به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت‌الله علیرضا اعرافی در دیدار شورای تشکل فراگیر گروه‌های تبلیغی کشور که 18 بهمن در دفتر مدیر حوزه‌های علمیه برگزار شد، با تأکید بر اینکه شرایط کنونی به‌طور کامل با همه‌ ادوار گذشته متفاوت است، اظهار کرد: در این دوران، ما با شرایطی بی‌نظیر روبه‌رو هستیم که هیچ‌گاه در تاریخ تجربه نشده است. این تغییرات، هم در داخل کشور و هم در سطح جهانی، به‌شدت تأثیرگذار است. پس از طوفان‌‌الاقصی و به‌ویژه پس از حوادث اخیر، این فصل جدید، متفاوت از هر فصلی است که در گذشته شاهد آن بودیم.
فرصت‌های بی‌نظیر پیش‌روی نهاد دین و روحانیت
مدیر حوزه‌های علمیه ادامه داد: در این دوره، علاوه بر فرصت‌های عظیمی که به‌واسطه انقلاب اسلامی در طول قرن‌ها ایجاد شده است، با چالش‌ها و تهدیدات بی‌سابقه‌ای نیز روبه‌رو هستیم که بر نهاد دین، روحانیت، حوزه علمیه و جریان تبلیغی دین، تأثیرات قابل‌توجهی گذاشته است. این دو مؤلفه یعنی فرصت‌های عظیم و چالش‌های بزرگ، همزمان در کنار یکدیگر قرار دارند و هرکدام از آنها تأثیرات عمیقی بر مسیر پیش‌روی انقلاب اسلامی دارند.
مدیر حوزه‌های علمیه، با اشاره به وضعیت جهانی افزود: در سطح بین‌المللی، امروز شاهد هم‌افزایی نیروهای مختلف از جمله رژیم صهیونیستی، آمریکا، اروپا و برخی کشورهای عربی هستیم که در بسیاری از موارد در راستای یک هدف مشترک حرکت می‌کنند. این هماهنگی جهانی نشان‌دهنده وجود تهدیدات و چالش‌های جدی برای انقلاب اسلامی است.
همراهی بی‌سابقه مردم دنیا با گفتمان انقلاب اسلامی
وی افزود: با این حال، آنچه که این وضعیت را متمایز می‌کند، آن است که مردم جهان به‌ویژه در کشورهای مختلف، با گفتمان انقلاب اسلامی و دیدگاه‌های دینی همراهی بی‌سابقه‌ای نشان داده‌اند.
عضو فقهای شورای نگهبان در ادامه گفت: در مجموع، ما در نقطه‌ای قرار داریم که فرصت‌ها و تهدیدات، هر دو با وزنه‌های سنگینی خود، مسیر انقلاب اسلامی را رقم می‌زنند و این شرایط، برای تمامی نهادهای دینی و انقلابی، به‌ویژه حوزه‌های علمیه، اهمیت ویژه‌ای دارد.
فرصت‌ها و تهدیدهای فکری و فرهنگی پیش‌روی انقلاب
آیت‌الله اعرافی با اشاره به فرصت‌ها و تهدیدهای پیش‌روی جامعه اسلامی و خصوصاً در ارتباط با انقلاب اسلامی، اظهار کرد: ما در شرایطی قرار داریم که هم فرصت‌های عظیمی در دسترس داریم و هم تهدیدهای جدی و فوق‌العاده‌ای که باید برای غلبه بر آن‌ها آماده شویم. این آمادگی نیازمند توانمندی‌های فراوانی از جمله شجاعت، علم، اندیشه، خرد و اراده قوی است. بدون داشتن این عناصر، پیشبرد اهداف ممکن نخواهد بود.
وی با تأکید بر اهمیت دیدگاه فکری و علمی در برخورد با چالش‌های بزرگ، افزود: ما باید به‌طور جدی و عمیق به این فرصت‌ها و تهدیدها نگاه کنیم. یکی از تهدیدات اساسی که اکنون با آن مواجه هستیم، تسلط فرهنگ غربی است.
انقلاب اسلامی مقابل تمدن غرب ایستاده است
مدیر حوزه‌های علمیه، همچنین به روند تاریخی توسعه تمدن غرب اشاره کرد و گفت: فرهنگ و تمدن غربی، طی چهار یا پنج‌قرن گذشته به‌طور پیوسته در جهان گسترش یافته و تنها انقلاب اسلامی است که به‌طور جدی در برابر آن ایستاده است. در حال حاضر، اکثر کشورهای دنیا تحت تأثیر این تمدن قرار دارند و انقلاب اسلامی در حال مبارزه با این روند جهانی است.
عضو شورای‌عالی حوزه‌های علمیه در ادامه، با اشاره به لزوم درک عمیق‌تر و منتقدانه از تمدن غرب، تصریح کرد: بسیاری از کسانی که به دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی می‌روند، باید نگاه عمیق و نقادانه‌ای به مسائل مختلف به‌ویژه در زمینه علوم انسانی و فناوری داشته باشند. این نقد باید بنیادین و علمی باشد؛ نه صرفاً یک دیدگاه سطحی یا ناپخته. از طرفی، در فضاهای عمومی مثل مساجد و پایگاه‌های فرهنگی، ممکن است این نگاه کمی ساده‌تر و قابل فهم‌تر باشد؛ اما در نهایت باید همه درک کنیم که تمدن غرب با تمامی عناصر خود از جمله فلسفه، اقتصاد و علم، تأثیرات عمیقی بر نظامات آموزشی و علمی کشورها دارد.
