*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


مصاحبه, همگام با مدارس و مراکز, اخبار افق, خبر شماره خبر: ١١١٣٠٨ ١٠:٠٥ - 1388/10/17    ارسال به دوست نسخه چاپي


چشم اندازى بر مدرسه علمیه معصومیه قم


مدرسه علمیه معصومیه، از مدارس تأسیس‌شده پس از پیروزى انقلاب است و در این مدت به یکى از معروف‌ترین مدارس علمیه در کشور تبدیل شده است، که شاید حضور اساتید برجسته، تحصیل فارغ‌التحصیلان دانشگاه در این مدرسه، دعوت از علما و شخصیت‌هاى سیاسى براى سخنرانى و حضور فعالانه بسیج مدرسه در برخى جریانات اجتماعى، از عوامل این امر باشد.

حجةالاسلام والمسلمین ملکى، مدیر این مدرسه در گفت‌و‌گو با مرکز خبر حوزه به تشریح تاریخچه تأسیس و فعالیت‌هاى مدرسه معصومیه پرداخته است. متن این مصاحبه تقدیم، خوانندگان ارجمند مى‌شود.

‌سابقه تأسیس مدرسه علمیه معصومیه به چند سال قبل، بر مى‌گردد؟ ‌ ‌

حدود 20 سال است که تاسیس شده و زیر نظر مرکز مدیریت حوزه علمیه قم فعالیت مى‌کند و بناى این مدرسه را مراجع و آستانه مقدسه حضرت معصومه سلام اللّه علیها نهاده‌اند. ‌ ‌

ارتباط شما با آستانه حضرت معصومه سلام‌اللّه‌علیها چگونه است؟

از اولین کارهاى ما پس از تصدى مدیریت مدرسه، دیدار با متولیان مدرسه و تولیت آستانه حضرت معصومه سلام‌اللّه‌علیها بود که البته آن بزرگواران گله‌هایى هم داشتند؛ به تعبیر ما مدرسه معصومیه، صحنى از حرم مطهر کریمه اهل بیت سلام‌اللّه‌علیها  است.

هم اکنون چند طلبه در معصومیه تحصیل مى‌کنند؟

‌حدود 1200 طلبه در پایه‌هاى  اول تا ششم که400 نفر از آنها ورودى با مدرک دیپلم هستند. ‌ ‌

آیا همه این طلبه‌ها در مدرسه ساکن‌اند؟

اکثر اینها متأهل‌اند و حجره‌نشین نیستند.

در حال حاضر فقط از بین دانشجویان پذیرش مى کنید؟

بله؛ در سال تحصیلى گذشته  200 نفر پذیرش داشتیم  که همگى از دانش‌ آموختگان دانشگاه بودند. امسال نیز 260‌ نفر از فارغ‌التحصیلان کارشناسى ارشد و دکترا پذیرش داشتیم.

فارغ‌التحصیل مقطع دکترا هم دارید؟ ‌ ‌

حدود 5 نفر ‌ ‌

در بخش پژوهش چه فعالیت‌هایى دارید؟

اداره پژوهش در مدرسه فعال است و در زمینه تعلیم، پژوهش و برگزارى، کارگاه اقدام مى‌کند که در این خصوص، روش تحقیق، تندخوانى، برنامه‌ریزى و ... آموزش داده مى‌شود. یکى دیگر از فعالیت‌هاى این اداره، ایجاد انگیزه پژوهش بین اساتید و طلاب است که مى‌خواهیم گروه‌هاى علمى از بین اساتید و طلاب تشکیل شود، همچنین براى عملیاتى کردن پژوهش در ضمن آموزش، از اساتید درخواست مى‌کنیم که  پنج نمره از کل نمره را براى انجام پژوهش بگذارند.

‌برنامه‌هاى آموزشى را چگونه اجرا مى‌کنید؟

‌معتقدیم باید مدیریت شبکه‌اى اتفاق بیفتد؛ یعنى بخش‌ها در عین حال که کار خود را انجام مى دهند، از یک‌جا فرمان بگیرند تا سلایق متعدد در بخش‌ها حکم فرما نشود.

