آیتالله فیاضی
نگاه اجتهادی، یگانه راهکار مقابله با نظریات علمی ناصحیح در فضای دینی
آیین اختتامیه دوازدهمین جشنواره علامه حلی(ره) حوزه علمیه قم، با حضور آیتالله فیاضی عضو جامعه مدرسین، حججاسلام والمسلمین ملکی قائممقام مدیر حوزه علمیه قم و عباسی معاون پژوهش حوزههای علمیه، ۱۸ بهمنماه در مدرسه علمیه معصومیه قم برگزار شد.
تلاش در مسیر علم و اخلاق زمینهساز خدمت به امت اسلامی استبه گزارش خبرگزاری حوزه، آیتالله غلامرضا فیاضی در آیین اختتامیه دوازدهمین جشنواره علامه حلی حوزه علمیه قم، به تبیین جایگاه علما، نقش معرفت و اخلاق دینی، و اهمیت تلاش علمی و عملی در مسیر رضای خداوند پرداخت.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، عزت و عظمت اسلام و مسلمین، و موفقیت نظام را، مستلزم تلاش برای رشد علمی، اخلاقی و عملی دانست و با بیان اهمیت عالم صالح در اسلام، تصریح کرد: عالم به دلیل وسعت علم و ظرفیت درک بالاتر، توانایی هدایت دیگران و تبیین حقایق دینی را دارد و باید مراقب باشد که هر گفتار و اقدامش مطابق با آموزههای اسلامی و اجتهاد علمی باشد.
وی خاطرنشان کرد: طلاب و پژوهشگران دینی باید در حوزه تخصص خود صاحبنظر شوند و از بیان نظر بدون علم و اجتهاد خودداری کنند.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به تلاشهای علمی و فناوری در کشور، تصریح کرد: هرگونه مقاومت و سختی که در مسیر پیشرفت علمی و فرهنگی کشور بهوجود میآید، وسیلهای است برای ساختن و تقویت نسل جوان و سربازان فرهنگی و نظامی کشور، و نزدیک شدن به تحقق وعده ظهور.
وی در پایان ضمن تبریک به برگزیدگان جشنواره علامه حلی، بر ضرورت بهرهگیری از فرصتهای علمی و اخلاقی و تلاش برای کسب معرفت و فضائل دینی تأکید کرد و اظهار داشت: ارتباط مستمر با بزرگان دین و اولیای الهی، و مراقبت از لحظات عمر برای انجام اعمال صالح، مسیر رسیدن به قرب الهی و خدمت به جامعه اسلامی را هموار میکند.
پویایی حوزههای علمیه در گروی پژوهشهای قویحجتالاسلام والمسلمین حمید ملکی قائممقام مدیر حوزه علمیه قم هم در این مراسم، بر اهمیت پژوهش و نقش آن در پویایی حوزههای علمیه تأکید کرد.
وی ضمن تقدیر از اساتید و طلاب، در مسیر پیشبرد پژوهش در حوزههای علمیه، از مدیران مدارس علمیه نیز قدردانی کرد و گفت: مدیران مدارس با انتخاب اساتید توانمند و حمایت از فعالیتهای پژوهشی، نقش مهمی در تشویق و هدایت طلاب در این مسیر ایفا کردند.
حجتالاسلام والمسلمین ملکی با اشاره به نقش مدیران علمی حوزه افزود: بسیاری از مدیران علمی که امروز در این جلسه حضور دارند، از متخصصان و دانشمندان تأثیرگذار حوزه هستند و بنده بهواسطه مسئولیتهای محوله، از نزدیک از محضر آنان بهرهمند شدهام.
وی با اشاره به رشد نشریات علمی حوزه علمیه قم بیان کرد: تعداد نشریات علمی حوزه از ۲۷ عنوان در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۱۰۷ نشریه در سالهای اخیر رسیده است که این نشاندهنده گسترش فعالیتهای پژوهشی در اغلب مدارس و مراکز علمی حوزه است. همچنین کانونهای علمی بانوان نیز رشد چشمگیری داشتهاند؛ بهگونهای که از حضور ۱۱۱ بانوی طلبه در ۳۷ مدرسه، به ۱۹۰ بانوی فعال پژوهشی در ۶۴ مدرسه افزایش یافتهایم.
