برگزاری چهار کمیسیون در سیزدهمین اجلاسیه
سیزدهمین اجلاسیه مدیران حوزههای علمیه استانها و معاونان و مدیران ستادی حوزههای علمیه، با حضور شرکتکنندگان، در قالب چهار کمیسیون تخصصی؛ «وظایف و نقش حوزههای علمیه در شرایط کنونی»، «نظام آموزش و مهارتآموزی هدفمحور در سطوح و پایههای حوزوی»، «تبیین رسالت حوزه پیشرو و سرآمد بر محور منشور روحانیت امام خمینی(قد) و دیدگاههای رهبر شهید(قد)» و «بررسی مسائل معیشتی طلاب» به کار خود ادامه داد و کارشناسان در هر یک از این کمیسیونها به تحلیل و بررسی موضوعات و راهکارهای خود در این موارد پرداختند.
در این کمیسیون، نظام آموزشی حوزههای علمیه و چگونگی ارتقای کیفیت آموزش در سطوح و پایههای مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفت و حاضران با توجه به اقتضائات امروز حوزه و نیازهای جدید جامعه، به بررسی راهکارهای تقویت و بهبود فرآیند آموزش طلاب پرداختند.
برگزاری این اجلاسیه در قالب کمیسیونهای تخصصی، زمینهای برای طرح مسائل از سوی مدیران حوزههای علمیه استانها و مدیران ستادی و همچنین تبادل نظر درباره راهکارهای ارتقای فعالیتهای حوزههای علمیه در عرصههای مختلف فراهم کرد.
اجلاسیه مدیران حوزههای علمیه استانها و معاونان و مدیران ستادی، در مجموع فرصتی برای همافزایی میان مدیران حوزههای علمیه سراسر کشور، بررسی مسائل مشترک و ترسیم رویکردهای راهبردی در مسیر تقویت و ارتقای حوزههای علمیه بود و موضوعاتی همچون نقش حوزه در شرایط جنگ و پساجنگ، جذب و ساماندهی، تحول در نظام آموزش و مهارتآموزی، تبیین رسالت حوزه پیشرو و همچنین مسائل معیشتی طلاب در آن مورد توجه قرار گرفت.
کمیسیون «نظام آموزش و مهارتآموزی هدفمحور در سطوح و پایههای حوزوی»
کمیسیون «نظام آموزش و مهارتآموزی هدفمحور در سطوح و پایههای حوزوی» در جریان سیزدهمین اجلاسیه مدیران حوزههای علمیه استانها و معاونان و مدیران ستادی برگزار شد.
در این کمیسیون، نظام آموزشی حوزههای علمیه و چگونگی ارتقای کیفیت آموزش در سطوح و پایههای مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفت و حاضران با توجه به اقتضائات امروز حوزه و نیازهای جدید جامعه، به بررسی راهکارهای تقویت و بهبود فرآیند آموزش طلاب پرداختند.
هویت طلبگی یکی از محورهای مهم نظام آموزشی حوزه
یکی از موضوعات مورد توجه در این کمیسیون، مسئله هویت طلبگی بود. در این بخش بر اهمیت تقویت هویت طلبگی در فرآیند تربیت طلاب و ضرورت توجه همزمان به ابعاد علمی، اخلاقی، تربیتی و اجتماعی در مسیر تحصیل علوم حوزوی تأکید شد.
تقویت هویت طلبگی، از جمله موضوعاتی است که میتواند در افزایش انگیزه طلاب، ارتقای تعلق آنان به حوزههای علمیه و همچنین شکلگیری شخصیت علمی و اخلاقی آنان نقش مؤثری داشته باشد.
بررسی فرآیند پذیرش و وضعیت ورودیهای حوزه
موضوع پذیرش حوزههای علمیه نیز از دیگر محورهای مورد بررسی در این کمیسیون بود. حاضران ضمن بررسی روند پذیرش طلاب، وضعیت ورودیهای حوزههای علمیه و عوامل مؤثر بر میزان استقبال از تحصیل علوم حوزوی را مورد توجه قرار دادند.
همچنین موضوع افزایش یا کاهش تعداد ورودیهای حوزههای علمیه در سالهای اخیر بررسی شد و بر ضرورت رصد دقیق وضعیت پذیرش و شناسایی عوامل مؤثر بر روند جذب طلاب تأکید گردید.
