به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت‌الله عباس کعبی در مراسم بزرگداشت آیت‌الله سیدجعفر مرتضی عاملی که 14 آبان در سالن همایش مجمع جهانی اهل‌بیت(ع) در قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه علمی و پژوهشی این عالم برجسته، روش علمی ایشان در مطالعات تاریخی را تشریح و بیان کرد: روش تاریخی ایشان بر نقد، تحقیق و پرهیز از پذیرش بی‌چون‌وچرای گزارش‌های مشهور استوار بود. از نگاه علامه عاملی، تاریخ‌نگاری صرفاً نقل رخدادها نیست، بلکه فرآیندی علمی است که از طریق گردآوری روایات، بررسی دقیق اسناد و مضامین و مقایسه آن‌ها با قرائن و شواهد تاریخی شکل می‌گیرد.
نایب‌رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: آیت‌الله عاملی با توجه به گرایش‌ها و دیدگاه‌های مؤلفان، میان روایت تاریخی و حقیقت تاریخی تفکیک قائل می‌شد؛ زیرا از منظر ایشان، شهرت یک گزارش تاریخی لزوماً به معنای انطباق آن با واقعیت نیست و نمی‌توان صرفاً به دلیل شهرت یک نقل، آن را پذیرفت.
آیت‌الله کعبی خاطرنشان کرد: در روش پژوهشی این محقق برجسته، نقد سند و نقد متن در کنار یکدیگر قرار داشت. ایشان علاوه بر بررسی زنجیره راویان، مضمون روایت را با وقایع ثابت تاریخی، قرائن عقلی و شواهد موجود می‌سنجید و زمینه‌های سیاسی و اجتماعی شکل‌گیری، انتشار یا تحریف برخی گزارش‌های تاریخی را نیز مورد توجه قرار می‌داد.
آیت‌الله کعبی با اشاره به آثار این عالم برجسته همچون «علائم ظهور»، «مدینة الخضراء»، «احادیث جناب عایشه» و «کربلاء فوق الشبهات»، افزود: وجه مشترک این آثار، روش علمی و تحقیقی مؤلف در گردآوری گزارش‌ها، نقد سند و متن، سنجش قرائن و بازسازی دقیق وقایع تاریخی است. علامه عاملی تاریخ را صرفاً مجموعه‌ای از حوادث گذشته نمی‌دانست، بلکه آن را در پیوند با آگاهی تمدنی، منظومه فکری اسلام و نقش محوری اهل‌بیت(ع) مورد بررسی قرار می‌داد.
پیوند پژوهش‌های تاریخی با انقلاب اسلامی و اندیشه مقاومت
نایب‌رئیس جامعه مدرسین با اشاره به ابعاد فکری و اجتماعی میراث علمی آیت‌الله عاملی تصریح کرد: بخشی از میراث علمی ایشان در ارتباط با انقلاب اسلامی، مقاومت و حکومت اسلامی قابل بررسی است. آثار ایشان درباره زندگی سیاسی ائمه اطهار(ع)، سیره امام حسین، امام علی و امام جواد(ع)، موضوعات مهمی همچون مشروعیت سیاسی، عدالت، مقابله با انحرافات، مدیریت منازعه و مقاومت سیاسی را مورد توجه قرار داده است.
وی افزود: علامه عاملی در بررسی سیره سیاسی ائمه اطهار(ع)، به تبیین مبانی و شاخصه‌های حکومت دینی و چگونگی مواجهه پیشوایان معصوم(ع) با انحرافات سیاسی و اجتماعی می‌پرداخت و از این منظر، آثار ایشان ظرفیت قابل توجهی برای فهم مسائل سیاسی و اجتماعی جهان اسلام دارد.
توجه ویژه به مبانی فقهی حکومت اسلامی و ولایت فقیه
آیت‌الله کعبی با اشاره به پژوهش‌های آیت‌الله عاملی درباره عهد مالک اشتر و روایت عمر بن حنظله در موضوع ولایت فقیه اظهار کرد: آیت‌الله عاملی در آثار خود ابعاد مختلف شرعی حکومت، رهبری سیاسی، عدالت و مسئولیت حاکم را مورد بررسی قرار می‌داد و تلاش می‌کرد مبانی فقهی و روایی حکومت اسلامی را با رویکردی علمی و مستند تبیین کند.
مقاومت از نگاه علامه عاملی، فراتر از رویارویی نظامی بود
عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه با اشاره به حضور آیت‌الله عاملی در میان رزمندگان و مجاهدان گفت: حضور ایشان در کنار رزمندگان و مجاهدان نشان‌دهنده پیوند میان اندیشه و عمل در شخصیت این عالم مجاهد بود. از نگاه علامه عاملی، مقاومت به رویارویی نظامی محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز دارد و در این میان، مقاومت رسانه‌ای و حفظ آگاهی سیاسی امت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
آیت‌الله کعبی با تأکید بر اهتمام آیت‌الله عاملی به مقابله با انحرافات سیاسی اظهار کرد: ایشان در آثار و فعالیت‌های خود همواره بر ضرورت مقابله با انحراف سیاسی و نپذیرفتن مشروعیت آن در طول تاریخ تأکید داشت و تلاش می‌کرد با تکیه بر معارف اهل‌بیت(ع)، مبانی صحیح شناخت و مواجهه با جریان‌های انحرافی را تبیین کند.