آیت‌الله علیرضا اعرافی در دیدار مدیر و اعضای اندیشکده مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه، به تحولات عمیق و شگرف در عرصه بین‌المللی اشاره و اظهار کرد: دنیای جدید و شرایط پیرامونی ما در دو سال اخیر تفاوت‌های بنیادینی با گذشته داشته و در دل این تحولات، هم فرصت‌های بزرگ و هم تهدیدهای بسیار جدی و عظیمی نهفته است که نیازمند واکاوی دقیق از سوی حوزه علمیه و تمامی عرصه‌های مسئولیت است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، عضو شورای‌عالی حوزه‌های علمیه، با بیان اینکه شناسایی فرصت‌ها، چالش‌ها، تهدیدها و رسالت‌ها در شرایط کنونی امری ضروری است، به تحلیل‌های خود در خصوص حوادث اخیر پرداخت و گفت: در همان اوایل جریاناتی که دو سال پیش رخ داد، در تحلیل‌هایی که در محافل مختلف ارائه کردم، تأکید کردم که یک موج جدید به وقوع پیوسته است که با تمام موج‌های قبلی متفاوت بوده و بسیار سنگین است؛ روندی که ادامه نیز خواهد یافت و جریان انقلاب، حوزه و نهاد دین، باید برای آن آمادگی کامل داشته باشند.
آیت‌الله اعرافی با تأکید بر اینکه وقایع و مسائل کنونی، اعم از جنگ، اغتشاشات و مسائل بنیادی‌تر، قابل مقایسه با دوره‌های گذشته نیستند، تصریح کرد: این شرایط با تمام ادوار گذشته تفاوت دارد و بسیار سنگین است. بنده کسی هستم که از دوران نوجوانی در مسائل انقلاب حضور داشته‌ام و شهادت می‌دهم که وضعیت فعلی با همه دوره‌های گذشته متفاوت است؛ البته من همچنان در کنار این تهدیدها، نسبت به وجود فرصت‌های بزرگ امیدوارم؛ اما میزان تهدیدها و چالش‌ها را کم نمی‌انگارم.
حوزه علمیه؛ راهبر فکر و اندیشه اسلام در عصر حاضر
مدیر حوزه‌های علمیه در ادامه، با بیان اینکه نهاد دین وظایف بسیار سنگینی بر عهده دارد، خاطرنشان کرد: ما رسالت داریم برای دین تلاش کنیم و حوزه علمیه به‌عنوان راهبر فکر و اندیشه اسلام و انقلاب در دنیای معاصر ایفای نقش کند.
عضو فقهای شورای نگهبان تأکید کرد: نخستین و اصلی‌ترین وظیفه ما، شناخت این دنیای جدید و جریان‌های نوظهور است؛ چراکه بدون این شناخت، امکان انجام هیچ اقدام مؤثری وجود نخواهد داشت.
اهمیت ارتباط مستمر نهاد دین و روحانیت با جامعه
آیت‌الله اعرافی با تأکید بر اهمیت ارتباط مستمر نهاد دین و روحانیت با جامعه، اظهار کرد: حوزه علمیه و نهاد روحانیت در شرایط کنونی، هم با فرصت‌های بی‌بدیل تاریخی به برکت انقلاب اسلامی مواجه هستند و هم با چالش‌های بسیار بزرگ و آسیب‌هایی که این نهاد را تهدید می‌کند.
وی افزود: واکاوی دقیق این موضوع و ارائه راهکار برای آن، مسئله‌ای بسیار مهم و حیاتی است که پژوهشکده‌ها باید با جدیت بیشتری به آن بپردازند؛ هرچند اقدامات انجام‌شده تاکنون کافی نبوده و نیاز به کار دقیق‌تر و عمیق‌تر وجود دارد؛ از جمله در سطح عموم جامعه و به‌ویژه نسل جوان و نیز در سطح نخبگان و دانشگاه؛ علاوه بر داخل کشور، باید دید متدینان در خارج از کشور چه دیدگاهی نسبت به ما دارند و چه مسائلی در ذهن آنان می‌گذرد.
