*به پایگاه هفته نامه خبری حوزه (افق حوزه) خوش آمديد* اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
منو اصلی
نام :   
ایمیل :   
اخبار

سایت مقام معظم رهبری

خبرگزاری حوزه نیوز

مدیریت حوزه علیمه قم

صفحه اصلی > نمایش اخبار 


پرس‌وجو شماره خبر: ٤١٥٩٢٤ ١٣:٤٨ - 1399/09/08    ارسال به دوست نسخه چاپي


تأثـیـر حجــاب و بی‌حجــابی در عـاقبت اخـروی انسـان؟


آیا یک شخص بی‌حجاب با وجود این‌که سایر اعمالش خوب است، باز هم جهنّمی می‌شود؟! چه بسا بسیاری از با حجاب‌ها سایر اعمالشان مناسب نیست!


درباره لزوم حجاب و این که از لحاظ فقهی لازم است زنان تمام بدن شان را جز قرص صورت و دستها تا مچ، بپوشانند تردیدی وجود ندارد. جایگاه مهم این موضوع در آیات1، روایات2، سیره معصومین3 و تاریخ زندگی مسلمانان جای کمترین تردیدی را باقی نمیگذارد که حجاب یکی از مهمترین ضروریات اسلام است4 و هیچ مسلمانی نمیتواند بگوید متوجه اهمیت و لزوم این موضوع نشده است. هر کسی که اندک آشنایی با جوامع مسلمان در طول تاریخ داشته باشد، گواهی میدهد که پوشیدگی زنان یکی از نشانههای فرهنگی پیروان این دین است.

اشاره احادیث به عذابهای مترتب بر بیحجابی

بنابراین حفظ حجاب و پوشش کامل اسلامی برای زنان مسلمان به عنوان یکی از مهمترین احکام اسلامی لازم است و بدون شک ترک آن معصیت است و موجب عذاب الهی میگردد. عذابهایی که صریحاً در احادیث به جا مانده از بیان شدهاند.


مثلاً در حدیث طولانی ای که پیامبر اکرم (صلوات الله علیه) برای حضرت علی و حضرت فاطمه (علیه‌السلام)روایت میکند، در توصیف برخی از صحنهها و عذابهای جهنم که در شب معراج دیده میفرماید: «رَأَیْتُ امْرَأَةً مُعَلَّقَةً بِشَعْرِهَا یَغْلِی دِمَاغُ رَأْسِهَا ... وَ رَأَیْتُ امْرَأَةً تَأْکُلُ لَحْمَ جَسَدِهَا وَ النَّارُ تُوقَدُ مِنْ تَحْتِهَا ... أَمَّا الْمُعَلَّقَةُ بِشَعْرِهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ لَا تُغَطِّی شَعْرَهَا مِنَ الرِّجَال ‏... وَ أَمَّا الَّتِی کَانَتْ تَأْکُلُ لَحْمَ جَسَدِهَا فَإِنَّهَا کَانَتْ تُزَیِّنُ بَدَنَهَا لِلنَّاس‏»5؛ زنی را دیدم که به موهایش آویخته شده و مغز سرش از شدت گرما میجوشد ... زنی را دیدم که گوشت بدن خود را میخورد و آتش از زیرش شعله میکشید ... آن زنی که به مو آویخته شده بود موی خود را از مردهای نامحرم نمیپوشاند ... و زنی که گوشت بدنش را میخورد همان زنی بود که بدن خود را برای مردم زینت میکرد.