در این راستا، تلاش برای شناسایی افراد مستعد و علاقهمند به تحصیل علوم حوزوی، از جمله موضوعات مهم مورد توجه در این کمیسیون بود.
بررسی شیوه برگزاری آزمونهای ورودی
از دیگر مباحث مطرحشده، شیوه برگزاری امتحانات و آزمونهای ورودی حوزههای علمیه بود. در این بخش، فرآیند فعلی آزمونهای ورودی مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت توجه به اقتضائات جدید و استفاده از روشهای مناسب برای ارزیابی استعداد، توانمندی و انگیزه داوطلبان تأکید شد.
همچنین بررسی فرآیند پذیرش از منظر شناسایی دقیقتر استعدادهای حوزوی و ایجاد زمینه مناسب برای ورود نیروهای توانمند به حوزههای علمیه مورد توجه قرار گرفت.
ایجاد شور و نشاط در میان طلاب
«شور و نشاط طلاب» نیز یکی دیگر از محورهای مورد بحث در این کمیسیون بود.
حاضران بر ضرورت ایجاد محیطی بانشاط، پویا و انگیزهبخش در مدارس علمیه تأکید کردند و توجه به نیازهای علمی، تربیتی و اجتماعی طلاب را از عوامل مؤثر در افزایش انگیزه و نشاط آنان دانستند.
بر این اساس، نظام آموزشی حوزه تنها به ارائه دروس علمی محدود نبوده و لازم است در کنار آموزش، به فضای تربیتی و روحی حاکم بر مدارس، ارتباط میان استاد و طلبه و ایجاد انگیزه برای ادامه مسیر علمی و تبلیغی نیز توجه شود.
بررسی حجم دروس پایههای ابتدایی
یکی دیگر از موضوعات تخصصی این کمیسیون، حجم دروس طلاب در پایههای ابتدایی حوزه بود.
در این بخش، میزان و حجم مطالب آموزشی در پایههای ابتدایی مورد بررسی قرار گرفت و درباره تناسب محتوای دروس با توانمندی و شرایط طلاب، میزان آموزشی بودن برنامهها و ضرورت ایجاد تناسب میان حجم مطالب و فرصت یادگیری بحث و تبادل نظر شد.
توجه به این موضوع میتواند در کاهش فشار آموزشی بر طلاب، افزایش کیفیت یادگیری و فراهم شدن فرصت مناسب برای تثبیت مطالب و کسب مهارتهای مورد نیاز آنان مؤثر باشد.
بررسی شیوه برگزاری کلاسهای درس حوزه
شیوه برگزاری کلاسهای درس حوزههای علمیه نیز از دیگر محورهای مورد بررسی در این کمیسیون بود.
در این بخش، موضوعاتی همچون نحوه برگزاری کلاسها، کیفیت فرآیند تدریس، تعامل استاد و طلبه و ضرورت ارتقای روشهای آموزشی مورد توجه قرار گرفت.
همچنین بر اهمیت حرکت نظام آموزشی حوزه به سمت آموزش هدفمحور و مهارتمحور تأکید شد تا طلاب علاوه بر فراگیری دانش و مباحث علمی، بتوانند مهارتهای لازم برای ایفای نقش در عرصههای مختلف تبلیغی، فرهنگی و اجتماعی را نیز کسب کنند.
مباحث مطرحشده در کمیسیون «نظام آموزش و مهارتآموزی هدفمحور در سطوح و پایههای حوزوی» نشان داد که تحول در نظام آموزشی حوزه نیازمند توجه همزمان به هویت طلبگی، کیفیت و فرآیند پذیرش، وضعیت ورودیها، نشاط و انگیزه طلاب، حجم و محتوای دروس و شیوههای برگزاری کلاسهای آموزشی است.
کمیسیون بررسی «وظایف و نقش حوزههای علمیه در شرایط کنونی»
کمیسیون «وظایف و نقش حوزههای علمیه در شرایط کنونی و جذب و ساماندهی حوزههای علمیه» در جریان سیزدهمین اجلاسیه مدیران حوزههای علمیه استانها و معاونان و مدیران ستادی برگزار شد.
یکی از کمیسیونهای تخصصی سیزدهمین اجلاسیه مدیران حوزههای علمیه استانها و معاونان و مدیران ستادی، به بررسی «وظایف و نقش حوزههای علمیه در شرایط کنونی و جذب و ساماندهی حوزههای علمیه» اختصاص یافت.
