*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


مصاحبه, مصاحبه شماره خبر: ٤٠٨٢٩٩ ١١:٣٦ - 1398/05/01     نیازها و الزامات حضور مؤثر حوزه علمیه در فضای بین‌الملل حجت‌الاسلام والمسلمین تسخیری بررسی کرد-مصاحبه شماره 599 افق حوزه ارسال به دوست نسخه چاپي


  نیازها و الزامات حضور مؤثر حوزه علمیه در فضای بین‌الملل حجت‌الاسلام والمسلمین تسخیری بررسی کرد-مصاحبه شماره 599 افق حوزه

نیازها و الزامات حضور مؤثر حوزه علمیه در فضای بین‌الملل


رئیس مرکز گفت‌و‌گوی ادیان و فرهنگ‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی گفت: امروز بسیاری به اسم حقوق بشر حق بشر را ضایع می‌کنند، به اسم دین، دین جامعه‌ای را از بین می‌برند. ما ضرورتی از این بیشتر باید احساس کنیم...


حجتالاسلام والمسلمین مهدی تسخیری رئیس مرکز گفتوگوی ادیان و فرهنگهای سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

در گفتوگویی به تشریح نیازها و الزامات حضور موثر حوزه علمیه در فضای بینالملل، چگونگی حضور علما در این عرصه

اهمیت گفتوگوهای بین ادیان و مذاهب و مشکلات و موانع پیشروی گفتوگوی دینی و... پرداخت.

مشروح این گفتوگو که با تلاش دفتر امور ادیان و مذاهب مرکز ارتباطات و امور بینالملل

حوزههای علمیه کشور انجام شده است را در ادامه میخوانید:


حضور علما در عرصه بینالملل سابقه دیرینهای دارد اما به شکل تشکیلاتی این حضور محسوس نبوده، ارزیابی شما از حضور حوزه علمیه به شکل تشکیلاتی، منسجم و سازمان یافته چیست؟

▪ یکی از تجربههای نویی که دیانتهای مختلف پساز گذشت چندین قرن به آن رسیدهاند بحث گفتوگو با سایر ادیان است. متاسفانه جدا شدن رهبران ادیان از یکدیگر زمینهساز سکولاریزم شد نه در جنبه حکومتی بلکه در بسیاری از انسانها این اندیشه ایجاد شد و این مختص مسیحیان و یهودیان به تنهایی نیست، این مسئله شامل ما هم میشود. ما با این همه میراث غنی اسلامی و خصوصاً اهلبیتی علیهم السلام نباید به این سمت کشیده شویم.

سکولاریزم صورتهای مختلفی دارد. جدایی دین و دولت، همراهی دین و دولت و بیطرف بودن دین. اندیشه بیدینی امروز بهعنوان دشمن مشترک تمامی ادیان است. امروز بسیاری به اسم حقوق بشر، حق بشر را ضایع میکنند، به اسم دین، دین جامعهای را از بین میبرند. ما ضرورتی از این بیشتر باید احساس کنیم. این همافزایی بسیار میتواند به تبیین داشتههایمان کمک کند. ما معتقدیم پیرو امامانی هستیم که جز عشق، برادری و صلح چیزی به بشر ندادند. بسیاری از شاگردان امام صادق علیه السلام از مخالفان اعتقادی بودند ولی با این وجود شاگرد او بودند. امام چگونه با آنها برخورد میکرد. خوب چه کسی بهتر از حوزه علمیه که خودشان ارباب این فکر هستند و میتواند این اندیشه را تبیین کند.

وقتی علمای عالم و مطلع این عرصه، در این میدان نباشند، دیگر رجوع به آنها چه نتیجهای میتواند داشته باشد.


چه راهکاری برای بهبود بخشیدن به مشکلات حوزه گفتوگوی بین الادیانی و بین المذاهبی دارید؟ آیا پژوهشها توانسته راهگشا باشند؟

▪ شهید مطهری قدس سره قرآن را به طبیعت تشبیه میکرد و میفرمود همانطور که انسان هر روز نسبت به طبیعت اکتشافات جدیدی دارد این اکتشافات نسبت به قرآنکریم نیز وجود دارد. منابع ما غنی است آنچه مهم است این مسئله است که ما چگونه از این منابع در ارتباط با مسایل روز استفاده و استخراج کردیم. این منابع که سخن نمیگویند حضرت امیر میفرمایند «فاستنطقواها» بیایید و این منابع را به حرف در بیاورید. ما داشتههایمان را رها میکنیم و در جای دیگر دنیا بهدنبال چیزهایی میرویم که بعداز ۱۰ سال میبینیم که همه این مسئله در منابع ما موجود بوده است. مثلا اصل بحث گفتوگو که امروز اینگونه القا میشود که این از کشفیات جهان مدرن غربی است. خیر! ریشه این گفتوگو در آیات قرآن و احادیث وجود دارد و دست ما پر است، ولی چگونه بهرهبرداری کردیم. لذاست که در بیرون مطرح میکنند که اسلام توانایی پاسخگویی به مسایل روز را ندارد.

وقتی یک مسلمان نسبت به مسایل دینی بیتوجه باشد و یک عالم، یک دانشمند قدرت پاسخگویی به مشکلات و مسایل مطرح در حوزه اسلام را نداشته باشد، دیگران آن را به چشم اسلام میبینند که اسلام این قدرت را ندارد. در حالی که باید خود اسلام را بشناسیم نه اینکه اسلام با اشخاص شناخته شوند.