آیت‌الله اعرافی در ادامه، با تأکید بر ضرورت شناخت جایگاه بین‌المللی حوزه، خاطرنشان کرد: باید ببینیم دنیا چه نگاهی به ما دارد و ما در نظام فکر بین‌الملل دقیقاً کجا قرار گرفته‌ایم. شناخت دقیق این موقعیت، برای آینده‌نگری و حرکت مؤثر حوزه علمیه ضروری است.
مدیر حوزه‌های علمیه، با اشاره به وضعیت فعلی نظام علم و فکر در عرصه جهانی، اظهار کرد: توجه به جایگاه‌مان در نظام علم و اندیشه دنیا و تلاش برای ارتقای آن، محوری بسیار مهم است که باید مورد توجه ویژه پژوهشکده‌ها و بخش‌های مختلف قرار گیرد تا بتوانند در این زمینه‌ها فعال‌تر عمل کنند.
حلقه اتصال با صاحب‌نظران تقویت شود
وی ایجاد حلقه اتصال با بدنه صاحب‌نظر را مهم دانست و گفت: شنیدن صدای صاحب‌نظران بسیار حیاتی است. خوشبختانه این کار در اندیشکده آغاز شده و اقدامات خوبی انجام شده است. تحلیل، جمع‌آوری و بانک‌سازی ایده‌ها نیز مقوله‌ای است که اندیشکده به آن می‌پردازد و هرچه این بانک ایده تقویت شود، موجب پختگی کارها، اطلاع‌رسانی دقیق‌تر و ایجاد امیدواری در بدنه برای پیشرفت خواهد شد.
ضرورت بهره‌گیری از همه ظرفیت‌ها
آیت‌الله اعرافی بر ضرورت بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های موجود تأکید کرد و گفت: طبیعتاً اندیشکده‌ها و پژوهشکده‌ها صدها مسئله دارند و با ظرفیت محدود خود، نمی‌توانند تک‌تک آن‌ها را بررسی کنند و به نتیجه برسانند؛ بنابراین باید تدبیری اندیشیده شود تا سفره پژوهش وسیع‌تر شود و شبکه‌های بیشتری ایجاد گردد؛ شبکه‌هایی که توان جمع‌آوری و مدیریت مسائل را داشته باشد.
عضو شورای‌عالی حوزه‌های علمیه در ادامه خاطرنشان کرد: «شبکه‌سازی و زنجیره‌سازی» ظرفیت‌ها برای حل مسائل، مقوله‌ای مهم است که باید در نظام اندیشکده‌ای و اندیشگاهی محقق شود.
اهمیت «روایت‌گری» و «گفتمان‌سازی»
عضو فقهای شورای نگهبان، با تأکید بر اهمیت «روایت‌گری» و «گفتمان‌سازی» پیرامون اقدامات انجام‌شده یا در دست اجرا، اظهار کرد: گفتمان‌سازی بسیار حیاتی است.
مدیر حوزه‌های علمیه در ادامه به یکی از مقولات بسیار مهم و راهبردی اشاره کرد و گفت: بحث «هوش مصنوعی» و «علوم شناختی»، از جمله موضوعاتی است که تمام نظامات ما را زیر و رو کرده و دنیاهای بسیار متفاوتی را خلق می‌کند. فناوری‌هایی نظیر هوش مصنوعی، دیگر بحث ابزار و وسایل ساده نیستند؛ بلکه این فناوری‌ها اکنون شریک انسان شده و با سرعتی بالاتر، در بسیاری از حوزه‌ها از خود انسان نیز پیشی گرفته‌اند.
آیت‌الله اعرافی در پایان با بیان اینکه این تحولات، بسیاری از مفاهیم ما را دست‌خوش تغییر و تزلزل قرار می‌دهد، تصریح کرد: آمادگی برای مواجهه با این پدیده‌ها اهمیتی حیاتی دارد و به نظر من باید در این زمینه کارهای جدی‌تر و عمیق‌تری انجام دهیم تا بتوانیم، چالش‌ها و فرصت‌های ناشی از این تحولات عظیم را مدیریت کنیم.