مقابله با تهدیدات جهانی نیازمند آمادگی و استراتژی‌های دقیق است
آیت‌الله اعرافی همچنین به چالش‌های موجود در این زمینه اشاره کرد و گفت: این چالش‌ها در دوران اخیر و پس از انقلاب اسلامی، شدت بیشتری گرفته است؛ چراکه قبل از انقلاب، تمدن غرب به‌طور کامل بر کشورها تسلط داشت و این فرآیند به‌طور طبیعی پیش می‌رفت؛ اما اکنون این چالش‌ها با شدت بیشتری در ایران و سایر کشورهای اسلامی، خود را نشان می‌دهند و ما باید برای مقابله با این تهدیدات، برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشیم.
عضو فقهای شورای نگهبان در ادامه افزود: ما باید با نگاه منتقدانه و علمی، تهدیدات را شناسایی کرده و برای مقابله با آن‌ها به یک راهبرد جامع و دقیق دست یابیم تا بتوانیم، از این موقعیت‌های تاریخی بهره‌برداری کنیم.
تحولات شتابان در عرصه فناوری
امام جمعه قم ادامه داد: ما اکنون با چالشی مضاعف مواجه هستیم که ناشی از تحولات شتابان در عرصه فناوری و پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه هوش مصنوعی و علوم شناختی است. این تحولاتی که روز به روز سریع‌تر به سمت آن می‌رویم، تأثیرات عمیقی بر نظامات فکری و اجتماعی ما خواهد گذاشت.
نهاد روحانیت و مراکز علمی و دینی توانایی تاریخی دارند
مدیر حوزه‌های علمیه، با تأکید بر لزوم آمادگی نهاد روحانیت برای مقابله با این چالش‌ها، گفت: نهاد روحانیت و مراکز علمی و دینی، توانایی تاریخی دارند و امروز هم جوانان با استعداد، فعال و عالم در این نهاد حضور دارند؛ اما رویکردی جدید و پویا برای مقابله با این تغییرات لازم است.
آینده‌نگری و ضرورت آمادگی
آیت‌الله اعرافی همچنین به اهمیت آینده‌نگری در شرایط کنونی اشاره کرد و افزود: ضرورت آینده‌پژوهی و آمادگی برای مواجهه با این تحولات، اهمیت زیادی دارد. در حال حاضر همه اقداماتی که انجام داده‌ایم، در برابر آنچه که باید انجام شود، تنها درصدی از نیازها و تحولات مورد نظر را پوشش می‌دهد.
نیازهای جدید انقلاب و نظام اسلامی و تأثیر آن بر نهاد دین
عضو شورای‌عالی حوزه‌های علمیه، به تحولات مرتبط با انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی پرداخت و گفت: انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی، پدیده‌های بزرگی بودند که نیازهای جدیدی در عرصه دین و تبلیغ ایجاد کرده‌اند. این نیازها ابعاد وسیعی دارند و بر نهاد دین تأثیر زیادی گذاشته‌اند. تحولات جدیدی که در پی انقلاب و نظام اسلامی ایجاد شده، به‌گونه‌ای است که هیچ‌گاه سابقه نداشته است.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: ما در دوران انقلاب با مسائل امروز مواجه نبودیم و در آن زمان، جامعه دینی به‌شکلی متفاوت از امروز با چالش‌ها روبه‌رو بود. در حال حاضر، حجم بالای نیازها و تحولات جدید در زمینه انقلاب و نظام اسلامی، بر فعالیت‌های تبلیغی و دینی ما سایه انداخته است.
تبلیغ مردم‌محور
آیت‌الله اعرافی تأکید کرد: تبلیغ زمانی موفق است که حمایت مردمی داشته باشد. مردم باید حامی اصلی این فرآیند باشند تا تبلیغ اثربخش و مؤثر واقع شود. مساجد و هیئات مذهبی نیز باید تحت مدیریت مردمی قرار گیرند؛ چراکه نقش مردم در این زمینه بی‌بدیل است. در این راستا، لازم است که همواره تلاش کنیم تا بسترهایی برای مشارکت و حمایت مردمی فراهم آوریم.
مدیر حوزه‌های علمیه همچنین به مسائل مربوط به راهبری تبلیغ اشاره و بیان کرد: در حوزه تبلیغ کارهای جدید و ابتکارات متعددی را پایه‌ریزی کرده‌ایم که می‌تواند گام‌های مؤثری در ارتقای این عرصه باشد. در مجموع، باید تلاش کنیم تا ساختارهای تبلیغی به‌گونه‌ای طراحی شوند که هم‌راستا با نیازهای جامعه و با مشارکت مردم، به بهترین نحو ممکن اجرا شوند.