‌چند استاد دارید؟

160 استاد که همه داراى حکم هستند و  اغلب اینها سابقه تدریس بین پنج تا بیست سال را دارند. ‌ ‌

برنامه آموزشى خاصى در این مدرسه اعمال مى‌شود؟

همان مقرراتى است که مرکز مدیریت به مدارس ابلاغ کرده است؛ البته بعضاً دنبال این بودند که درس‌هاى غیرحضورى بگیرند، ولى ما جلوى این کار را گرفتیم، چون این موضوع، توهین به حوزه است؛ آیا مى‌شود فقه را غیرحضورى گرفت؟ این کار پایین‌آوردن سطح علمى طلاب است. ‌ ‌

همان‌طور که مى‌دانید این امر تنها در خصوص فقه و اصول اعمال مى‌شود‌. ‌بسیارى از موضوعات مهم به عنوان درس‌هاى مطالعاتى معرفى مى‌شود.

‌علت این امر این است که مسیر اجتهاد از طریق فقه و اصول است و حتى  اگر بخواهید در کلام مجتهد بشوید، باید در فقه و اصول مجتهد باشید. ‌ ‌

درباره برنامه‌هاى پرورشى و اخلاقى مدرسه و دعوت از اساتید توضیح دهید!

فعالیت 8 مشاور و دعوت از اساتید براى اقامه نمازهاى جماعت، از جمله این برنامه‌هاست. در سال اخیر، شنبه‌ها بعد از نماز عصر از مباحث اخلاقى شخصیت‌هاى برجسته حوزه استفاده کردیم که در این راستا از محضر حضرات آیات و حجج‌اسلام حائرى شیرازى، مقتدایى، صفائى‌بوشهرى، ممدوحى و هادوى استفاده شد و با استقبال عالى طلاب مواجه بود. هم‌چنین حجةالاسلام‌والمسلمین استاد ربانى‌گلپایگانى برنامه‌ریزى عملى براى ورود به بحث کلام را براى طلاب بیان کردند و صبح‌ها از محضر حجةالاسلام‌ والمسلمین فیاضى بهره‌مند شدیم.یکى دیگر از برنامه‌ها برگزارى درس اخلاق براى بخش‌هاى مختلف مدرسه است. ‌ ‌

مدرسه معصومیه بیشتر به عنوان یک مدرسه سیاسى معروف بوده است. نظر شما چیست؟

با فعالیت سیاسى مخالف نیستیم، اما این امر نباید به گونه‌اى باشد که بعد علمى آن  کم‌رنگ شود و همه مراجع و مقام معظم رهبرى چنین حالتى را مذموم مى‌دانند.

‌بزرگ‌بودن مدرسه معصومیه، ارتباط مدیر با طلاب را دشوار مى‌کند. آیا اساساً با تأسیس مدارس علمیه بزرگ موافق هستید؟

سؤال شما بسیار دقیق و فنى است، بنده همواره پیشنهاد کردم که مدارس جدیدالتاسیس، نهایتاً 100 طلبه پذیرش کنند، چون مدیریت در حوزه به معناى مربى‌گرى و به تعبیر دیگر، پدرى است، منتها وضعیت موجود را هم مى‌شود مدیریت کرد. ‌ ‌

چگونه؟

یکى از راه‌هایش بخش بخش شدن بوده که 5 سال به همین صورت اداره شده است و طرح جدید ما این است که آموزش متمرکز باشد، اما از لحاظ اخلاقى و انضباطى گروه‌هاى کوچک‌ترى تشکیل گردد؛ البته طرح جامعى را دنبال مى‌کنیم که در صورت  اتمام کارهاى مطالعاتى و کارشناسى، آن را اعلام مى‌کنیم. ‌ ‌

مدرسه علمیه به لحاظ سیاسى چه شاخصه‌هایى دارد؟

بنده وقتى وارد این مدرسه شدم دیدم که به لطف خدا طلاب، عاشق ارزشهاى انقلاب و رهبرى و ولایت فقیه هستند. ‌

آیا از این ظرفیت استفاده مى‌کنید؟

برنامه ما این است که همین روحیه را حفظ کرده و عمق ببخشیم و با استفاده از برگزارى جلسات و دعوت از شخصیت‌هاى سیاسى، بعد استدلالى آنها را تقویت کنیم.