حضرت علی (علیه‌السلام)نیز در توصیف زنان آخرالزمان و بیان عاقبت اخروی آنها میفرماید: «یَظْهَرُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ وَ اقْتِرَابِ السَّاعَةِ وَ هُوَ شَرُّ الْأَزْمِنَةِ نِسْوَةٌ کَاشِفَاتٌ عَارِیَاتٌ مُتَبَرِّجَاتٌ مِنَ الدِّینِ دَاخِلَاتٌ فِی الْفِتَنِ مَائِلَاتٌ‏ إِلَى‏ الشَّهَوَاتِ‏ مُسْرِعَاتٌ إِلَى اللَّذَّاتِ مُسْتَحِلَّاتٌ لِلْمُحَرَّمَاتِ فِی جَهَنَّمَ خَالِدَات‏»6؛ در آخرالزمان و نزدیک شدن زمان موعود [قیامت یا زمان ظهور حضرت مهدى (عجل الله تعالی فرجه الشریف)] که بدترین زمانهاست زنانى ظاهر مى شوند بى حجاب و عریان بیرون آمده خودنمائى مى کنند از دین خارج مى شوند در فتنهها داخل مى شوند و به شهوترانى روى مى آورند و به لذت جوئیها شتابانند. حرامهاى الهى را حلال مى کنند و در جهنم همیشه خواهند ماند.


با این بیانات ممکن است این سؤال به ذهن برسید: چرا باید زنی که اعمال صالح و اخلاق نیکوی دیگری دارد، به صرف بیحجابی، متحمل چنین عقوبت ناگواری گردد، و آیا چنین موضوعی منطقی است؟!


برای پاسخ به این سؤال، باید از باب مقدمه، بحثی را به صورت فشرده و اجمالی راجع به موضوع «تجسم اعمال» ذکر کنیم.

تجسم اعمال

مسأله تجسم اعمال، با همه اختلافاتی که ممکن است برخی از علما درباره اش داشته باشند، از آموزههای صحیح و اصیل اسلامی است، که از سوی علما، مفسرین و متکلمین مسلمان بسیار مورد بحث و گفت و گو قرار گرفته است. این مفهوم را میتوان در آیات فراوانی در قرآن و نیز در احادیث یافت. در قرآن کریم آیاتی به این معنا وجود دارد که هرکس در قیامت عمل خودش را میبیند؛ مثل آیات 6 الی 8 سوره زلزال، که میفرماید: «یوْمَئِذٍ یصْدُرُالنّاسُ اَشْتاتاً لِیرَوْا اَعْمالَهُم فَمَنْ یعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَیراً یرَه وَ مَنْ یعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرَّاً یرَه»؛ در آن روز مردم به صورت گروههاى پراکنده [از قبرها] خارج مى شوند تا اعمال شان به آنها نشان داده شود پس هر کس هم وزن ذرّهای کار خیر انجام دهد آن را میبیند و هر کس هم وزن ذرّهای کار بد کرده آن را میبیند. همچنین آیه 30 سوره آل عمران میفرماید: «یوْمَ تَجِدُ کُلُّ نَفْسٍ ماعَمِلَتْ مِنْ خَیرٍ مُحْضَراً...»؛ روزى که هر کس آنچه را از کار نیک انجام داده حاضر میبیند.


در چندین حدیث نیز با صراحت بر تجسم اعمال در قیامت تأکید شده است. به عنوان مثال پیامبر اکرم (صلوات الله علیه) خطاب به یکی از صحابه فرمود: «لَا بُدَّ لَکَ مِنْ قَرِینٍ یُدْفَنُ مَعَکَ وَ هُوَ حَیٌّ وَ تُدْفَنُ مَعَهُ وَ أَنْتَ مَیِّتٌ فَإِنْ کَانَ کَرِیماً أَکْرَمَکَ وَ إِنْ کَانَ لَئِیماً أَسْلَمَکَ لَا یُحْشَرُ إِلَّا مَعَکَ وَ لَا تُحْشَرُ إِلَّا مَعَهُ وَ لَا تُسْأَلُ إِلَّا عَنْهُ وَ لَا تُبْعَثُ إِلَّا مَعَهُ فَلَا تَجْعَلْهُ إِلَّا صَالِحاً فَإِنَّهُ إِنْ کَانَ صَالِحاً لَمْ تَأْنَسْ إِلَّا بِهِ وَ إِنْ کَانَ فَاحِشاً لَا تَسْتَوْحِشْ إِلَّا مِنْهُ وَ هُوَ عَمَلُک‏»7؛ بی گمان برای تو همراهی است که با تو در قبر دفن میشود. اگر این همراه بزرگوار باشد تو را اکرام میکند و اگر پست باشد تو را به دوزخ تسلیم میکند. جز با تو محشور نمیشود و تو محشور نمیشوی جز با او و بازخواست نمیشوی جز از او. پس او را شایسته قرار ده. زیرا اگر صالح و شایسته باشد با آن انس میگیری و اگر ناصالح و فاسد باشد تنها از او هراسان میشوی و او عمل توست.


