*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


مصاحبه, مصاحبه شماره خبر: ٤٠٩٥٦٦ ١١:٢٥ - 1398/07/29   آیت‌الله حسینی بوشهری در برنامه تلویزیونی دست‌خطبودجه‌های دولتی  صرف طلاب نمی‌شود (مصاحبه شماره 605 افق حوزه) ارسال به دوست نسخه چاپي


آیت‌الله حسینی بوشهری در برنامه تلویزیونی دست‌خطبودجه‌های دولتی صرف طلاب نمی‌شود (مصاحبه شماره 605 افق حوزه)

آیت‌الله حسینی بوشهری در برنامه تلویزیونی دست‌خط


دبیر شورای‌عالی حوزه‌ها‌ی علمیه گفت: بودجه‌های دولتی صرف طلبه‌ها نمی‌شود؛ بیشتر در کارهای فرهنگی و گاهی هم در کارهای آموزشی ممکن است، بودجه‌ای در حوزه‌های علمیه ما وارد شود. برخی در ایام بودجه‌بندی می‌آیند و بودجه‌ها را عیان می‌کنند، یک سری بودجه‌ها را عیان نمی‌کنند و سراغ بودجه حوزه می‌روند. به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت‌الله سید‌ها‌شم حسینی بوشهری، دبیر شورای‌عالی حوزه‌ها‌ی علمیه و عضو هیئت‌رئیسه مجلس خبرگان رهبری،۱2‌مهر با حضور در برنامه تلویزیونی دست‌خط، نکاتی را درباره مسائل روز و حوزه‌ها‌ی علمیه مطرح کرد. علاقه‌مندان نشریه افق حوزه می‌توانند متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانند...


از اینجا شروع کنیم که فکر میکنم، هفته گذشته اجلاسیه خبرگان رهبری بود. همیشه اجلاسیهها مورد توجه واقع میشود و در نهایت دیدار با مقام معظم رهبری؛ ویژگی این اجلاسیه اخیر چه بود؟ از ناگفتهها برای ما بگویید. گفتهها تقریباً بیان شده است.

• در روز اول، سخنرانی ریاست محترم قوه قضائیه را داشتیم. تبیین خوبی داشتند و برنامههای خود را اعلام کرد. حقیقتاً در این اجلاس اکثر عزیزان بلکه باید بگویم، همه عزیزانی که نطق قبل از دستور داشتند، در رابطه با بحث مبارزه با فساد و تأیید و تقویت ریاست محترم قوه قضائیه صحبت کردند، یعنی در حقیقت یک اعلام همراهی کامل خبرگان با قوه قضائیه در راه مبارزه با فساد بود که خیلی مردم را امیدوار کردند.

یک نکتهای در اینجا وجود دارد، البته مردم که به ما رسانهایها مراجعه میکنند، میگویند: چه حرکت خوبی و چه برخوردهای قاطعی است؛ ولی برخی از خناسان هستند که میگویند: دامن خیلیها به این فسادها گیر است. این را چهطور میتوان تبیین کرد؟

• رهبر انقلاب نکته قابل توجهی فرمودند و آن ایناست که ممکن است اشخاص و افرادی مبتلا به مفاسد شده باشند؛ اما مفاسد در کشور ما به اصطلاح، سیستمی نیست؛ یعنی سیستم نظام سالم است و سازمان یافته نیست.

منتهی گاهی دستگاههای نظارتی غفلت میکنند و عدهای احساس میکنند، میدان برای وارد شدن در این عرصهها باز است و کار به اینجا میکشد؛ ولی جلوی ضرر را هر جایی بگیریم، نفع است و انشاالله امیدواریم این حرکت ریشههای فساد را بخشکاند.

اسمها واقعاً مهم است؟ یعنی اسمها در عرصه فساد خیلی مهم است که یک آقا یا خانم که فرد شناختهشدهای است یا فرزند یک فرد شناختهشدهای است، به این معنا است که وقتی با او برخورد شود، دامنه فساد خیلی گسترده است؟

• عرض میکنم باید بررسی شود و این را به دستگاه قضا واگذار کنیم. نباید باعث ناامیدی مردم شود. مردم ما زمانی ناامید میشوند، که به تعبیر ریاست محترم قوه قضائیه همه مفاسد گفته شود و از اقدامات خبری نباشد؛ اما اگر مردم ببینند مفسدهای در جایی وجود دارد و در کنار این مفسده اقدام قاطع نظام اسلامی هم هست، مردم به آینده امیدوار میشوند. بحث روز اول ما این بحث بود.روز دوم، بحث نفوذ بود که مسئولین ذیربط آمدند و درباره راهکارهای مبارزه با نفوذ و حرکاتی که دشمنان دارند و در رابطه با نفوذ صحبت کردند. صحبتهای بسیار جامعی بود، مسئول سازمان اطلاعات سپاه آمدند و گزارش خیلی خوبی ارائه داد.

