*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


فقه و زندگی شماره خبر: ٣٩٢٠٠٦ ١٢:٥٠ - 1396/03/17   فقه و زندگی شماره 512 ارسال به دوست نسخه چاپي


فقه و زندگی شماره 512

رمضان در آئینه احکام


ماه مبارک رمضان، فرصتی مناسب برای بیان احکام شرعی است؛ لذا به خواست خداوند تعالی، برخی حدود الهی را خدمت مبلغین و خوانندگان محترم عرضه می‌داریم: .....


 

 

ماه مبارک رمضان، فرصتی مناسب برای بیان احکام شرعی است؛ لذا به خواست خداوند تعالی، برخی حدود الهی را خدمت مبلغین و خوانندگان محترم عرضه میداریم:

 

فرقهای نماز و روزه

بین نماز و روزه چند تفاوت وجود دارد:

1- کسی که مریض یا در سفر است نباید روزه بگیرد؛ ولی با سفر و مرض، نماز از انسان ساقط نمیشود.

2- کسی که نماز قضا بر عهده اوست میتواند نماز مستحبی بخواند ولی کسی که روزه قضا بر عهده اوست نباید روزه مستحبی بگیرد. (توضیح المسایل محشی/1/885)

3- خانمها در حال حیض و نفاس نه روزه میگیرند و نه نماز میخوانند؛ ولی بعد از پاک شدن، قضای روزهها را باید بگیرند اما قضای نمازها لازم نیست. (همان/267)

4- گرچه ترک نماز و روزه بدون عذر، گناه زیاد دارد ولی ترک نماز کفاره ندارد اما ترک روزه کفاره دارد.

5- خوابیدن حتی برای یک لحظه در حین نماز خواندن، نماز را باطل میکند ولی روزه را باطل نمیکند؛ حتی اگر شب قبل تصمیم داشته باشد فردا را روزه بگیرد و روز بعد تمام روز را خواب باشد روزهاش صحیح است. (نجاةالعباد/152)

فرو بردن سر در آب

در مورد فرو بردن سر در آب به نکاتی توجه شود:

1- زیر دوش حمام رفتن غیر از فرو بردن سر در آب است؛ آنچه فقها فرمودهاند این است که اگر در جایی آب جمع شده باشد مانند حوض و امثال آن، چنانچه تمام سر، یک مرتبه در آب فرو برده شود، روزه باطل میشود.

2- نظر بیشتر فقها در مورد فرو بردن سر در آب این است که روزه را باطل میکند؛ ولی برخی فقها دیدگاهشان این است که فرو بردن سر در آب روزه را باطل نمیکند؛ بر این اساس لازم است در این زمینه به رساله مراجع تقلید مراجعه شود.

3- اگر کسی در آب بیفتد یا فراموش کند که روزه است و سر را در آب فرو برد روزهاش باطل نیست؛ ولی به مجرد اینکه قدرت پیدا کرد یا یادش آمد باید سر را از آب بیرون آورد.

4- فرو بردن سر در آب، گاهی فقط روزه را باطل میکند وگاهی دو عمل را همزمان باطل میکند. مثل اینکه در حالی که روزه است غسل ارتماسی انجام دهد که هم غسلش باطل است و هم روزه و گاهی سه عمل را همزمان باطل میکند مثل اینکه در حال اعتکاف غسل ارتماسی انجام دهد که هم غسل باطل است و هم روزه و هم اعتکاف؛ زیرا شرط صحت اعتکاف، روزه است.

روزه قضا

روزه قضا دارای احکامی است:

1- روزه قضا واجب موسع است؛ یعنی لازم نیست فوراً بجا آورده شود. البته به تأخیر انداختن زیاد بهگونه که سهلانگاری در انجام واجب محسوب شود هم جایز نیست.

2- کسی که در تعداد روزههای قضا بین کمتر و بیشتر شک دارد میتواند به کمتر اکتفا نماید؛ مثلاً اگر شک دارد پنج روز روزه قضا بر عهده او است یا شش روز، پنج روز قضا کفایت میکند.

3- روزه قضای پدری که فوت کرده بر پسر بزرگتر واجب است؛ در این زمینه تفاصیل بسیار است و لازم مینماید به رساله مراجع معظم تقلید مراجعه شود.

4- کسی که روزه قضا بر عهده او است، نباید روزه مستحبی بگیرد.

5- روزه قضا و غیر قضا را نمیشود در ماه مبارک رمضان گرفت؛ زیرا در این ماه فقط باید روزه ماه رمضان گرفته شود.

