آلبانى؛ ديار اسلامى فراموششده در اروپا
آلبانى از مهمترين كشورهاى منطقه استراتژيك بالكان و بخشى از پيكر بزرگ جهان اسلام است و بهدليل جمعيت هفتاد درصدى مسلمانان، اين كشور از نخستين سرزمينهاى اسلامى اروپا محسوبمىشود.
آلبانى واقع در جنوب غرب اروپا و ساحل غربى شبه جزيره بالكان واقعشدهاست و آمارها نشانمىدهد كه بيش از 70 درصد مسلمان، 20 درصد مسيحى ارتدكس و 10 درصد مسيحى كاتوليك در اين كشور زندگى مىكنند و روابط مسالمتآميزى ميان پيروان تمامى فرقههاى دينى اين كشور همچون علويون، اهل سنت و مسيحىها ديده مىشود.
دين در آلبانى نقش مهمى در حفظ هويت و حفظ ميراث فرهنگى اين كشور ايفامىكند و مسيحيت بهعنوان نخستين دين آسمانى اين منطقه در قرن اول ميلادى در اين سرزمين گسترشيافتهاست، اما وجود مبلغان مذهبى و مهاجران مسلمان از مهمترين عوامل مؤثر در توسعه و گسترش سريع اسلام در ميان مردم ايليرى)اجداد آلبانىهاى فعلى( بودهاست.
طلوع اسلام در آلبانى
براساس منابع تاريخى، يك قرن پيش از هجوم امپراطورى عثمانى به شبهجزيره بالكان، مسلمانان و روحانيون مذهبى با رفت و آمد به اين منطقه و تبليغ دين اسلام، نقش مهمى در گسترش مفاهيم اسلامى ايفا كردند.
سال 1923 ميلادى جايگاه ويژهاى در تاريخ اسلامى آلبانى دارد؛ چراكه در اين سال، نخستين كنگره اسلامى تشكيلو با استقلال يافتن مراكز اسلامى اين كشور، مجله مذهبى »صداى عالى« چاپ و منتشرشد.
برخى از محققان، لشگركشى عثمانىها را عامل اساسى ورود اسلام به بالكان دانسته و بر اين باورند كه با گسترش مفاهيم والاى اسلامى همچون نوعدوستى، ايثار و فداكارى و برابرى همه چيز براساس عشق، عدالت، نظم و تقوا معنا و مفهوم تازهاى يافت و اهتمام اسلام به فراگيرى و علمآموزى سببشد، مردم با ديدگاهى نو به اين مكتب آسمانى بنگرند و در مقابل اين آيين جديد موضعگيرى نكرده بلكه آنرا بهعنوان دينى كامل در تمامى عرصههاى زندگى داخلكنند.
كميته مسلمانان آلبانى از مهمترين تشكيلات كنونى به رسميت شناخته شده اين كشور محسوبمىشود كه با نظارت بر فعاليتهاى مفتيان شهرهاى مختلف به امور دينى مسلمانان رسيدگىمىكند و انجمن روشنفكران مسلمان، انجمن اسلامى زنان و سازمان آلبانيايى جوانان مسلمان از ديگر مراكز اسلامى مسلمانان آلبانى است كه همواره براى ترويج افكار اسلامى تلاش مىكنند.
حضور فرقههاى دينى متعدد در آلبانى در بيشتر شهرهاى اين كشور، منجربه همجوارى مساجد، تكايا و كليساها در كنار يكديگر شده و نكته جالبتوجه، وجود مساجد در ميدانهاى اصلى شهرهاى مختلف اين كشور است.
تعدد فرقههاى دينى در آلبانى
گروههاى علوى از مهمترين پايگاههاى نشر معارف دينى و مذهبى آلبانى و داراى شاخههاى مختلفى همچون بكتاشيه، قادريه، سعديه، رفاعيه و خلوتيه است، پيروان اين گروهها با عشق به اهلبيت و ائمه اطهار عليهمالسلام، پيوند محكمى با فرهنگ و تمدن اسلامى ايرانيان دارند.