‌اما بعضاً در این جلسات حرفهاى خاصى زده مى‌شود.

خب ورود در این زمینه، هزینه دارد که باید پرداخت کرد، اما نباید اصل را از دست داد. مقام معظم رهبرى بارها فرموده‌اند: که باید طلبه‌ها سیاست‌‌مدار باشند، نه سیاسى کار؛ یعنى داراى ذهن تحلیل‌گر بوده و نسبت به وقایعى که در ایران و جهان اتفاق مى‌افتد، بى‌تفاوت نباشند و این حس را باید از الان گرفت، نه این‌که صبر کنیم طلاب مجتهد شوند، آن وقت در این عرصه وارد شوند.

چقدر به ارزیابى و نظارت توجه دارید؟

کار ارزیابى از اساتید را شروع و ارزیابى طلاب نسبت به کادر را جمع‌آورى کرده‌ایم و به تمام این ارزیابى‌ها توجه ویژه‌اى خواهیم داشت. ‌ ‌

در حجره‌هاى  طلاب هم حضور پیدا مى‌کنید؟

دعوت که مى‌کنند مى‌روم و پاى درد دل‌ها مى‌نشینم، اما به صورت سرزده خیلى کم اتفاق مى‌افتد چون این کار را مطابق با کرامت نمى‌دانم. اساساً اعتقادم این است که مدرسه را باید خود طلاب اداره کنند. ‌ ‌

آیا  این یک شعار نیست؟ ‌

ـ این را در زمان تصدى مدیریت مدرسه علمیه شهید صدوقى واحد پنج، عملى کردم و مى‌توانید از طلاب آن مدرسه بپرسید. همان‌طور که مى‌دانید آن مدرسه بیش از سه ماه مدیر نداشت و فقط تماس داشتم و همه امور دست خود طلاب بود. ‌ ‌

معاونت فرهنگى مدرسه چه فعالیت‌هایى دارد؟

‌فعالیت‌هاى فرهنگى با گستردگى این مدرسه بسیار وسیع، اما بودجه‌اش بسیار محدود است و مرکز مدیریت، این‌جا را یک مدرسه به حساب مى‌آورد در حالى که سه مدرسه است.

مشکلات بودجه‌ها را مطرح نکرده‌اید؟

با آیة‌اللّه مقتدایى و حجةالاسلام والمسلمین جمشیدى جلساتى داشته‌ایم و قول‌هایى داده‌اند که امیدواریم در سال تحصیلى جارى، نمود پیدا کند.

طى‌کردن دوره دانشجویى از سوى بخش قابل توجهى از طلاب شما، چه تأثیرى بر آموزش‌هاى حوزوى آن‌ها دارد؟

از یک سو، این امر نشان‌گر انگیزه قوى دینى آن‌هاست؛ لذا با نشاط بیشترى درس‌ها را دنبال مى‌کنند، اما از سوى دیگر، نظام آموزشى دانشگاهى، تاثیر منفى خودش را در بعضى از طلاب مى‌گذارد، چون عادت نکرده مباحثه و فکر کند و بیشتر به فکر پاس‌کردن بوده و فقط شب امتحان سرفصل‌ها را خوانده‌است، لذا برخى از آنها مى‌گویند: که نیازى به مباحثه نیست، چون عادت نکرده کلمه به کلمه بخواند و دقت کند.

واکنش شما به این آفت چه بوده است؟

باید روش تحصیل حوزوى را به آنها بیاموزیم و با دعوت از شخصیت‌هاى موفق حوزه مثل حجج اسلام حیدرى و هادوى، در این راستا گام برداشته‌ایم. بنده نیز به طلاب سفارش کرده‌ام، با دقت،صبر و حوصله دروس حوزوى را بخوانند و دو چیز را واجب کردم که از شرایط مدرسه مى‌باشد، یکى مباحثه و دیگر خواندن حداقل پنجاه آیه قرآن در روز است. ‌ ‌

آیا طلاب استقبال کردند؟

کم کم جا افتاد و بنده تاثیر بالاى این طرح را در مجموعه‌هاى قبلى که حضور داشتم، تجربه کرده‌ام.