در این کمیسیون، شرایط کنونی جامعه و الزامات جدید پیش روی حوزههای علمیه مورد بررسی قرار گرفت و حاضران به بحث و تبادل نظر درباره وظایف و مسئولیتهای حوزه در مواجهه با شرایط خاص اجتماعی، فرهنگی و رسانهای پرداختند.
یکی از محورهای اصلی این کمیسیون، جنگ روانی و رسانهای و آثار و پیامدهای آن بر جامعه بود. اعضای کمیسیون با بررسی ابعاد مختلف این جنگ، بر ضرورت شناخت دقیق شیوههای عملیات روانی، جریانسازی رسانهای و تأثیرگذاری بر افکار عمومی تأکید کردند.
در این نشست، همچنین راهکارهای مقابله با جنگ روانی و رسانهای مورد بحث و بررسی قرار گرفت و بر ضرورت حضور فعال، هوشمندانه و بههنگام حوزههای علمیه در عرصه رسانه و فضای عمومی جامعه تأکید شد.
بر اساس مباحث مطرحشده، حوزههای علمیه در شرایط کنونی نیازمند تقویت ظرفیتهای فکری، تبلیغی و رسانهای خود هستند تا بتوانند ضمن پاسخگویی به شبهات و پرسشهای جامعه، در برابر جریانهای مخرب رسانهای و عملیات روانی دشمن، نقش مؤثر و فعال ایفا کنند.
از دیگر محورهای مهم این کمیسیون، جذب، پذیرش و ساماندهی نیروهای مستعد برای ورود به حوزههای علمیه بود. در این بخش، وضعیت موجود جذب و پذیرش طلاب مورد بررسی قرار گرفت و حاضران به بیان دیدگاهها و راهکارهای خود برای بهبود فرآیند جذب پرداختند.
همچنین موضوع ساماندهی فرآیند جذب و پذیرش مورد توجه قرار گرفت و بر ضرورت اتخاذ رویکردی هدفمند و برنامهریزیشده در شناسایی، معرفی و جذب افراد مستعد و علاقهمند به تحصیل علوم دینی تأکید شد.
در ادامه اعضای کمیسیون ضمن بررسی چالشهای موجود در مسیر جذب و پذیرش، راهکارهای تقویت این فرایند و افزایش اثربخشی اقدامات حوزههای علمیه در این زمینه را مورد بحث قرار دادند. بررسی این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که حوزههای علمیه برای ایفای نقش مؤثر در عرصههای علمی، فرهنگی، تبلیغی و اجتماعی، نیازمند شناسایی و تربیت نسل جدیدی از طلاب توانمند، دغدغهمند و برخوردار از مهارتهای متناسب با نیازهای روز جامعه هستند.
مباحث مطرحشده در این کمیسیون بر دو محور اساسی «بازتعریف و تقویت نقش حوزه در شرایط کنونی» و «توجه هدفمند به جذب، پذیرش و ساماندهی طلاب» استوار بود؛ موضوعاتی که با توجه به تحولات اجتماعی و رسانهای، از اهمیت ویژهای در برنامهریزی آینده حوزههای علمیه برخوردار است.
همچنین تأکید بر شناخت دقیق جنگ روانی و رسانهای و طراحی راهکارهای مؤثر برای مواجهه با آن، از دیگر مباحث مهم این کمیسیون بود؛ رویکردی که میتواند زمینهساز حضور فعالتر و اثرگذارتر حوزههای علمیه در عرصههای فکری، فرهنگی و رسانهای جامعه باشد.
کمیسیون چهارم «بررسی مسائل معیشتی طلاب»
کمیسیون چهارم این اجلاسیه نیز به موضوع «معیشت طلاب» اختصاص داشت.
در این کمیسیون، مسائل و دغدغههای مرتبط با وضعیت معیشتی طلاب و راهکارهای تقویت حمایتهای معیشتی مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت توجه جدی به این مسئله در برنامهریزیهای مدیریتی حوزههای علمیه تأکید شد.
برگزاری این اجلاسیه در قالب کمیسیونهای تخصصی، زمینهای برای طرح مسائل از سوی مدیران حوزههای علمیه استانها و مدیران ستادی و همچنین تبادل نظر درباره راهکارهای ارتقای فعالیتهای حوزههای علمیه در عرصههای مختلف فراهم کرد.