همچنين »كمالالدين ركا«، رئيس گروه رفاعيه در سال 2003 ميلادى نام تكيه را به مسجد اهلبيت )عليهمالسلام( تغييرداد.
فرقه بكتاشيه بزرگترين گروه علوى آلبانى است كه 180 تكيه)مسجد( در بخشهاى مختلف اين كشور دارد؛ پيروان طريقتهاى علوى در ايام و مناسبتهاى اسلامى همچون ماههاى رمضان، محرم و شبهاى جمعه به تكايا)مساجد( رفته و با خواندن ذكرهاى ويژهاى كه به اصطلاح الهى مشهور است، مراسم عبادى برگزار مىكنند.
مدرسه اسلامى تيرانا؛ مهمترين پايگاه آموزشى اسلامى آلبانى
»تيرانا«، »اشكودرا«، »الباسان«، »بالش«، »برات«، »بورل« و »پچين« از شهرهاى مختلف آلبانى و تيرانا از بزرگترين شهرهاى مسلماننشين آلبانى و پايتخت اين كشور محسوبمىشود.
مدرسه اسلامى تيرانا در آلبانى از مهمترين پايگاههاى آموزشى كميته اسلامى آلبانى است كه در ماه مارس سال 1924 ميلادى براساس تصميمات كنگره اسلامى آلبانى بهصورت رسمى افتتاحو دوران طلايى رشد و شكوفايى فعاليتهاى اسلامى آغازشد.
از نخستين روزهاى افتتاح اين مدرسه، تمامى كارگزاران آلبانىتبار بوده و برنامههاى درسى و شيوه اداره آن بهشكل پيشرفته و امروزى و توسط شخصيتهاى مذهبى بومى پايهريزى شدهبود و تا سال 1945 هزينههاى آن توسط كميته مسلمانان آلبانى تأمينمىشد.
نكته قابلتأمل اين است كه با وجود اختلاف مذاهب مدرسان و كارمندان اين مدرسه، برنامههاى علمى مدرسه بهصورت يكپارچه ارائهمىشود و گرايشهاى مختلف مذهبى در شيوه تدريس دانشآموزان تأثير خاصى ندارد.
پيروى از اعتقاداتى همچون »انما المسلمون اخوه« و اينكه هر كس مسئول كردار و اعتقاد خويش است، از عوامل مهم يكپارچگى كارمندان اين مدرسه و نماد دموكراسى و تسامح در اسلام است.
بهدليل رشد فكرى استادان و شاگردان مسلمان و مبلغان اين مدرسه، تعداد زيادى از فرزندان شيوخ علوى در كنار فرزندان بزرگان اهل تسنن دوستانه تحصيلمىكنند و همزيستى مسالمتآميز مذاهب مختلف در اين مدرسه، الگوى مناسبى براى پيروان تمامى مذاهب محسوب مىشود.
بيشتر دانشآموزان اين مدرسه، روستايى بوده و تأسيس مدرسه اسلامى تيرانا هديهاى بزرگ براى مسلمانان و در واقع بهعنوان كانون رهبران اسلامى آلبانى از معتبرترين مؤسسههاى آموزشى آلبانى بهمنظور تبليغ فرهنگ سالم مذهبى علمى است.
يادآورىمىشود، وضعيت آموزش اسلامى در آلبانى پيش از تأسيس اين مدرسه براساس نظام آموزشى دوران عثمانى، تنها به حفظ قرآن و ترويج مذاهب اختصاصداشت.
جزييات بيشتر براى آشنايى با كشور آلبانى در كتاب »آلبانى؛ ديار فراموش شده«، تأليف »محمدتقى صدرايى« به رشته تحرير در آمده است كه از كتابهاى فرهنگى ـ اسلامى معاصر بوده و در بهار سال 1385 به همت انتشارات قدس ايران چاپ و منتشر شد.