‌چقدر به کسب مهارت‌هاى تبلیغى طلاب اهمیت مى‌دهید؟

ما دو مأموریت براى طلاب در سطح یک تعریف کرده‌ایم: تدریس و تبلیغ، یعنى طلبه ما بعد از پایه چهارم و پنجم باید وارد مرحله تدریس شود و به امر تبلیغ نیز توجه داشته باشد. یکى از رسالت‌هاى اصلى حوزه تبلیغ است که متأسفانه کم‌رنگ مى‌شود، کسى که پژوهش‌گر مى‌شود، انگار بى‌کلاسى مى‌داند منبر برود! در حالى که آیة‌اللّه العظمى بروجردى قدس‌سره  تا آخر عمرشان منبر را ترک نکردند. منبر، مأموریت یک حوزوى است.

درباره فعالیت‌هاى بسیج مدرسه توضیح دهید.

مدرسه معصومیه هم مثل سایر مدارس بسیج دارد؛ البته طبیعتاً فعالیت بسیج در مدرسه‌اى که نزدیک به 1200 طلبه دارد بیشترخواهد بود. ‌ ‌

درباره فعالیت‌هاى مرکز آموزش زبان‌هاى خارجى معصومیه هم براى آشنایى طلاب توضیح بفرمایید.

این مرکز متکفل آموزش زبان‌هاى عربى، انگلیسى و فرانسوى است؛ البته ممکن است نظام آموزشى حوزه، این مورد را برنتابد، اما این روش به صورت فوق برنامه‌اى خواهد بود.

‌ظاهراً بیشتر زبان‌آموزان این مرکز، از طلاب معصومیه نیستند.

بله، این بخش زبان، هنوز نتوانسته خودش را درون مدرسه جا بیندازد و حضور فراگیران زبان از خارج مدرسه، مشکلاتى ایجاد ‌مى‌کند.

همان‌طور که مى‌دانید مراکز دیگرى در قم نیز به آموزش زبان‌هاى خارجى براى طلاب مى‌پردازند، اما عملاً شاهد خروجى‌هاى مناسب براى تبلیغ در آن‌سوى مرزها نیستیم.

یکى از عوامل این آفت این است که اینها کاربرد این زبان و فایده آن را نمى‌بینند؛ مثلا اگر اردو بروند و کارگروه‌هایى تشکیل شود و ارتباط صورت گیرد، انگیزه افراد بالاتر مى‌رود. نکته دیگر نظام آموزشى ما‌ست که نمى تواند اینها را نگهدارد. ‌ ‌

افق مدرسه معصومیه را چگونه مى‌بینید.

‌پر از امید و نشاط خواهد بود. امیدوارم در آینده شخصیت‌هاى انقلابى از طلاب این مدرسه باشند و ادامه‌دهنده راه شهدا باشند، که اگر امید و نشاط را به طلاب پر‌انگیزه برگردانیم و نشاط علمى صورت گیرد و تفریحشان را در علم ببینند، این امر اتفاق خواهد افتاد.

‌نظر شما درباره سامانه خبرى حوزه علمیه قم چیست؟ ‌

افق حوزه را خیلى مى‌پسندم، زیرا رویدادهاى حوزه و نشست‌هاى علمى را به خوبى منعکس مى‌کند، البته هر کار بشرى ناقص است و باید به سمت کمال برود؛ از همین رو، تنظیم فرم ارزیابى و نظر‌خواهى از مشترکان مى‌تواند به ارتقاى آن کمک کند تا گرفتار روزمرگى نشود. هم‌چنین مرکز خبر حوزه‌هاى علمیه، با راه‌اندازى پایگاه اینترنتى، دسترسى روزآمد طلاب به اخبار را فراهم کرده و از جهتى، دقیق و فنى عمل مى‌کند. ‌ ‌

 

گفت‌و‌گو: حسن صدرایى‌عارف

 


انتهای پیام


خروج