کمیسیون «رسالت حوزه پیشرو و سرآمد بر محور منشور روحانیت امام خمینی و دیدگاههای امام شهید(قد)»
کمیسیون «تبیین رسالت حوزه پیشرو و سرآمد بر محور منشور روحانیت امام کبیر و دیدگاههای امام شهید(رضوانالله تعالی علیهما)» در جریان دوازدهمین اجلاسیه مدیران حوزههای علمیه استانها و معاونان و مدیران ستادی برگزار شد.
در این کمیسیون، موضوع جایگاه و رسالت حوزههای علمیه در شرایط کنونی و ضرورت حرکت حوزه به سمت الگوی «حوزه پیشرو و سرآمد» مورد بحث و بررسی قرار گرفت و تلاش شد با بهرهگیری از مبانی و رهنمودهای امام خمینی و دیدگاههای رهبر شهید انقلاب اسلامی(قد)، ابعاد مختلف این مسئله تبیین شود.
بازخوانی پیام رهبر شهید در یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم
یکی از محورهای اصلی مباحث این کمیسیون، پیام رهبر شهید انقلاب اسلامی در یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم بود.
حاضران با بازخوانی این پیام، ابعاد مختلف نگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی به حوزههای علمیه، رسالت روحانیت و نقش حوزه در تحولات فکری، فرهنگی و اجتماعی جامعه را مورد توجه قرار دادند.
در این بخش، تلاش شد با تکیه بر محتوای این پیام، ظرفیتها، وظایف و مسئولیتهای حوزههای علمیه در مسیر تحقق یک حوزه پیشرو و سرآمد مورد بررسی قرار گیرد و نسبت میان میراث حوزه علمیه قم و نیازهای امروز جامعه تبیین شود.
تبیین ابعاد حوزه پیشرو و سرآمد
از دیگر محورهای مورد بررسی در این کمیسیون، تبیین مفهوم و شاخصههای حوزه پیشرو و سرآمد بود.
در این نشست، ابعاد مختلف این رویکرد مورد بحث قرار گرفت و بر ضرورت توجه حوزههای علمیه به رسالتهای علمی، تربیتی، تبلیغی، فرهنگی و اجتماعی خود تأکید شد. حوزه پیشرو و سرآمد، حوزهای است که ضمن حفظ اصالتهای علمی و سنتهای ارزشمند حوزوی، بتواند متناسب با تحولات جامعه و نیازهای روز، ظرفیتهای خود را فعال کرده و در عرصههای مختلف فکری و فرهنگی نقشآفرینی مؤثر داشته باشد.
در همین راستا، بازخوانی میراث امام خمینی و بهرهگیری از دیدگاههای رهبر شهید انقلاب اسلامی(قد) به عنوان یکی از محورهای اساسی برای ترسیم مسیر آینده حوزه مورد توجه قرار گرفت.
ضرورت پیوند میراث حوزه با نیازهای روز جامعه
در ادامه این مباحث، بر ضرورت ایجاد پیوند میان میراث علمی و معنوی حوزههای علمیه و نیازهای روز جامعه تأکید شد؛ بهگونهای که حوزه ضمن صیانت از هویت و اصالت خود، بتواند پاسخگوی مسائل جدید فکری، فرهنگی و اجتماعی باشد.
همچنین توجه به رسالت تاریخی حوزه علمیه قم و نقش آن در شکلگیری و هدایت جریانهای علمی، فکری و اجتماعی، از جمله موضوعاتی بود که در چارچوب این کمیسیون مورد بررسی قرار گرفت.
بررسی ابعاد مختلف حوزه پیشرو و سرآمد در این کمیسیون، با هدف دستیابی به تصویری روشنتر از الزامات و اقتضائات حرکت حوزههای علمیه در شرایط کنونی انجام شد.
کمیسیون «تبیین رسالت حوزه پیشرو و سرآمد» تلاش کرد با محور قرار دادن منشور روحانیت امام خمینی، پیام رهبر شهید انقلاب اسلامی در یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم و میراث علمی و فکری حوزه، زمینهای برای بازخوانی رسالت حوزه و ترسیم افقهای پیشروی آن فراهم کند.