*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


فقه و زندگی شماره خبر: ٣٩٠٣٤٠ ١٢:٢٢ - 1396/01/23   بهره گرفتن از بانک‌ها فقه و زندگی شماره 504 ارسال به دوست نسخه چاپي


بهره گرفتن از بانک‌ها فقه و زندگی شماره 504

بهره گرفتن از بانک‌ها (بخش اول)


یکی از رایج‌ترین ارتباطات بانکی، «بهره گرفتن از بانک‌ها» است که نکاتی را در این زمینه از زاویه احکام شرعی مطرح می‌کنیم: سوددهی بانک به مشتریان در بیشتر موارد تحت دو عنوان جوایز و سرمایه‌گذاری صورت می‌پذیرد. ....

 

 

یکی از رایجترین ارتباطات بانکی، «بهره گرفتن از بانکها» است که نکاتی را در این زمینه از زاویه احکام شرعی مطرح میکنیم:

سوددهی بانک به مشتریان در بیشتر موارد تحت دو عنوان جوایز و سرمایهگذاری صورت میپذیرد.

جوایز

میدانیم برخی از بانکها جوایزی به مشتریان خود میپردازند. این جوایز گاهی تحت عنوان قرعهکشی پرداخت میشود و گاهی بدون آن، اینک باید ملاحظه نمود که حکم پرداخت جوایز از سوی بانک و نیز دریافت از سوی مشتریان چیست؟

پاسخ این است که این مسئله دارای دو صورت میباشد:

صورت اول این است که سپردهگذاران، سپردهگذارى خود را در ضمن عقد یا مانند آن مشروط به پرداخت جوایز یا قرعهکشی نمایند و بانک در پى اجراى این شرط، اقدام به اعطای جوایز یا قرعهکشی کند، در این صورت پرداخت از سوی بانک و دریافت از سوی مشتریان حرام خواهد بود.

صورت دوم این است که سپردهگذاران، سپردهگذارى را مشروط به اعطای جوایز یا قرعهکشی نکرده باشند و بانکها صرفاً براى تشویق آنان و افزایش سپردهگذارى و تشویق دیگران به گشودن حساب، چنین کرده باشند، در این صورت پرداخت از سوی بانک و نیز دریافت از سوى برندگان و دریافتکنندگان جایز است. (توضیحالمسایل محشی، امام خمینی (سیدروحالله الموسوی، متوفی 1409)/2/887)

البته در اینکه تمام جایزه ملک مشتری است یا لازم است بخشی از آنرا به مجتهد جامعالشرایط پرداخت نماید، بایسته است مقلدین محترم به فتاوای فقها مراجعه کنند.

سرمایهگذاری

دومین نوع بهره گرفتن مشتریان از بانکها، «سرمایهگذاری» است که یکی از رایجترین تعامل مردم با بانکها به شمار میرود. بدین صورت که مشتری پولی را نزد بانک میگذارد و طبق قرارداد، سود آنرا دریافت مینماید. باید ملاحظه نمود حکم این مورد چیست؟

بهعنوان مقدمه یادآوری این نکته را لازم میدانیم که «سود پول» حرام است و این مطلب جایگاهی در فقه اسلامی ندارد. به نظر میرسد آنچه میتواند مصحِح سرمایهگذاریها در بانک باشد یکی از این دو عقد شرعی است: وکالت و مضاربه.

وکالت

«وکالت»، یکی از عقود اسلامی است که فقها پیرامون آن بحث کرده و حدود و ضوابط آنرا با توجه به ادله معتبر مشخص نمودهاند. دایره وکالت منحصر به کارهای اقتصادی نیست بلکه هر کاری که مباشرت در آن لزومی ندارد میتواند مورد وکالت قرار گیرد.

 آنچه مربوط به بحث ما میگردد این است که کسی در بانک سرمایهگذاری میکند بانک را وکیل مینماید که با پول و سرمایه او اقدام به تجارت کند و سپس سود حاصل شده از آن تجارت را بر حسب توافق، ما بین خود (مشتری و بانک ) تقسیم نمایند، با این موازین هیچ اشکالی مترتب بر سرمایهگذاریها نمیشود.

به این استفتاء که از محضر امام خمینی قدس‌سره صورت گرفته توجه نمایید: رباى قرضى چیست؟ آیا درصدى که سپردهگذاران بهعنوان سود از بانکها دریافت مىکنند، ربا محسوب مىشود؟

جواب: رباى قرضى آن مقدار اضافه بر مبلغ قرض است که قرض گیرنده بهخاطر قرضى که مىگیرد به قرضدهنده مىدهد و اما سود حاصل از کارکرد پولى که بهعنوان سپرده به بانک داده شده تا به وکالت از طرف صاحب آن در یکى از عقود صحیح شرعى بهکار گرفته شود، ربا نیست و اشکال ندارد. (توضیحالمسایل محشی/2/281)

تهیه و تنظیم: حجةالاسلام والمسلمین سیدجعفر ربانی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج