رهنمودهای آیتالله العظمی صافی گلپایگانی(ره) به طلاب علوم دینی
آیتالله العظمی صافی گلپایگانی، در پاسخ به درخواست جمعی از طلاب و فضلای حوزه علمیه، در توصیههای خود به آنان تصریح کردند: «طلاب و مدرسین در سیر دانشوری و تحصیل علوم دینی، قرآن مجید و احادیث شریفه (کتاب و سنت) را همچون دو بالی بدانند که وسیله پرواز و عروج آنان به سوی معارج علم و معرفت است.»
متن درخواست طلاب و پاسخ معظم له بدین شرح است:
بسمه تعالی
محضر مبارک مرجع عالیقدر حضرت آیتالله العظمی صافی گلپایگانی مدظله الشریف
سلام علیکم؛
ما جمعی از طلاب حوزههای علمیه هستیم که در آستانه سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه از آن مرجع عالیقدر تقاضا داریم تا ما را راهنمایی و ارشاد فرمایید که بتوانیم با استفاده از رهنمودهای حضرتعالی، سربازی خوب برای آقا و مولایمان حضرت ولی عصر (عج) باشیم.
با تشکر و احترام
بسم الله الرحمن الرحیم
علیکم السلام و رحمة الله
حقیر اولاً به همه حضرات مدرسین محترم و طلاب عزیز که به شَرَف افتخار تعلیم و تعلّم مشرفند، و عمر گرانمایه خود را مصروف تحصیل، درس و کسب معارف قرآنی و علوم و معارف اهل بیت(ع) - این معلمان حقیقی- مینمایند، تبریک عرض میکنم و از خداوند متعال برای همگان توفیق بیشتر و نیل به مقامات و درجات عالیه را مسألت مینمایم. امید آن که در ظل توجهات حضرت صاحب الامر ارواح العالمین له الفداء قلّههای بلند علم و معرفت را فتح نمایند و در فقه احکام و مسائل حلال و حرام و شناخت علوم قرآن، نخبگان و مفاخر زمان شوند.
نکته اول: دو بال علم و معرفت
اولین نکتهای که خود و طلاب عزیز و مدرسین عالیمقام را به آن توصیه مینمایم این است که در سیر دانشوری و دانشجویی، دو بال کتاب و سنت؛ قرآن مجید و احادیث شریفه را وسیله پرواز و عروج به معارج علم و معرفت بدانند و الهام از کتاب خدا و هدایتهای اهل بیت(ع) را در خودسازی و معرفتافزایی و تکمیل بصیرت دینی، مصدر همه بینشها و کمالات علمی و عملی بدانیم و این جمله بزرگ «شَرِّقَا وَ غَرِّبَا فَلا تَجِدَان عِلْماً صَحِیحاً إِلَّا شَیْئاً خَرَجَ مِنْ عِنْدِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ»1 را همواره جلوی چشم خود داشته باشیم و در فرهنگ دین و عقیده، استقلال اسلامی و مذهبی را که اصل و اساس است حفظ نماییم.
نکته دوم: سنگر استقلال عالم دین
نکته دوم که باید طلبه این علوم و شاگرد این مکتب وحیانی به آن آراسته باشد، خود نگهداری در برابر دنیا، جلوههای مادی و شهوات حیوانی و مقامات و مناصب ظاهری است که هرچه یک عالم دینی به آن بیشتر مقیّد باشد، توفیقش، شجاعتش در امر به معروف و نهی از منکر و حفظ شئون دینی بیشتر خواهد شد.
طمع به این زخارف دنیا، انسان را ذلیل و از استقلال ساقط مینماید. علاقه به ریاست و برتریجویی هم، انسان را ضعیف و خودباخته مینماید حتی به مقامات دینی نیز نظر استقلالیداشتن، مذموم است. فرمودهای از این تأکید بالاتر نیست که «مَلْعُونٌ مَنْ تَرَأَّسَ، مَلْعُونٌ مَنْ هَمَّ بِهَا، مَلْعُونٌ مَنْ حَدَّثَ بِهَا نَفْسَه»2
نکته سوم: خلوص نیت؛ وجهه همت عالم در جهلزدایی و بسط علم
سومین نکته اینکه در درس، تدریس، بحث و تحقیق، خلوص نیت و خدمت به بسط علم و دفع جهل از خود و دیگران را وجهه همت قرار دهند و بدانند که بزرگترین خدمت به بندگان خدا و بالاترین سعی، در افزایش بینش و معرفت بندگان خدا به خدا و جهلزدایی میباشد.