محمدتقى صدرايى در اين كتاب 210 صفحهاى در ده فصل، پيشينه دينى، مذهبى، تاريخى، فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى شهروندان آلبانى را براى خوانندگان شرح داده است كه مرجع مناسبى براى آشنايى با فرهنگ دينى مسلمانان آلبانى بهشمارمىرود.
آلبانى واقع در جنوب غرب اروپا و ساحل غربى شبه جزيره بالكان واقعشدهاست و آمارها نشانمىدهد كه بيش از 70 درصد مسلمان، 20 درصد مسيحى ارتدكس و 10 درصد مسيحى كاتوليك در اين كشور زندگى مىكنند و روابط مسالمتآميزى ميان پيروان تمامى فرقههاى دينى اين كشور همچون علويون، اهل سنت و مسيحىها ديده مىشود.
دين در آلبانى نقش مهمى در حفظ هويت و حفظ ميراث فرهنگى اين كشور ايفامىكند و مسيحيت بهعنوان نخستين دين آسمانى اين منطقه در قرن اول ميلادى در اين سرزمين گسترشيافتهاست، اما وجود مبلغان مذهبى و مهاجران مسلمان از مهمترين عوامل مؤثر در توسعه و گسترش سريع اسلام در ميان مردم ايليرى)اجداد آلبانىهاى فعلى( بودهاست.
طلوع اسلام در آلبانى
براساس منابع تاريخى، يك قرن پيش از هجوم امپراطورى عثمانى به شبهجزيره بالكان، مسلمانان و روحانيون مذهبى با رفت و آمد به اين منطقه و تبليغ دين اسلام، نقش مهمى در گسترش مفاهيم اسلامى ايفا كردند.
سال 1923 ميلادى جايگاه ويژهاى در تاريخ اسلامى آلبانى دارد؛ چراكه در اين سال، نخستين كنگره اسلامى تشكيلو با استقلال يافتن مراكز اسلامى اين كشور، مجله مذهبى »صداى عالى« چاپ و منتشرشد.
برخى از محققان، لشگركشى عثمانىها را عامل اساسى ورود اسلام به بالكان دانسته و بر اين باورند كه با گسترش مفاهيم والاى اسلامى همچون نوعدوستى، ايثار و فداكارى و برابرى همه چيز براساس عشق، عدالت، نظم و تقوا معنا و مفهوم تازهاى يافت و اهتمام اسلام به فراگيرى و علمآموزى سببشد، مردم با ديدگاهى نو به اين مكتب آسمانى بنگرند و در مقابل اين آيين جديد موضعگيرى نكرده بلكه آنرا بهعنوان دينى كامل در تمامى عرصههاى زندگى داخلكنند.
كميته مسلمانان آلبانى از مهمترين تشكيلات كنونى به رسميت شناخته شده اين كشور محسوبمىشود كه با نظارت بر فعاليتهاى مفتيان شهرهاى مختلف به امور دينى مسلمانان رسيدگىمىكند و انجمن روشنفكران مسلمان، انجمن اسلامى زنان و سازمان آلبانيايى جوانان مسلمان از ديگر مراكز اسلامى مسلمانان آلبانى است كه همواره براى ترويج افكار اسلامى تلاش مىكنند.
حضور فرقههاى دينى متعدد در آلبانى در بيشتر شهرهاى اين كشور، منجربه همجوارى مساجد، تكايا و كليساها در كنار يكديگر شده و نكته جالبتوجه، وجود مساجد در ميدانهاى اصلى شهرهاى مختلف اين كشور است.
تعدد فرقههاى دينى در آلبانى
گروههاى علوى از مهمترين پايگاههاى نشر معارف دينى و مذهبى آلبانى و داراى شاخههاى مختلفى همچون بكتاشيه، قادريه، سعديه، رفاعيه و خلوتيه است، پيروان اين گروهها با عشق به اهلبيت و ائمه اطهار عليهمالسلام، پيوند محكمى با فرهنگ و تمدن اسلامى ايرانيان دارند.
همچنين »كمالالدين ركا«، رئيس گروه رفاعيه در سال 2003 ميلادى نام تكيه را به مسجد اهلبيت )عليهمالسلام( تغييرداد.