همچنین امام صادق (علیه‌السلام)نیز میفرماید: «إِذَا بَعَثَ اللَّهُ الْمُؤْمِنَ مِنْ قَبْرِهِ، خَرَجَ مَعَهُ مِثَالٌ یَقْدُمُ أَمَامَهُ، ... فَیَقُولُ مَنْ أَنْتَ؟ فَیَقُولُ أَنَا السُّرُورُ الَّذِی کُنْتَ أَدْخَلْتَ عَلَى أَخِیکَ الْمُؤْمِنِ فِی الدُّنْیَا، خَلَقَنِی اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْهُ لِأُبَشِّرَکَ»8؛ زمانی که خداوند مؤمن را از قبر برمیانگیزد، به همراه او تمثالی خارج میشود که پیش روی او راه میرود. مؤمن به وی میگوید تو کیستی؟ او میگوید من همان شادی و سروری هستم که تو برادرت را با آن مسرور کردی. خدای عزوجل مرا آفرید تا تو را [به بهشت] مژده دهم.


در این دو روایت صریحاً بر تبدل و تمثل عمل به صورت مثالی تأکید شده است و جای کمترین شکی را برای این حقیقت باقی نمیگذارد که آدمی هیچ گاه از اعمال خود رهایی ندارد. چه اعمال نیک و چه اعمال بد.

ماهیت عذابهای زنان بیحجاب

با توجه به توضیحاتی که راجع به موضوع «تجسم اعمال» بیان شد، میگوییم وعده دادن زنان بیحجاب به عقوبتهای دردناک مورد اشاره در احادیث فوق، ظلمی در حق آنها نیست و از باب انتقام جویی و بغض و کینه به آنها صورت نمیپذیرد و فقط نتیجه مستقیم و تجسم اعمال شان است. اصولاً هر کار نیک یا بد ما، چه در این دنیا و چه در آخرت، نتایج و پیامدهایی ناگزیری دارد که نمیتوان از مسئولیت آنها شانه خالی کرد. برای مثال بیحجابی و عدم رعایت عفت، در این دنیا چنین نتایجی را در پی دارد:

الف. شعله ور ساختن غریزه جنسی مردان

برهنگى زنان، مردان و خصوصاً جوانان را در یک حال تحریک دائم قرار مىدهد که سبب فرسایش اعصاب آنها و ایجاد هیجانهاى بیمار گونه عصبى مىگردد. غریزه جنسى نیرومندترین غریزه آدمى بوده و در طول تاریخ سرچشمه حوادث مرگبار و جنایات هولناکى شده تا آنجا که گفته‏اند: هیچ حادثه مهمى را پیدا نمیکنید مگر اینکه پاى زنى در آن در میان است! دامن زدن مستمر از طریق بیحجابی و برهنگى به این غریزه و شعله‏ ور ساختن آن بازى با آتش است.9

