آیتالله اراکی
توسعه هوش مصنوعی بدون اخلاق و ایمان به انحراف جامعه میانجامد
عضو شورایعالی حوزههای علمیه با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی فاقد اراده مستقل است، گفت: این فناوری بازتابدهنده انتخابها و خواست انسان بوده و اگر در چارچوب ایمان، اخلاق و حکمرانی اسلامی تعریف نشود، میتواند به انحراف در مسیر تمدنسازی منجر شود.
به گزارش خبرگزاری حوزه از مشهد مقدس، آیتالله محسن اراکی، در نشست علمی «فقه و هوش مصنوعی» که در دانشگاه علوم اسلامی رضوی برگزار شد، با اشاره به ماهیت این فناوری اظهار کرد: هوش مصنوعی از طریق گردآوری، پردازش و تحلیل دادهها به نتایج جدید دست مییابد؛ اما تمام این فرآیندها مبتنی بر انتخاب و اراده انسانی است.
وی افزود: هر عملکردی که از هوش مصنوعی مشاهده میشود، در حقیقت بازتاب گزینشهای انسان است؛ از اینرو، این فناوری نه موجودی مستقل، بلکه آیینهای از تصمیمها، جهتگیریها و ارزشهای انسانی بهشمار میرود.
عضو مجلس خبرگان رهبری، با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی توان فرماندهی ندارد، خاطرنشان کرد: این ابزار باید همواره در جایگاه «فرمانپذیر» باقی بماند و نمیتواند جایگزین فرماندهنده حقیقی، یعنی خداوند متعال شود؛ بر همین اساس، درک و توسعه هوش مصنوعی باید ذیل نظام ایمانی، اخلاقی و حکمرانی اسلامی تعریف شود.
آیتالله اراکی ادامه داد: عرصههای مختلف اجتماعی، از فرهنگ و اقتصاد گرفته تا سیاست، حاصل اراده جمعی انسانهاست و این اراده تنها زمانی به انسجام و وحدت اجتماعی میانجامد که بر محور فرمان الهی شکل بگیرد؛ هوش مصنوعی نیز اگر در همین چارچوب طراحی و بهکار گرفته شود، میتواند نقش مؤثری در پیشرفت و تعالی جامعه ایفا کند.
وی در پایان تأکید کرد: مسئله هوش مصنوعی صرفاً یک بحث فنی یا فناورانه نیست؛ بلکه موضوعی عمیق در حوزه فلسفه، اخلاق و نسبت انسان با خدا و جامعه است. در عصر دیجیتال، همچنان این اراده انسانِ متعهد و فرمان الهی است که ضامن حاکمیت صحیح و مسیر تمدنساز خواهد بود.