نگاه شما به کادر سازی برای حضور در عرصه بینالملل چیست؟ آیا فضایی برای حضور این نیروها در خارج از کشور ایجاد شده است؟

▪ همیشه تاریخ همین بوده است، خود پیامبر اسلام نیروهایی را تربیت کرده و به کشورهای مختلف میفرستادند. امروز کادرسازی نه اینکه صورت نپذیرد! اتفاقا نیرو تربیت میشود، اما نیرویی که بتواند مسایل را تبیین کند نیست. نه اینکه نمیخواهند یا قصدی دارند! خیر، بلکه نمیتوانند. لذا جایگاه حوزه علمیه در اینجا مشخص میشود که باید نیرو سازی کند. در اینجا فقط بحث زبان نیست بلکه بحث القای مفاهیم و چگونگی انتقال مفاهیم است. یعنی چگونه با مخاطب سخن گفتن، این مهم است. یعنی مخاطب آسیایی، اروپایی اینها با هم متفاوتند و سخن گفتن با آنها متفاوت. برای برخی منبر ساده کفایت میکند، اما در جایی صرف منبر به تنهایی پاسخگو نیست.

حوزه علمیه اینگونه نیروهایی نیز باید تربیت کند و دنبال نتیجه در کوتاهترین مدت نباشد. در اینگونه برنامهها باید صبر کرد و ۵۰ سال دیگر نتیجه آن را باید دید. فعالیت شیخ محمدتقی قمی، امام موسی صدر، شرف الدین و یا سید محسن امین در حدود چهل سال قبل امروز نتیجه میدهد.

در منابع، مباحثی که در حوزه گفتوگوی با ادیان و مذاهب مختلف است را بررسی و استخراج کنیم. گاهی بحثی که پیش میآید کسی جز محققان حوزوی که آشنا به منابع هستند نمیتوانند پاسخگو باشند. در بسیاری از مباحث در حوزه محیط زیست، عدالت و... وقتی به گفتوگو مینشینیم، میبینیم بسیاری از نکات مشترک است. لذا اینکه دین باعث درگیری بشر است این دروغ بزرگی است. حرکتهای سیاسی و رهبران سلطه سیاسی که از دین بهعنوان مرکبی برای منافع خودشان استفاده میکنند باعث درگیری هستند نه دین. برخی حقوق شهروندی را بهگونهایی تبیین میکنند که مقابل دین است و این تعریف درستی نیست. زیرا دین توجه بالایی به حقوق شهروندی دارد.

در مناطق اسلامی کلیساهایی با قدمت ۱۰۰۰ ساله وجود دارد اما شما در این کشورهای داعیه دار دموکراسی ببینید چند مسجد با این سابقه یافت میشود. چرا امروز در کشورهای اروپایی برخی در حال فروش کلیساها هستند. یعنی قداست برای کلیسا قائل نیستند. امروز به خاطر عدم آگاهی از بسیاری از مسایل است که برخی به انحراف کشیده میشوند.


آیا مشکلات موجود در بحث گفتوگوی ادیان، بازگشتش به فرهنگ گفتوگو در جامعه برنمیگردد؟

▪ انسان در زندگی دو راه بیشتر ندارد یا گفتوگو یا جنگ با همه انواعش. گفتوگو راه کم هزینهایست برای جامعه جهانی اما با این وجود میبینید که برخی قدرتهای دنیا بسیار برای جنگ هزینه میکنند. ترامپ گفته هفت هزار میلیارد دلار برای جنگ در خاورمایه هزینه شده و چیزی هم بهدست نیاوردیم. اینها با سوریه، لبنان و کشورهای دیگر چه کردند. بحث و گفتوگو باید از خانه و مدرسه شروع شود. و این فرهنگ نهادینه میشود.

رسول خدا در برخورد با کودکان، مانند آنها میشود این درس بزرگی است برای اینکه ما بدانیم با هر شخص و گروهی باید مانند خودشان برخورد کنیم اگر این فرهنگ نهادینه شود و در مرحلههای بعدی گفتوگوی ادیان نیز به خوبی شکل بگیرد، موجب کشف زوایههای پنهانی است که برای هر طرف گفتوگو کشف میشود. جامعه ما در طول تاریخ بزرگانی را در علوم مختلف داشته است امروز هم میتواند این ظرفیت را داشته باشد.


حضور علما و بزرگان دینی را در چه سطحی مناسب میدانید؟

▪ هرچه سطح بالاتر باشد در ارتباط با علما بهتر است. گاهی احتیاط خلاف احتیاط است. یعنی اگر مناصب را شخصیتهای تراز اول در دست نداشته باشند باید به شخصیت درجه دو مراجعه کرد و همینطور باید پایین آمد که موجب ضعف در فعالیتها میشود. زیرا ضریب خطای علمای درجه دو و سه را شخصیتهای درجه یک ندارند مگر آنکه شخصی بگوید من تواناییم مثلا در فقه و اصول است و در حوزه ادیان و گفتوگوی ادیان تخصصی ندارم که مسئله دیگری است. علما گاهی وقت برای دیدار نمیدهند و اگر وقت هم بدهند در حد ۲۰ دقیقه که در این فرصت گفتوگوی خاصی صورت نمیپذیرد. لذا با نبود این شخصیتها باید سراغ افراد دیگر رفت که گاهی نقد هم میشود که این افراد برای گفتوگوی ادیان چه کسانی هستند. ناچارا باید سراغ افراد درجه چندم رفت. زیرا راه گفتوگو را که نمیتوان بست.

 


خروج