بحث دیگری که داشتیم، این بود که مجلس خبرگان سازوکاری دارد که بهنوعی اعمال، رفتار و هدایتهای رهبری را بررسی میکند.

آیا در این زمینه در کمیسیونها بررسی داشتید؟

• کمیسیونی عهدهدار این مسئله است؛ یعنی رصد بقای شرایط و اوصاف رهبری؛ یعنی چیزی که بر عهده خبرگان است، این است که خبرگان ملت که رهبر معظم انقلاب را در 30سال قبل و بعداز رحلت حضرت امام قدس سره در سال1368، رهبر معظم انقلاب مسئولیت سترگ امامت و ولایت جامعه اسلامی را عهدهدار شدند، کار خبرگان تمام نشد. به یاد دارم بیستمین سال رهبری رهبر فرزانه انقلاب بود که خبرگان بیانیه مستوفی و مفصلی را نسبت به این مسئله دادند که رهبر معظم انقلاب بیشاز آنچه که مورد انتظار بوده، درخشیده است. حقیقت امر هم همین است. روز به روز که بر عمر رهبری افزوده میشود، روز به روز که از حیات سیاسی، اجتماعی، دینی، معنوی و فقهی ایشان میگذرد، حقیقتاً جامعه ما با ویژگیهایی آشنا میشوند که این ویژگیها را شاید قبلاً سراغ نداشتند؛ بنابراین خبرگان مرتب در حال رصد است و خوشبختانه در هر دورهای و در هر سالی خبرگان اعتماد و اطمینان بیشتری نسبت به رهبر معظم انقلاب پیدا میکند که در این جایگاهی که قرار گرفتند، به زیباترین وجه جامعه اسلامی را اداره میکنند.

*شاید یک سال پیش بود که در خدمت آیتالله سیداحمد خاتمی بودیم که ایشان هم اشاره به این موضوع کردند و تأکیدی از سوی حضرت آقا داشتند که آقا همیشه میفرمایند: برای تعیین رهبری بعدی آمادگی داشته باشید؛ حتی گزینههایی را پیشبینی کنید.

بله، خبرگان باید همیشه این آمادگی را داشته باشد؛ علاوه بر اینکه شرایط را رصد میکند و علاوه بر اینکه همه برای طول عمر مقام معظم رهبری دعا میکنیم، ولی خبرگان یک جایگاه قانونی دارد و این جایگاه قانونی خبرگان اقتضا میکند، همیشه برای روز مبادا آماده باشد و امیدواریم خبرگان بتواند در روز مبادا همانگونه که بعداز رحلت حضرت امام قدس سره اتفاق افتاد که یک برگ زرینی در کارنامه خبرگان میتوان حساب کرد، همیشه این آمادگی را داشته باشد.

یک کمیته ویژهای است و یک سازوکار خاصی در یکی از این کمیسیونها طراحی شده است.

آیا نفرات خاصی هم هستند؟

• تبعاً بهشکلی است که بالاخره... بررسی شده است.

در مورد دیدارهای خبرگان با رهبر انقلاب هم یکسری چیزهای رسمی است که بیرون میآید و خبری میشود و همه میبینند و یکسری مسائل غیررسمی است. آنهایی که شما مدنظر دارید، یکی را دورادور شنیدم، نمیدانم تأیید میکنید یا خیر؟

 • میخواهم در این مورد صحبت کنم. آقا بر بهکارگیری از جوانان و بکار گرفتن نیروهای جوان تأکید داشته و اشاره کردند اینکه میگویم، بدین معنی نیست که از پیرمردها اصلاً استفاده نشود.

دقیقاً در این دوره هم در ملاقاتی که با مقام معظم رهبری داشتیم، این نکته را دوباره تأکید فرمودند که عدهای این تصور را دارند، موقعی که ایشان بحث جوانگرایی را مطرح میکنند، به این معناست که کسانی که سن آنها از یک مرحلهای گذشته است، کنار گذاشته شوند. ایشان فرمودند هرگز این چنین نیست؛ بلکه جوانها به کمک افرادی بیایند که در این شرایط هستند و کمک کنند و ما میدان را برای جوانان در عرصهای که نیاز هست بگذاریم. ایشان امام را مثال زدند و فرمودند: امام در چه شرایطی وارد میدان حرکت جهادی و انقلابی شدند؟ در سن جوانی بود؟ این طور نبود و بعد..