حفظ یک آیه از قرآن و آشنایی به مضمون آن، یک جمله از مثل نهج البلاغه و منابع وسیع علمی و مواریث فکری و تربیتی - که بحمدالله در اختیار ما است- فضیلتی بس بزرگ میباشد که قیمت حقیقی اشخاص به مقدار بهرهای است که از این فضیلت دارد.
قرآن کریم و حدیث در رشتههای مختلف کمالات انسانی در نهایت ایجاز، جامعترین دستورات را در اختیار بشر قرار داده است. از شخص حضرت رسول اکرم(ص) علاوه بر قرآن کریم که کلام الهی است، هزاران کلمات علم و حکمت روایت شده است و بحمدالله در فرهنگ و علم و معرفت غنیترین و بهترین مکتبها و تعلیمات را در اختیار داریم.
نکته چهارم: نرمی و ادب در هدایت
نکته چهارم این است که در مقام هدایت مردم و دعوت آنها به خدا و عمل به احکام، باید از کمال حسن خلق، نرمی، خوشبرخوردی و ادب استفاده نمود که خداوند به پیامبر اکرم میفرماید: ]فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک[3
یک روحانی باید همیشه با مردم بوده و ملجأ و پناهگاه آنان در مشکلات دینی، اجتماعی و فکری مردم باشد و همیشه و در همه حال، خودش به یاد حضرت بقیة الله الاعظم ارواح العالمین له الفدا بوده و مردم را نیز به آن امام عزیز و مهربان دعوت نماید.
انشاء الله همیشه موفق باشید.
لطف الله صافی/شوال المکرم1433
..............................................
پی نوشتها
1. کافی؛ ج1، ص399، حدیث 3.
2. کافی؛ ج3، باب117، حدیث2508.
3. سوره آل عمران،آیه 159.
متن درخواست طلاب و پاسخ معظم له بدین شرح است:
بسمه تعالی
محضر مبارک مرجع عالیقدر حضرت آیتالله العظمی صافی گلپایگانی مدظله الشریف
سلام علیکم؛
ما جمعی از طلاب حوزههای علمیه هستیم که در آستانه سال تحصیلی جدید حوزههای علمیه از آن مرجع عالیقدر تقاضا داریم تا ما را راهنمایی و ارشاد فرمایید که بتوانیم با استفاده از رهنمودهای حضرتعالی، سربازی خوب برای آقا و مولایمان حضرت ولی عصر (عج) باشیم.
با تشکر و احترام
بسم الله الرحمن الرحیم
علیکم السلام و رحمة الله
حقیر اولاً به همه حضرات مدرسین محترم و طلاب عزیز که به شَرَف افتخار تعلیم و تعلّم مشرفند، و عمر گرانمایه خود را مصروف تحصیل، درس و کسب معارف قرآنی و علوم و معارف اهل بیت(ع) - این معلمان حقیقی- مینمایند، تبریک عرض میکنم و از خداوند متعال برای همگان توفیق بیشتر و نیل به مقامات و درجات عالیه را مسألت مینمایم. امید آن که در ظل توجهات حضرت صاحب الامر ارواح العالمین له الفداء قلّههای بلند علم و معرفت را فتح نمایند و در فقه احکام و مسائل حلال و حرام و شناخت علوم قرآن، نخبگان و مفاخر زمان شوند.