حجتالاسلام والمسلمین ملکی افزود: حضور نیروهای دلسوز و توانمند در جایگاههای علمی و پژوهشی، بهویژه در معاونت پژوهش، موجب رشد و بالندگی پژوهش در قم شده است. انتظار میرود مراکز تخصصی و فقهی با جدیت بیشتری وارد این عرصه شوند و در سالهای آینده شاهد حضور پررنگتر آنان در جشنوارههای علمی باشیم.
وی در پایان با تأکید بر جایگاه جشنوارههای علمی خاطرنشان کرد: جشنوارهها نمایشگاه هر مرکز علمی هستند؛ هرچه پایاننامهها، پژوهشها و تحقیقات قویتر باشد، نشاندهنده زنده بودن و حرکت رو به جلوی آن مجموعه علمی است.
پژوهشگران وارد عرصههای نوین پژوهشی شوندحجتالاسلاموالمسلمین عباسی معاون پژوهش حوزههای علمیه هم، در آیین اختتامیه دوازدهمین جشنواره علامه حلی حوزه علمیه قم، با تأکید بر نقش راهبردی این جشنواره در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی، اظهار داشت: جشنواره علامه حلی و رویدادهایی از این دست، در خط مقدم تلاش علمی در دورهای قرار دارند که بناست تمدن نوین اسلامی مطابق مطالبه رهبر معظم انقلاب، با تابش نور مهدوی و زمینهسازی برای تحقق وعدههای الهی، شکل بگیرد.
وی با بیان اینکه نگاه حداقلی به جشنواره، صرفاً برگزاری یک رقابت علمی میان دو یا سه هزار طلبه و تقدیر از برگزیدگان است، تصریح کرد: این نگاه، حداقلیترین سطح انتظار از چنین رویداد بزرگی است. جشنواره علامه حلی نباید تنها یک آیین تقدیر باشد، بلکه باید بهعنوان یک «اراده جمعی» برای فعالسازی داشتههای حوزه علمیه در عرصه تولید علمِ هدایتمحور قلمداد شود.
معاون پژوهش حوزههای علمیه با اشاره به شرایط خاص جهان معاصر گفت: در چنین شرایطی، بیش از هرچیزی، به فرماندهی و راهبری اندیشهها نیاز داریم و اینجاست که جهاد تبیین و ترویج معارف ناب دینی از منبع زلال خود، اهمیت مضاعف پیدا میکند.
وی با تأکید بر نقش طلاب در این عرصه افزود: توانمندی علمی، مهارت پژوهشی و عمق معرفتی، امری دفعی و یکشبه نیست؛ بلکه حاصل سالها آموزش، تمرین، انگیزش و مهارتافزایی است تا یک طلبه بتواند به پرچمدار تمدن نوین اسلامی و مدافع معارف ناب اسلامی تبدیل شود.
حجتالاسلاموالمسلمین عباسی با اشاره به ضرورت طراحی یک هندسه منسجم برای رویدادهای علمی حوزه، اظهار داشت: این جشنواره باید به کانونی برای شناسایی استعدادهای برتر، هدایت، راهبری و حمایت هدفمند از آنان تبدیل شود. امروز ما تنها گامهای اولیه فرآیند تولید علم این عزیزان را مورد تقدیر قرار میدهیم و نباید به این سطح از پیشرفت رضایت بدهیم.
وی خاطرنشان کرد: پس از شناسایی استعدادها و تشویق اولیه، باید فرآیند هدایت، حمایت، آموزشهای تکمیلی و مهارتافزایی بهصورت برنامهریزیشده دنبال شود. بهترین هدیهای که متولیان جشنواره میتوانند به طلاب بدهند، نه صرفاً لوح تقدیر یا جوایز مادی، بلکه نقد علمی دقیق آثار توسط اساتید زبده و کمک به ارتقای مقالات و کتابها برای تبدیلشدن به آثار فاخر علمی است.
معاون پژوهش حوزههای علمیه با تأکید بر جهتدهی پژوهشها به سمت نیازهای واقعی جامعه گفت: انتظار میرود طلاب در فرآیند این جشنواره، بهتدریج مهارت مسئلهشناسی، تبدیل مسئله به راهکار و سپس تبدیل راهکار به ایده قابل تحقق را بیاموزند. این مسیر باید با جدیت از سوی سیاستگذاران، برنامهریزان و اساتید دنبال شود.