به سن و سال آیتالله جنتی اشاره کردند که ماشاءالله با انرژی و نشاط کار میکنند.

همین جا نکتهای را بیان کنم که همه رؤسای خبرگان لااقل از زمانی که بنده عضو شدم، حقیقتاً دغدغه دارند، ولی واقع مطلب این است که تشکیل جلسات در زمان آیتالله جنتی قابل قیاس با دورههای قبل نیست؛ یعنی ایشان با یک حساسیت که چرا جلسه تشکیل نشده است؟ چرا غیبت میکنید و چرا نمیآیید؟ برخورد میکنند.

به هیئت اندیشهورز اشاره کردید. این هیئت اندیشهورز هم در این دوره جدید راه افتاد؟

• در حقیقت اواخر سال 96 بود که مقام معظم رهبری این مسئله را با خبرگان مطرح کردند و اوایل سال 97 شکل گرفت و هیئت رئیسه آن تشکیل شد.

هیئت اندیشهورز چه میکند؟

• کار هیئت اندیشهورز رصد کارهای گذشته است؛ به این معنی که آیا ما بعداز 40سال که از انقلابمان گذشته است، نسبت به این اهداف پیشرفت داشتیم، پسرفت داشتیم یا توقف داشتیم.5 کارگروه در این زمینه تشکیل شد؛ کارگروه دین و فرهنگ، کارگروه بحث علم و فناوری، کارگروه اقتصادی، کارگروه سیاسی اجتماعی و کارگروه حقوق و قضا. کار اینها این است که از صاحبنظران، دانشگاهیان، نخبگان استفاده میکنند و با همافزایی کنار هم مینشینند و با دسترسی به آمار و اطلاعات کشور و مسائل مختلف کشور،به این جمعبندی برسند که ما کجا کار قرار داریم که اگر إنشاءالله به نتیجه نهایی رسیدیم، باید این گفتمانسازی و مطالبهگری شود.

سراغ یکی از مهمترین چیزهایی برویم که شما در آن دخیل بودید و هستید و آن هم، قضیه حوزههای علمیه است. برای اینکه قدری یخ گفتوگو بشکند، این را بپرسم که آیا حوزه لاکچری داریم؟ که برخی روی این موضوع، مانور میدهند؟

◦ اگر مقصود از حوزه لاکچری ساختمان است؟ به نظر برخی میآید که این ساختمان در مقایسه با دورههای گذشته حوزهها برای حوزه نامناسب است و در ذهن آنهاست که شئون حوزه و اقتضائات حوزه چیز دیگری را مطالبه میکند. به هر تقدیر محل بحث و گفتوگو هست؛ ولی اینها نباید ما را مشغول کند. آنچه که رسالت حوزههای علمیه است، این است که درباره وظیفه و رسالت و مسئولیتشان تلاش و کار کنند و در کنار نظام اسلامی باشند. حوزویان و مردم ما درگیر اینگونه مسائل نشوند. آنچه از حوزهها مطالبه میکنند، این است که آیا حوزهها به رسالت و مسئولیت خود در قبال جامعه، در قبال خود حوزه و در قبال نظام اسلامی درست عمل میکنند یا خیر.

من فرمایش شما را در جایی میخواندم که در مورد آمدن آیتالله شیخ عبدالکریم حائری قدس سره وقتی به قم تشریف آوردند، مدرسه فیضیه را احیا کردند؛ هم بهلحاظ ساختن ظاهری حوزه و جمعآوری کمکهای مادی که باید برای چرخاندن حوزه صورت میگرفت و هم بهلحاظ محتوایی که این اتفاق افتاد.

بالاخره حداقلی را باید حوزهها داشته باشند. نه به آن صورت که قبل از آیتالله شیخ عبدالکریم حائری قدس سره که وضعیت حوزهها بدان صورت بود و نه به چیزی که ملاحظه میکنیم و میبینیم.

