*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


فقه و زندگی شماره خبر: ٣٦٨٦٧٦ ١٤:٠٣ - 1394/08/27   فقه و زندگی شماره 439 ارسال به دوست نسخه چاپي


فقه و زندگی شماره 439

شرایط نذر


شرط اول، بلوغ. پس نذر اشخاص نابالغ وجوب وفا ندارد. شرط دوم، عقل. پس نذر دیوانه باطل می‌باشد، مگر گاهی دیوانه باشد که در این صورت نذر او در زمان عاقل بودنش صحیح است. شرط سوم، ...

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA

 

شرط اول، بلوغ. پس نذر اشخاص نابالغ وجوب وفا ندارد.

شرط دوم، عقل. پس نذر دیوانه باطل میباشد، مگر گاهی دیوانه باشد که در این صورت نذر او در زمان عاقل بودنش صحیح است.

شرط سوم، عدم سفاهت (نسبت به مال). بنابراین شخص سفیهى كه مال خود را در كارهاى بیهوده مصرف مى‏كند، نذر او در مورد «اموال» باطل است، ولی در مورد«افعال» اشکال ندارد؛ مثل اینکه نذر کند نماز مستحبی را بهجا آورد.

شرط چهارم، مفلس نبودن (نسبت به اموال). بنابراین شخصی که تمام اموال خود را بدهکار دیگران میباشد، نذر او در مورد «اموال» باطل است، ولی در مورد «افعال» اشکال ندارد؛ مثل اینکه نذر کند روزه یا نماز مستحبی بهجا آورد.

شرط پنجم، اجازه شوهر. پس نذر زن بدون اجازه شوهر باطل خواهد بود، گرچه در اموال خود نذر کند.

البته این شرط مورد اتفاق همه فقها نیست، بنابراین خانمها باید بدون اجازه شوهر نذر نکنند و یا در این مورد به رساله مرجع تقلید خود مراجعه نموده، تکلیف خویش را روشن سازند.

شرط ششم، عدم منع پدر یا مادر. هیچیک از فقها اذن پدر یا مادر را در انعقاد نذر شرط ندانستهاند، ولی بیشتر فقها میفرمایند چنانچه بعد از نذر، پدر یا مادر نهی کنند نذر منحل خواهد شد، در این مورد نیز باید به رساله مرجع تقلید خود مراجعه شود.

شرط هفتم، مقدور بودن متعلق نذر. یعنی آنچه را که نذرکننده به عهده میگیرد انجام دهد، باید توانایی انجام آنرا داشته باشد، بنابراین كسى كه مثلاً نمى‏تواند پیاده كربلا برود، اگر نذر كند پیاده برود، نذر او صحیح نیست. البته اگر نذرکننده هنگام نذر قدرت ندارد ولی میداند در زمان عمل به آن، قدرت پیدا میکند، نذر وی صحیح است.

شرط هشتم، رجحان متعلق نذر. یعنی آنچه را نذرکننده بر عهده میگیرد انجام دهد، باید از نظر شرعی دارای اولویت و امتیاز باشد، پس در این صورتها نذر صحیح نیست:

الف) نذر كند كار حرام یا مكروهى را انجام دهد، یا كار واجب یا مستحبى را ترك كند، زیرا نهتنها رجحان شرعی وجود ندارد بلکه عمل مرجوح است.

بر این اساس است که فقها میفرمایند: کسی که قضای روزه ماه رمضان بدهکار است نمیتواند برای انجام روزه مستحبی نذر کند، زیرا گرفتن روزه مستحبی برای کسی که روزه قضا دارد جایز نیست، پس با نذر نمیتوان آنرا مشروع ساخت.

ب) نذر كند كار مباحى را انجام دهد که بهجا آوردن آن و تركش از هر جهت مساوى باشد، زیرا در این صورت نیز هیچگونه رجحان شرعی وجود ندارد.

البته چنانچه، انجام عمل مباح از جهتى بهتر باشد و انسان به قصد همان جهت نذر كند، مثلاً نذر كند غذایى را بخورد كه براى عبادت قوت بگیرد نذر او صحیح است.

و نیز اگر ترک عمل مباح از جهتى بهتر باشد و انسان براى همان جهت نذر كند كه آنرا ترك نماید، مثلاً براى اینكه دخانیات مضر است نذر كند كه آنرا استعمال نكند، نذر او صحیح مىباشد.

تذکر: از این قانون (قبل از تعلق نذر باید رجحان شرعی موجود باشد) دو مورد استثنا شده:

الف) نذر انجام روزه مستحبی در سفر: میدانیم بهجا آوردن روزه در سفر صحیح نیست، ولی فقها میفرمایند اگر کسی نذر کند روزه مستحبی را در سفر بگیرد، نذر وی صحیح است و باید به نذر خود عمل نماید.

ب) نذر احرام قبل از میقات: میدانیم احرام عمرهگزار قبل از میقات جایز نیست، ولی چنانچه نذر کند میتواند قبل از میقات محرم شود.

شرط نهم، اراده. یعنی از روی قصد نذر کند، بنابراین کسی که در حال مستی یا بیهوشی یا خواب نذر کرده گرچه صیغه آنرا هم خوانده باشد، نذر او باطل میباشد زیرا عزم و قصد بر انجام نذر نداشته است.

شرط دهم، اختیار. پس اگر کسی را مجبور بر نذر نمایند، نذر وی باطل خواهد بود، گرچه بقیه شرایط آن موجود باشد. و نیز چنانچه شخصی در حالت عصبانیت شدید و بدون آنکه اختیاری از خود داشته باشد نذر کند، نذر او باطل خواهد بود.

شرط یازدهم، عدم مزاحمت با حَجةالاسلام. نذر نمیتواند با حَجَةالاسلام مزاحمت نماید، فقها میفرمایند: اگر کسی نذر كند كه در روز عرفه كربلاى معلى یا یكى از مشاهد دیگر را زیارت كند، نذرش صحیح است، لكن اگر مستطیع بوده یا در این سال مستطیع شد، باید حج برود و نذر مانع از حج نمى‏شود؛ و اگر نرفت، حج بر او مستقر مى‏شود و باید به نذر عمل كند و اگر حج رفت تخلف نذر موجب كفاره نمى‏شود، ولى اگر حج نرفت و به نذر هم عمل نكرد، كفاره نذر را باید بدهد.

تدوین: حجةالاسلام والمسلمین سیدجعفر ربانی


خروج