ب. آسیب جدی به بنیان خانواده با ازدیاد طلاق

آمارهاى قطعى و مستند نشان میدهد که با افزایش برهنگى در جهان، میزان طلاق و از هم گسیختگى زندگى زناشویى در دنیا بهطور مداوم بالا رفته است؛ چراکه برهنگی سبب هوسهاى سرکش شده و به هر قیمتى انسان را به دنبال هوس میکشاند و به این ترتیب انسان هر روز دل به دلبرى میبندد و با دیگرى وداع میگوید. در «بازار آزاد برهنگى» که عملا زنان - حداقل در مرحله غیرآمیزشی - به صورت کالاى مشترکى در آمدهاند دیگر قداست پیمان زناشویى مفهومى نمى‏تواند داشته باشد و خانواده‏ها همچون تار عنکبوت به سرعت متلاشی میشوند و کودکان بى‏سرپرست میمانند.10

ج. درگیر نمودن جامعه با خطرات فحشاء و فرزندان نامشروع

یکى از دردناکترین پیامدهاى بىحجابى افزایش فحشا و فرزندان نامشروع است. این موضوع، سرچشمه انواع جنایتها و مفاسد اجتماعی است. خطراتى که فرزندان نامشروع براى امنیت جامعه به وجود آورده‏اند به گونهای است که در بسیارى از پرونده‏هاى جنایى پاى آنها در میان است. مساله گسترش فحشاء حتى براى آنها که هیچ اهمیتى براى مذهب و برنامه‏هاى اخلاقى قائل نیستند فاجعه آفرین است.11

زنان بیحجاب، حتی اگر واقعاً اراده و میل و نیتی برای پیدایش چنین آسیبها و معضلات اجتماعی نداشته باشند، باز هم نمیتوانند نافی مسئولیت خویش در قبال پدید آمدن آنها و تبعات مخربشان باشند. چون این آسیبها نتیجه طبیعی و مستقیم بیحجابی هستند، حتی اگر آن شخص بیحجاب، اخلاق نیکو و اعمال صالحی داشته باشد.


درباره آثار اخروی بیحجابی نیز همین معادله حاکم است. از آنجا که اعمال ما در عالم دیگر جسمیت پیدا میکند و خواهی نخواهی ما روزی آن را به شکل نعمتی بزرگ یا عذابی دردناک خواهیم دید12 بیحجابها نیز در آخرت با نتیجه تجسم یافته اعمال خود مواجه میشوند. مجازات اعمال ما با گناهان ما متناسب است؛ زیرا قانون گذار و مجری چنین جزا و پاداشی خود خداوند است. زنان بیحجاب و بدحجاب - البته آنهایی که به رغم بهره بردن از آموزش و تربیت صحیح و الهی و آشنایی با حقایق تشریع الهی باز هم آلودگی به وسوسههای شیطانی را بر پیمودن مسیر عفت ترجیح میدهند - با نمایان کردن زینتها و زیباییهای شان، زشتترین خراش را بر چهره الهی بشر وارد میسازند و خواسته و ناخواسته با تمام برنامههای تربیتی ای که خداوند برای بشر و جامعه بشری در نظر گرفته، به مخالفت و جنگ بر میخیزند و باید به سهم خود، مسئولیت شان را در پدید آمدن برخی انحرافات و مفاسد اجتماعی - همان طور که در بالا توضیح دادیم - بپذیرند.


و نباید فراموش کرد که داشتن اعمال نیک و بینش صحیح در سایر حوزههای رفتاری و اعتقادی، کوتاهی در این مسئولیت و وظیفه الهی و اجتماعی را جبران نمیکند. زیرا اعمال ناصالح دیگرشان است که در قیامت تجسم مییابند و گریبان گیرشان میشود. بنابراین نه شخص بیحجاب میتواند به واسطه دیگر اعمال نیک خود از مسئولیت عمل زشت خود رهایی داشته باشد و نه زنان محجبه میتوانند مطمئن باشند به صرف رعایت این واجب الهی، دیگر اعمال ناشایست شان دنیوی شان، دامن شان را در آخرت نخواهد گرفت.

منبع: پایگاه اطلاعرسانی آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی


..............................................