نکته اول: دو بال علم و معرفت
اولین نکتهای که خود و طلاب عزیز و مدرسین عالیمقام را به آن توصیه مینمایم این است که در سیر دانشوری و دانشجویی، دو بال کتاب و سنت؛ قرآن مجید و احادیث شریفه را وسیله پرواز و عروج به معارج علم و معرفت بدانند و الهام از کتاب خدا و هدایتهای اهل بیت(ع) را در خودسازی و معرفتافزایی و تکمیل بصیرت دینی، مصدر همه بینشها و کمالات علمی و عملی بدانیم و این جمله بزرگ «شَرِّقَا وَ غَرِّبَا فَلا تَجِدَان عِلْماً صَحِیحاً إِلَّا شَیْئاً خَرَجَ مِنْ عِنْدِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ»1 را همواره جلوی چشم خود داشته باشیم و در فرهنگ دین و عقیده، استقلال اسلامی و مذهبی را که اصل و اساس است حفظ نماییم.
نکته دوم: سنگر استقلال عالم دین
نکته دوم که باید طلبه این علوم و شاگرد این مکتب وحیانی به آن آراسته باشد، خود نگهداری در برابر دنیا، جلوههای مادی و شهوات حیوانی و مقامات و مناصب ظاهری است که هرچه یک عالم دینی به آن بیشتر مقیّد باشد، توفیقش، شجاعتش در امر به معروف و نهی از منکر و حفظ شئون دینی بیشتر خواهد شد.
طمع به این زخارف دنیا، انسان را ذلیل و از استقلال ساقط مینماید. علاقه به ریاست و برتریجویی هم، انسان را ضعیف و خودباخته مینماید حتی به مقامات دینی نیز نظر استقلالیداشتن، مذموم است. فرمودهای از این تأکید بالاتر نیست که «مَلْعُونٌ مَنْ تَرَأَّسَ، مَلْعُونٌ مَنْ هَمَّ بِهَا، مَلْعُونٌ مَنْ حَدَّثَ بِهَا نَفْسَه»2
نکته سوم: خلوص نیت؛ وجهه همت عالم در جهلزدایی و بسط علم
سومین نکته اینکه در درس، تدریس، بحث و تحقیق، خلوص نیت و خدمت به بسط علم و دفع جهل از خود و دیگران را وجهه همت قرار دهند و بدانند که بزرگترین خدمت به بندگان خدا و بالاترین سعی، در افزایش بینش و معرفت بندگان خدا به خدا و جهلزدایی میباشد.
حفظ یک آیه از قرآن و آشنایی به مضمون آن، یک جمله از مثل نهج البلاغه و منابع وسیع علمی و مواریث فکری و تربیتی - که بحمدالله در اختیار ما است- فضیلتی بس بزرگ میباشد که قیمت حقیقی اشخاص به مقدار بهرهای است که از این فضیلت دارد.
قرآن کریم و حدیث در رشتههای مختلف کمالات انسانی در نهایت ایجاز، جامعترین دستورات را در اختیار بشر قرار داده است. از شخص حضرت رسول اکرم(ص) علاوه بر قرآن کریم که کلام الهی است، هزاران کلمات علم و حکمت روایت شده است و بحمدالله در فرهنگ و علم و معرفت غنیترین و بهترین مکتبها و تعلیمات را در اختیار داریم.
نکته چهارم: نرمی و ادب در هدایت
نکته چهارم این است که در مقام هدایت مردم و دعوت آنها به خدا و عمل به احکام، باید از کمال حسن خلق، نرمی، خوشبرخوردی و ادب استفاده نمود که خداوند به پیامبر اکرم میفرماید: ]فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک[3
یک روحانی باید همیشه با مردم بوده و ملجأ و پناهگاه آنان در مشکلات دینی، اجتماعی و فکری مردم باشد و همیشه و در همه حال، خودش به یاد حضرت بقیة الله الاعظم ارواح العالمین له الفدا بوده و مردم را نیز به آن امام عزیز و مهربان دعوت نماید.
انشاء الله همیشه موفق باشید.
لطف الله صافی/شوال المکرم1433
..............................................
پی نوشتها1. کافی؛ ج1، ص399، حدیث 3.
2. کافی؛ ج3، باب117، حدیث2508.
3. سوره آل عمران،آیه 159.