6- کسی که از سال پیش، روزه قضا بر عهده اوست چنانچه تا قبل از ماه رمضان سال بعد روزههای قضا را نگیرد لازم است برای هر روز 750 گرم طعام به فقیر بدهد و به این، «کفاره تأخیر» گفته میشود.

تفاوت روزه مستحبی و واجب

بین روزه مستحبی و واجب چند فرق وجود دارد:

1- روزه واجب را نمیشود باطل کرد اما روزه مستحبی را میشود برهم زد؛ چه قبل از ظهر و چه بعد از ظهر.

2- برای نیت روزه مستحبی تا لحظاتی قبل از غروب فرصت هست به شرط آنکه کاری که روزه را باطل میکند انجام نداده باشد؛ ولی در روزه واجب چنین نیست.

3- کسی که روزه قضا دارد میتواند روزه واجب بگیرد (مثل روزه نذری؛ مشروط به اینکه قبل از تعلق وجوب قضا، نذر کرده باشد) اما روزه مستحبی نمیتواند بگیرد. (توضیح المسایل محشی/1/885)

4- روزه واجب را نمیشود در سفر گرفت اما روزه مستحبی را میشود در سفر گرفت به شرط اینکه نذر کند روزه مستحبی را در سفر بگیرد. (همان/952 مقصود، نذر شرعی صحیح است؛ مثل اینکه بگوید: برای خدا است بر من که در این سفر سه روز روزه بگیرم)

5- در روزه واجب، رضایت پدر و مادر شرط نیست اما در روزه مستحبی اگر پدر و مادر ناراحتند نباید روزه مستحبی گرفت. (همان/965)

6- در روزه واجب، رضایت شوهر شرط نیست؛ اما در روزه مستحبی اگر حق شوهر از بین برود و شوهر ناراضی باشد باید ترک شود. (همان/964)

7- در روزه واجب، رضایت مهمان شرط نیست اما در روزه مستحبی فقها فرمودهاند خوب است هر یک از مهمان و میزبان برای روزه مستحبی با یکدیگر هماهنگ باشند. (الروضةالبهیة/2/137)

8- کسی که روزه واجب گرفته اگر دعوت به خوردن یا آشامیدن شد نباید قبول کند؛ ولی در روزه مستحبی، مستحب است دعوت مؤمن را اجابت نموده به ثواب روزه نیز برسد. (همان/985)

عید فطر

عید فطر دارای احکامی است:

1- از آن جهت که عید فطر، ورود در ماه شوال محسوب میشود بستگی دارد که ماه دیده شود یا نه؛ اگر ماه دیده شد، عید فطر است وگرنه روز بعد ادامه ماه رمضان به حساب میآید؛ مگر آنکه سی روز از ماه رمضان گذشته باشد.

2- زکاة فطره بر همه واجب است؛ اعم از اینکه روزه گرفتهاند یا نه؛ معذور بودهاند یا نه.

3- روزه در روز عید فطر حرام است.

4- دعای ندبه در عید فطر مستحب است.

5- نماز عید در زمان حضور امام زمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف واجب و در زمان غیبت آن حضرت مستحب است؛ اعم از اینکه به جماعت خوانده شود یا فرادا و نیز مستحب است قبل از نماز با خرما افطار کند.

6- زیارت امام حسین علیه‌السلام در این روز مستحب است.

7- غسل در روز عید فطر مستحب است و بهتر است که قبل از نماز عید انجام شود.

8- احیا و شبزندهداری شب عید فطر مستحب میباشد.

زکات فطره و فقر

در مورد رابطه زکات فطره و فقر به نکاتی توجه شود:

1- به کسی که اظهار فقر و گدایی میکند نمیشود زکات فطره داد؛ مگر آنکه از حال او مطمئن شویم که واقعاً فقیر است.

2- مقصود از فقیر کسی است که مخارج سال خود را ندارد و توانایی بر تحصیل درآمد هم ندارد.

3- مصارف زکات مال، هشت مورد است؛ ولی در مورد زکات فطره لازم است احتیاط شده و به فقیر شیعهای که در وطن خودش (پرداختکننده) زندگی میکند پرداخت شود.

4- غیر سید نباید به سید زکات فطره بدهد.

5- زکات فطره را نمیشود به واجبالنفقه (مثل فرزند و پدر مادر) پرداخت نمود؛ زیرا نفقه آنان بر مکلف واجب است و در این صورت، دیگر فقیر نخواهند بود.

6- بر خود فقیر زکات فطره واجب نیست. فقیر فقط زکات فطره را دریافت میکند.

تهیه و تنظیم: حجةالاسلام والمسلمین سیدجعفر ربانی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE FA


خروج