الآن وضعیت حوزههای ما در مجموع، اگر نخواهیم خاص و ویژه و جزئی نگاه کنیم، چهطور است؟ بهلحاظ ساخت و ساز و هم بهلحاظ جایگاهی که باید داشته باشد؟

• واقع مطلب این است که، از نظر ساخت و ساز ساختمانی حوزه ما هنوز خیلی نیازمند است؛ یعنی در حوزه علمیه قم ساختمانهایی داریم که طلبههای عزیز ما در آنجا سکونت دارند که از چند سال قبل باید اینها تخریب شده باشد؛ چون زمانی که بر اینها گذشته، طولانی است و از رده خارج شده است، منتهی بهدلیل اینکه شرایط و امکاناتی نبوده که اینها بازسازی شوند، همین طور باقی مانده است. میخواهم بگویم گاهی یکی دو مدرسه این چنینی پیدا میشود، نباید حوزه تحتالشعاع اینگونه حرفها قرار بگیرد. الآن طلبههای عزیز ما از نظر شرایط زندگی در وضع خوبی نیستند، گرچه نمیخواهیم اینها را بیان کنیم؛ چون طلبهها با تمام وجود آنچه در طبق اخلاص نهاده و برای نظام اسلامی و دین خدا خود را فدا کردند...

بهطور متوسط شهریه چهقدر است؟

• شهریهها خیلی محدود است. 600، 700 یا 800 هزار و حداکثر یک میلیون تومان و همین حدودهاست. یعنی طلبه ما با اجاره و زندگی و این مسائل درگیر است؛ حتی اخیراً دیدم یکی از بزرگوارانی که در مسائل سیاسی معمولاً اظهارنظر میکند، به این مسئله پرداخته بود و من تعجب کردم که باز خوب است، واقعیتهایی که در حوزه ما وجود دارد و عزیزانی که در فضای حوزه نیستند؛ ولی در جریان مسائل حوزه قرار میگیرند، این شکلی اظهار نظر میکنند. واقعاً تعداد زیادی از طلبههای ما غیر از تعدادی که مسئولیت دارند از نظر شرایط زندگی واقعاً شرایط سختی دارند. هر زمان خدمت مراجع معظم تقلید و بزرگان دیگر میرسیم، مسئله اضافه کردن شهریه طلبهها را مطرح میکنیم که در این وضع نمیتوانند درس بخوانند؛ اما در عین حال بهخاطر عشقی که به درس، روحانیت، دین خدا و نظام اسلامی دارند، با همه سختیها میسازند؛ گرچه اینها اگر سراغ کار دیگری بروند، ممکن است وضعیت زندگی آنها وضعیت زندگی بهتری شود.

از نظر علمی حوزههای علمیه کجای کار هستند؟ برخی میگویند: نسبت به گذشته حوزهها به لحاظ علمی افول پیدا کرده است. آیا این مطلب درست است؟

• بنده مدت طولانی مدیر حوزه بودم و طبیعتاً حوزه را خوب میشناسم. روزگاری مسئولیتی بهعنوان مسئولیت انقلاب متوجه حوزه نبود. طلبهها بودند و درس و بحث و کار تبلیغی و ... ولیکن بعداز پیروزی انقلاب مسئولیت حوزویان ما چند برابر شد؛ یعنی یک طلبه در کنار اینکه درس میخواند باید سرویس دینی و فرهنگی هم بدهد و برای فلان نهاد نظام اسلامی هم خدمت کند؛ یعنی در آن واحد مسئولیتهای مختلفی را بر دوش حوزه و روحانیت قرار دادیم. کسی به این نکات توجه نمیکند. در عین حال که طلبههای ما این مسئولیتهای مختلف را دارند، در عرصههای درسی و بحثی هم میدرخشند. طلبههای امروز ما در رابطه با مسائل نوپیدا و مسائلی که مسبوق به سابقه نیست، واقعاً پاسخگو هستند؛ یعنی با توجه به گستره کار روحانیت، من معتقد هستم که روحانیت امروز موفقتر است.

در 8سال دفاع مقدس این طلبههای عزیز، جنگ را در کنار عزیزان رزمنده اداره کردند. امروز تعداد شهدای روحانیت در مقایسه با سایر اصناف قابل قیاس نیست. من این مطلب را نه از باب گلایه بیان کنم که در عین حالی که بودجههای فراوانی در جاهای دیگر مصرف میشود، این بودجهها صرف طلبه نمیشود. در واقع بودجههای دولتی صرف طلبه نمیشود و بیشتر در کارهای فرهنگی و گاهی هم در کارهای آموزشی ممکن است، بودجهای در حوزههای علمیه ما وارد شود.

برخی در ایام بودجهبندی میآیند بودجهها را عیان میکنند و یک سری بودجهها را عیان نمیکنند و سراغ بودجه حوزه میروند.

