رهنمودهای عارفانه آیت بزرگ عرفان و ادب به آیتاللهالعظمی صافی گلپایگانی(قد)
در میان آثار اخلاقی برجایمانده از استاد بزرگ سیر و سلوک، آیتالله سید جمالالدین گلپایگانی(ره)، یکی از نامههایی که رنگ و بوی خاص معنوی دارد، نامهای است خطاب به شاگرد گرانقدرش، فقیه وارسته، آیتاللهالعظمی حاج شیخ لطفالله صافی گلپایگانی(قد).
این نوشته، تنها یک نامه آموزشی نیست؛ بلکه بیانی سرشار از محبت، خیرخواهی و یادآوری وظیفه الهیِ عالم دینی است. استاد در این نامه با لحنی آرام و پدرانه، شاگرد خویش را به صفای نفس، مراقبت از نیت در مسیر علم و پیوند همیشگی بین دانایی و بندگی فرا میخواند. او توصیه میکند که علم بدون تقوا سامان نمیگیرد و تقوا بدون خدمت به خلق ناقص میماند.
چنان است که هر جمله از این نامه، نسیمی از زهد و بینش عرفانی را در جان خواننده میوزاند و از رابطهای سخن میگوید که بر پایه اخلاص، ارادت و پیوند معنوی استاد و شاگرد بنا شده است؛ پیوندی که بعدها در تمام مسیر علمی و فقهیِ آیتالله صافی گلپایگانی، جلوهای ماندگار یافت.
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب مستطاب علم الاعلام عماد الافاضل العظام ونخبه العلماء الفخام ثقه الاسلام المؤید المسدد آقای آقا لطفالله صافی گلپایگانی(دامت توفیقاته). به عرض میرساند، انشاءالله تعالی وجود محترم از جمیع مکاره، مصون و محروس است ولا زال در استکمال قوه علمیه و عملیه و جدّ و جهد در تحصیل علم و تهذیب اخلاق و ترویج شرع، مؤیّد و منصورند.
ضمناً مرقومه محترمه زیارت شد. ممنون مراحم و متشکر الطاف قرةالعین معظم بوده و هستم. از حالم خواسته باشید، این حیاة مستعار باقی و بیحالی و ضعف مزاج از جهت پیری و عارضه در ماه مبارک مرا از کار باز داشته؛ أسئلالله العفو والعافیه وحسن العاقبه.
عزیزا، این حال جوانى را مغتنم بشمار و از بذل جهد در تحصیل علم کوتاهى نکن و تقوی که ترک معاصى باشد، کمال اهتمام را به او داشته باش که اصل و اساسِ بلوغِ به هر سعادتى است؛ یعنى بدانید که بدون ملکه تقوی امکان ندارد، حصول حقیقت علم که «نور یقذفه الله فی قلب من یشاء» سواء کان متعلقاً بالاعتقاد أو بالعمل.
تقوی، قلب را پاک مىکند از همه ارجاس و تهذیب مىکند نفس را از مهلکات خبیثه و تصفیه مىکند از کدورات و پردههایى که مانع از ادراک حقائق است و جلا میدهد، به نور قلب و کمکم انسان به نظر در آثار و آفاق و انفس، آیات الهى و دلائل ربوبى مکنونه در آنها را مشاهده مىکند و بر اثر نظر در آفاق و انفس و تفکّر در آنها را درک مىکند: «إن فی خلق السموات والأرض..»؛ «وسنریهم آیاتنا فی الافاق وفی أنفسهم…».
امیّد است که خداوند، یقین صادقى و ایمان کاملى موهبت فرماید که از آلایش و آلام و اسقام این عالم طبیعى منتزع شود.
جان جنابعالى را دوست میدارم و قابل دیدم؛ لذا زیاد مصدع شدم. در تحصیل اهتمام کن، وقت را غنیمت بدان که از کف مىرود و دیگر به دست نمىآید.
عالم بعد که بهاصطلاح عالم برزخ است که عالم حسرت و مذمت است از مهملین و معطلین و عالم فوز به نتایج اعمال حسنه از براى عاملین و اولیای خدا.
دیگر حال ندارم، باقى طلب شما؛ أسئلالله أن یوفقنا لتحصیل مراضیه خالصاً لوجهه الکریم؛ بحق محمد وآله والسلام علیکم ورحمةالله وبرکاته.
سلام مخصوص به حضرت حجةالاسلام آقاى حاج سید محمدرضا، رکنالاسلام، آقاى حاج میرزامهدى (دامت برکاتهما) مىرسانم و التماس دعا از همه دارم. باقى حجج و ارکانالاسلام از آقایانى که اظهار لطف فرمایند به حقیر، سلام به آنها و التماس دعاى مخصوص از آنها در عهده حضرتعالى است.