وی یکی از کاستیهای موجود را ضعف در شبکهسازی میان استعدادهای برتر حوزوی دانست و اظهار کرد: طلاب نخبه و پژوهشگران برگزیده، سرمایههای انسانی و ثروتهای واقعی حوزه علمیه هستند که باید میان آنان همافزایی و ارتباط مؤثر ایجاد شود. با قاطعیت عرض میکنم که همچنان بهترین جوانان این مرز و بوم، چه از حیث استعداد و چه از نظر ایمان و طهارت، جذب حوزههای علمیه میشوند و برخی فضاسازیهای منفی در اینباره با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد.
حجتالاسلاموالمسلمین عباسی خطاب به برگزیدگان جشنواره علامه حلی، «استمرار و پایداری در فعالیت علمی و پرهیز از کنشهای مقطعی و هیجانی»، «آمیختگی پژوهش با تقوا، اخلاص و احساس مسئولیت اجتماعی» و «نقدپذیری و گفتوگوی علمی همراه با ادب پژوهشی» را از توصیههای ضروری به پژوهشگران دانست.
وی امانتداری علمی را از ارکان اساسی پژوهش دانست و افزود: دقت در ارجاع، صداقت علمی و استفاده صحیح از ابزارهای نوین از جمله هوش مصنوعی، ضروری است. هوش مصنوعی ابزاری ارزشمند برای پژوهشگری است که هوش انسانی بر آن سیطره داشته باشد، نه جایگزین آن.
معاون پژوهش حوزههای علمیه همچنین بر لزوم نگاه فرامرزی، بینالمللی و آیندهنگر در پژوهشهای حوزوی تأکید کرد و گفت: پژوهشهای سنتی حوزه، سرمایهای بیبدیل است، اما پژوهشگران جدید باید بر پایه این میراث گرانسنگ، وارد عرصههای نوین پژوهشی و روشهای جدید شوند.
وی با اشاره به ظرفیت ممتاز حوزه علمیه قم اظهار داشت: در دوره گذشته جشنواره حدود نیمی از آثار برگزیده از حوزه علمیه قم بود که نشاندهنده ظرفیت عظیم این حوزه است. هرچند کیفیت آثار قم قابل توجه است، اما با توجه به امکانات و ظرفیتها، انتظار ارتقای بیشتر کیفیت وجود دارد. توجه ویژه به دروس خارج، مدارس و مراکز فقهی و تخصصی و حضور پررنگتر آنان در جشنواره از سیاستهای جدی پیشرو خواهد بود.
ارسال بیش از ۱۲۵۰ اثر پژوهشی به جشنواره علامه حلیحجتالاسلام طهماسبی دبیر علمی دوازدهمین جشنواره علامه حلی حوزه علمیه قم هم، در حاشیه این مراسم در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، با اشاره به آمار آثار ارسالی به این دوره از جشنواره، اظهار داشت: در مجموع 1254 اثر پژوهشی شامل کتاب، پایاننامه، مقاله و تحقیق پایانی به دبیرخانه جشنواره ارسال شد.
وی افزود: از مجموع شرکتکنندگان، ۱۱۴ نفر از جامعه الزهرا(س) و حوزههای علمیه خواهران حضور داشتند و سایر آثار متعلق به طلاب و اساتید حوزههای علمیه برادران بود. همچنین ۴۵۲ اثر از سوی اساتید حوزههای علمیه به جشنواره ارسال شد که این آمار نشاندهنده رشد چشمگیر مشارکت اساتید در این رویداد علمی است.
دبیر علمی جشنواره علامه حلی با اشاره به روند رو به رشد حضور اساتید در این جشنواره تصریح کرد: در دهمین دوره جشنواره، حدود ۳۰ نفر از اساتید آثار خود را ارسال کرده بودند، این تعداد در یازدهمین دوره به حدود ۳۰۰ نفر رسید و در دوازدهمین دوره، شاهد ارسال ۴۵۲ اثر از سوی اساتید حوزه بودیم.
حجتالاسلام والمسلمین طهماسبی با بیان اینکه نزدیک به ۷۰۰ نفر از اساتید و پژوهشگران حوزوی در فرآیند ارزیابی آثار مشارکت داشتند، خاطرنشان کرد: در این دوره، ۱۵۰ نفر بهعنوان برگزیدگان جشنواره معرفی شدند که از این تعداد، ۱۴ نفر رتبه اول، ۳۶ نفر رتبه دوم و ۱۰۰ نفر رتبه سوم را کسب کردند.
در پایان مراسم اختتامیه، با حضور مسئولان حوزوی، از برگزیدگان دوازدهمین جشنواره علامه حلی حوزه علمیه قم تقدیر شد.