یک بحثی جدیداً در مورد مرجعیت فردی در حوزه پیش آمده بود. آیا اعلام مرجعیت سازوکار خاصی در حوزه دارد؟

• در سیر تاریخی حوزه تا جایی که بنده اطلاع دارم، معمولاً کسانی که اهل تدریس بودند و جایگاه علمی آنها برای حوزویان شناخته میشد و شاگرد و تدریس داشتند، گاهی مواقع اجازه اجتهاد از مرجع زمان خود میگرفتند و آرام آرام بهخاطر جایگاه علمی که در حوزهها پیدا میکردند، بعداز فوت یک مرجع بهعنوان مرجع شناخته میشدند و عمدتاً شاگردان این مرجع، در معرفی این شخصیت نقش داشتند.

در یک برههای بعداز این مراحل، جامعه مدرسین بهعنوان یک مجموعهای که دارای بیشاز 50سال خدمت در حوزههای علمیه است، بعداز فوت برخی از مراجع همانند مرحوم آیتاللهالعظمی گلپایگانی قدس سره، مرحوم آیتاللهالعظمی اراکی قدس سره تعدادی از بزرگان را بهعنوان مرجع به مردم معرفی کردند. آخرین مرحلهای که در تعیین مرجعیت اتفاق افتاده همان اقدامی بود که جامعه مدرسین انجام داده است و بعداز آن اتفاقی نیفتاده که جامعه مدرسین دوباره اعلام مرجعیت کند چون بحمدالله مراجع حضور و وجود دارند؛ ولی عمدتاً تعیین مرجع بیشتر بهخاطر شناختی است که خود حوزویان پیدا میکنند.

در ایام عزاداری سالار شهیدان علیه السلام هستیم. برخی معتقدند، جریانی که همیشه از مسئله اربعین سوء استفاده میکند، امسال هم در پیادهروی اربعین باز هم ممکن است، نقشآفرینی کند، توصیه شما در این زمینه چیست؟

• این حرکت بزرگ اربعین که هر سال تعداد شرکتکنندگان در آن از سالهای گذشته قاعدتاً بیشتر است، خیلی مراقبت و دقت لازم دارد که هیچ سوژهای به دست دشمن ندهیم و بهتعبیر مقام معظم رهبری انتظار داریم که اربعین برای ما تمدنساز باشد. در هیچ جای دنیا چنین راهپیمایی با این عظمت سراغ نداریم این حرکت باید کاملاً الهی و خدایی باشد؛ و همانطور که کار و حرکت حسینابنعلی؟عهما؟ برای خدا بود.

در یک جلسهای اشاره شد سال گذشته فقط موکبهای ایرانی 60میلیون پرس غذا دادند. این خیلی زیاد است و باورنکردنی است که تنها موکبهای ایرانی این چنین بود.

• من همین جا نکتهای بیان کنم که هم رهبر معظم انقلاب و هم بقیه دلسوزان یک توصیهای به راهپیمایان و عزیزان ایران کردند، که در این مراسم شرکت میکنند، که کاری نکنید که میزبانان ما یعنی مردم عزیز و بزرگوار عراق و عشایر عراق احساس دیگری پیدا کنند. ما توجه داریم که اینها با شرایط سختی که در زندگی دارند کمکم پولها را جمع میکنند تا بتوانند در ایام اربعین پذیرایی و میزبانی از زائرین اباعبداللهالحسین علیه السلام کنند. جوری نشود که با پذیرایی موکبهای بزرگ و امکانات بزرگ ما، آنها احساس کوچکی در مقابل کاری که ما انجام میدهیم، بکنند. به تعبیر روشنتر ما به کمک آنها بشتابیم؛ نه اینکه در مقابل آنها جلوهگری کنیم و آنها احساس شرمندگی نکنند و کار آنها کوچک تلقی نشود.

متأسفانه این روزها شرایطی در خیابانهای قم وجود دارد که متدینین از این شرایط رنج میبرند. امروز شاهد بهروز شدن منکرات و هنجارشکنیهای فرهنگی هستیم و این وضع زیبنده شهر قم نیست. این را شما بیان کردید.

بله، واقعیت مطلب این است که رهبر معظم انقلاب در دو نوبت اظهار نگرانی از وضع قم کردند. خوشبختانه اقدامات خوبی در حال انجام است. تکتک مردم قم باید پای کار بیایند. در هر مسئله اجتماعی اگر مردم به کمک نیایند، طبیعتاً آن کار موفق نخواهد شد. مغازهدار ما نسبت به حجاب و عفاف حساسیت نشان دهد. راننده تاکسی ما نسبت به مسئله حجاب و عفاف حساسیت نشان دهد.


خروج