والسلام علیکم ورحمةالله وبرکاته
الأحقر جمالالدین الگلپایگانی/ ۵ محرمالحرام ۱۳۶۵
این نوشته، تنها یک نامه آموزشی نیست؛ بلکه بیانی سرشار از محبت، خیرخواهی و یادآوری وظیفه الهیِ عالم دینی است. استاد در این نامه با لحنی آرام و پدرانه، شاگرد خویش را به صفای نفس، مراقبت از نیت در مسیر علم و پیوند همیشگی بین دانایی و بندگی فرا میخواند. او توصیه میکند که علم بدون تقوا سامان نمیگیرد و تقوا بدون خدمت به خلق ناقص میماند.
چنان است که هر جمله از این نامه، نسیمی از زهد و بینش عرفانی را در جان خواننده میوزاند و از رابطهای سخن میگوید که بر پایه اخلاص، ارادت و پیوند معنوی استاد و شاگرد بنا شده است؛ پیوندی که بعدها در تمام مسیر علمی و فقهیِ آیتالله صافی گلپایگانی، جلوهای ماندگار یافت.
بسم الله الرحمن الرحیم
جناب مستطاب علم الاعلام عماد الافاضل العظام ونخبه العلماء الفخام ثقه الاسلام المؤید المسدد آقای آقا لطفالله صافی گلپایگانی(دامت توفیقاته). به عرض میرساند، انشاءالله تعالی وجود محترم از جمیع مکاره، مصون و محروس است ولا زال در استکمال قوه علمیه و عملیه و جدّ و جهد در تحصیل علم و تهذیب اخلاق و ترویج شرع، مؤیّد و منصورند.
ضمناً مرقومه محترمه زیارت شد. ممنون مراحم و متشکر الطاف قرةالعین معظم بوده و هستم. از حالم خواسته باشید، این حیاة مستعار باقی و بیحالی و ضعف مزاج از جهت پیری و عارضه در ماه مبارک مرا از کار باز داشته؛ أسئلالله العفو والعافیه وحسن العاقبه.
عزیزا، این حال جوانى را مغتنم بشمار و از بذل جهد در تحصیل علم کوتاهى نکن و تقوی که ترک معاصى باشد، کمال اهتمام را به او داشته باش که اصل و اساسِ بلوغِ به هر سعادتى است؛ یعنى بدانید که بدون ملکه تقوی امکان ندارد، حصول حقیقت علم که «نور یقذفه الله فی قلب من یشاء» سواء کان متعلقاً بالاعتقاد أو بالعمل.
تقوی، قلب را پاک مىکند از همه ارجاس و تهذیب مىکند نفس را از مهلکات خبیثه و تصفیه مىکند از کدورات و پردههایى که مانع از ادراک حقائق است و جلا میدهد، به نور قلب و کمکم انسان به نظر در آثار و آفاق و انفس، آیات الهى و دلائل ربوبى مکنونه در آنها را مشاهده مىکند و بر اثر نظر در آفاق و انفس و تفکّر در آنها را درک مىکند: «إن فی خلق السموات والأرض..»؛ «وسنریهم آیاتنا فی الافاق وفی أنفسهم…».
امیّد است که خداوند، یقین صادقى و ایمان کاملى موهبت فرماید که از آلایش و آلام و اسقام این عالم طبیعى منتزع شود.
جان جنابعالى را دوست میدارم و قابل دیدم؛ لذا زیاد مصدع شدم. در تحصیل اهتمام کن، وقت را غنیمت بدان که از کف مىرود و دیگر به دست نمىآید.
عالم بعد که بهاصطلاح عالم برزخ است که عالم حسرت و مذمت است از مهملین و معطلین و عالم فوز به نتایج اعمال حسنه از براى عاملین و اولیای خدا.
دیگر حال ندارم، باقى طلب شما؛ أسئلالله أن یوفقنا لتحصیل مراضیه خالصاً لوجهه الکریم؛ بحق محمد وآله والسلام علیکم ورحمةالله وبرکاته.
سلام مخصوص به حضرت حجةالاسلام آقاى حاج سید محمدرضا، رکنالاسلام، آقاى حاج میرزامهدى (دامت برکاتهما) مىرسانم و التماس دعا از همه دارم. باقى حجج و ارکانالاسلام از آقایانى که اظهار لطف فرمایند به حقیر، سلام به آنها و التماس دعاى مخصوص از آنها در عهده حضرتعالى است.
والسلام علیکم ورحمةالله وبرکاته
الأحقر جمالالدین الگلپایگانی/ ۵ محرمالحرام ۱۳۶۵