با
کانال تلگرام