پینوشتها

1. مثل آیه 31 سوره نور: «وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعینَ غَیْرِ أُولِی الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلى‏ عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفینَ مِنْ زینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ»؛ و به زنان مؤمن بگو که چشمان خویش فرو گیرند و شرمگاه خود نگه دارند و زینتهاى خود را جز آن مقدار که پیداست آشکار نکنند و مقنعه‏هاى خود را تا گریبان فروگذارند و زینتهاى خود را آشکار نکنند جز براى شوهر خود یا پدر خود یا پدر شوهر خود یا پسر خود یا پسر شوهر خود یا برادر خود یا پسر برادر خود یا پسر خواهر خود یا زنان هم کیش خود یا بندگان خود یا مردان خدمتگزار خود که رغبت به آن ندارند یا کودکانى که از شرمگاه زنان بى‏ خبرند. و نیز چنان پاى بر زمین نزنند تا آن زینت که پنهان کردهاند دانسته شود. اى مؤمنان همه گان به درگاه خدا توبه کنید باشد که رستگار گردید.

2. مثل حدیث نبوی در بیان ارزش پرهیز از نامحرم: «حُمَادَیَاتُ النِّسَاءِ غَضُّ الْأَبْصَارِ وَ خَفَرُ الْأَعْرَاضِ وَ قِصَرُ الْوَهَازَة»؛ بارزترین درجه زنان سه چیز است: پوشیدن چشم از نامحرمان، پوشیدن تمام اندام از بیگانگان، کم و با حیا از منزل بیرون شدن. معانی الأخبار، ابن بابویه، محمد بن على‏، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏، قم، 1403 هـ ق، ص 376.

3.برای مثال به نمونههایی از سیره گفتاری و رفتاری حضرت زهرا (علیها‌السلام) در این منابع مراجعه شود: وسائل الشیعه، شیخ حر عاملى، محمد بن حسن‏، مؤسسه آل البیت (علیه السلام)، قم، 1409 هـ ق، ج ‏20، ص 232؛ النوادر، راوندی کاشانی، فضل الله بن علی، انتشارات بنیاد فرهنگی کوشان پور، تهران، 1376 هـ ش، چاپ اول، ص 61؛ دعائم الإسلام‏، مغربی، ابن حیون نعمان بن محمد، محقق: فیضی، آصف، موسسه آل البیت (علیه السلام)، قم، 1385 هـ ق، چاپ دوم، ج 2، ص 215؛ مکارم الأخلاق‏، طبرسی، فضل بن حسن، انتشارات شریف رضی، قم، 1370 هـ ش، چاپ چهارم، ص 93؛ الإحتجاج على أهل اللجاج، طبرسى، احمد بن على‏، محقق / مصحح: خرسان، محمد باقر، نشر مرتضی، مشهد، 1403هـ ق، چاپ اول، ج1، ص 97.

4. جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، صاحب جواهر نجفی، محمد بن حسین بن باقر، دارالکتب الاسلامیه، تهران، بیتا، ج 6، ص 46 و 47.

5. بحارالأنوار، مجلسى محمد باقر بن محمد تقى، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، 1403 هـ ق، چاپ دوم، ج 8، ص 309.

6. من لایحضره الفقیه، ابن بابویه، محمدبن علی، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه، قم، 1413 هـ ق، چاپ دوم، ج 3، ص 390.

7. الأمالی، ابن بابویه، محمدبن علی، نشر کتابچی، تهران، 1376 هـ ش، چاپ ششم، ص 3.

8. الکافی، کلینى محمد بن یعقوب‏، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1407 هـ ق، ج 2، ص 190.

9. تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ناصر، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1374 هـ ش، ج 14، ص 444.

10. همان، ص 445.

11. همان، ص 446.

12. الکافی، همان، ج 3، ص 231. در این جلد، بابی به عنوان «باب احادیث مربوط به مساله تمثل اعمال» درج شده و احادیثی راجع به این موضوع از اهلبیت (علیهم‌السلام) نقل شده است.



خروج