فرقه بكتاشيه بزرگترين گروه علوى آلبانى است كه 180 تكيه)مسجد( در بخشهاى مختلف اين كشور دارد؛ پيروان طريقتهاى علوى در ايام و مناسبتهاى اسلامى همچون ماههاى رمضان، محرم و شبهاى جمعه به تكايا)مساجد( رفته و با خواندن ذكرهاى ويژهاى كه به اصطلاح الهى مشهور است، مراسم عبادى برگزار مىكنند.
مدرسه اسلامى تيرانا؛ مهمترين پايگاه آموزشى اسلامى آلبانى
»تيرانا«، »اشكودرا«، »الباسان«، »بالش«، »برات«، »بورل« و »پچين« از شهرهاى مختلف آلبانى و تيرانا از بزرگترين شهرهاى مسلماننشين آلبانى و پايتخت اين كشور محسوبمىشود.
مدرسه اسلامى تيرانا در آلبانى از مهمترين پايگاههاى آموزشى كميته اسلامى آلبانى است كه در ماه مارس سال 1924 ميلادى براساس تصميمات كنگره اسلامى آلبانى بهصورت رسمى افتتاحو دوران طلايى رشد و شكوفايى فعاليتهاى اسلامى آغازشد.
از نخستين روزهاى افتتاح اين مدرسه، تمامى كارگزاران آلبانىتبار بوده و برنامههاى درسى و شيوه اداره آن بهشكل پيشرفته و امروزى و توسط شخصيتهاى مذهبى بومى پايهريزى شدهبود و تا سال 1945 هزينههاى آن توسط كميته مسلمانان آلبانى تأمينمىشد.
نكته قابلتأمل اين است كه با وجود اختلاف مذاهب مدرسان و كارمندان اين مدرسه، برنامههاى علمى مدرسه بهصورت يكپارچه ارائهمىشود و گرايشهاى مختلف مذهبى در شيوه تدريس دانشآموزان تأثير خاصى ندارد.
پيروى از اعتقاداتى همچون »انما المسلمون اخوه« و اينكه هر كس مسئول كردار و اعتقاد خويش است، از عوامل مهم يكپارچگى كارمندان اين مدرسه و نماد دموكراسى و تسامح در اسلام است.
بهدليل رشد فكرى استادان و شاگردان مسلمان و مبلغان اين مدرسه، تعداد زيادى از فرزندان شيوخ علوى در كنار فرزندان بزرگان اهل تسنن دوستانه تحصيلمىكنند و همزيستى مسالمتآميز مذاهب مختلف در اين مدرسه، الگوى مناسبى براى پيروان تمامى مذاهب محسوب مىشود.
بيشتر دانشآموزان اين مدرسه، روستايى بوده و تأسيس مدرسه اسلامى تيرانا هديهاى بزرگ براى مسلمانان و در واقع بهعنوان كانون رهبران اسلامى آلبانى از معتبرترين مؤسسههاى آموزشى آلبانى بهمنظور تبليغ فرهنگ سالم مذهبى علمى است.
يادآورىمىشود، وضعيت آموزش اسلامى در آلبانى پيش از تأسيس اين مدرسه براساس نظام آموزشى دوران عثمانى، تنها به حفظ قرآن و ترويج مذاهب اختصاصداشت.
جزييات بيشتر براى آشنايى با كشور آلبانى در كتاب »آلبانى؛ ديار فراموش شده«، تأليف »محمدتقى صدرايى« به رشته تحرير در آمده است كه از كتابهاى فرهنگى ـ اسلامى معاصر بوده و در بهار سال 1385 به همت انتشارات قدس ايران چاپ و منتشر شد.
محمدتقى صدرايى در اين كتاب 210 صفحهاى در ده فصل، پيشينه دينى، مذهبى، تاريخى، فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى شهروندان آلبانى را براى خوانندگان شرح داده است كه مرجع مناسبى براى آشنايى با فرهنگ دينى مسلمانان آلبانى بهشمارمىرود.