به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت‌الله علیرضا اعرافی در این مراسم با ادای احترام به پیشگاه حضرت ولی‌عصر(عج) و تبریک میلاد امام حسن عسکری(ع)، از مجاهدت‌های علمی و فکری آیت‌الله مصباح یزدی(ره) به عنوان عالم فرزانه و استاد فکر و اندیشه تجلیل کرد و سال تحصیلی جدید را به دانش‌پژوهان، اساتید و کارگزاران این مرکز فاخر علمی پژوهشی تبریک گفت.
رسالت‌های بنیادین حوزویان در افق‌های پیش‌رو
مدیر حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به رسالت‌های بنیادین حوزویان در افق‌های پیش‌رو، تولید و تبیین نظامات اجتماعی را یکی از پنج محور اصلی این وظایف برشمرد و اظهار کرد: هر جامعه‌ای در شئون مختلف خود اعم از نظام حکمرانی، ساختار قضایی، معادلات اقتصادی، نظام خانواده و حوزه کسب‌وکارهای نو، نیازمند نظامات مشخصی است که تمامی این الگوها بر یک پایه فکری و نرم‌افزاری استوار هستند که یا از دل سنت‌های بومی برآمده و یا زاییده اندیشه متفکران صاحب‌نظر است.
ضرورت استخراج نظام اداره جامعه از متون معتبر دینی
عضو فقهای شورای نگهبان با تبیین ضرورت استخراج نظام اداره جامعه از متون معتبر دینی ابراز داشت: در حکومت اسلامی تمامی این قواعد باید برگرفته از اسلام باشد و هرچند فقه شیعه در برخی ساحت‌ها همچون قضا به صورت کافی ورود کرده است، اما با تکیه بر قواعد گسترده فقهی مستخرج از کتاب و سنت و عناوین ثانویه، ظرفیت‌های لازم برای طراحی تمامی نظام‌های اداره جامعه را داراست و این حوزه‌های علمیه هستند که باید با پر کردن خلاءهای موجود، وظیفه سنگین خود را در قبال نظام اسلامی ایفا کنند.
فقاهت نباید در مرز احکام فردی و عبادی متوقف بماند
مدیر حوزه‌های علمیه کشور با یادآوری حرکت مبارک امام راحل(ره) در تبیین نظریه ولایت‌فقیه طی دوران تبعید در نجف اشرف، افزود: کار بزرگ امام راه تحقیق را به روی فضلا گشود و پس از پیروزی انقلاب اسلامی این مسیر در مقام نظر و عمل تکامل یافت، اما هنوز در برخی از نظامات اجتماعی با نابسامانی مواجه هستیم و نباید فقاهت را به تعبیر امام خمینی(ره) تنها در احکام فردی و عبادی محدود دانست، بلکه هویت حوزه در قلمرو علوم انسانی و نظامات اجتماعی تعریف می‌شود و این همان افق بلندی است که در چشم‌انداز مؤسسه امام خمینی(ره) قرار دارد.
مأموریت اصلی و سنگین نخبگان حوزه
آیت‌الله اعرافی، علوم انسانی را نرم‌افزار مدیریت جهان و تمدن نوین غرب توصیف کرد و گفت: دنیای غرب پس از رنسانس با تکیه بر پایه‌های فلسفی، زنجیره‌ای از علوم پایه تا کاربردی را ایجاد کرد که تمامی ساحت‌های زندگی بشر را مدیریت می‌کند و هرچند این تحولات دستاوردهایی داشته است، اما در شالوده آن اشکالات بنیادی و رگه‌های ناصوابی وجود دارد که بازشناسی و اصلاح این نرم‌افزار جهانی، مأموریت اصلی و سنگین نخبگان حوزه است.
هنوز در میانه راهیم
مدیر حوزه‌های علمیه کشور با بررسی کارنامه چهار دهه اخیر در حوزه تحول علوم انسانی بیان کرد: گام‌های امیدبخشی به تأسی از اندیشه‌های امام راحل، امام شهید، علامه طباطبایی(ره) و شخصیت‌هایی همچون شهید صدر و علامه مصباح(ره) برداشته شده است که پرونده‌ای درخشان محسوب می‌شود، اما همزمان با این پیشرفت‌ها، با مخالفت‌ها و دشواری‌های بسیاری حتی در رده‌های مسئولیتی روبرو بوده‌ایم و با وجود نتایج بزرگ، هنوز در میانه راه هستیم و باید با روحیه جهادی به سمت کمال این مسیر حرکت کنیم.
هیمنه قدرت‌های پوشالی
در کارزار تمدنی اخیر فرو ریخت
استاد دروس خارج حوزه علمیه قم با تحلیل حوادث اخیر منطقه و زنجیره دفاع مقدس در برابر جبهه استکبار تصریح کرد: در سال‌های اخیر و در جریان نبردهای مقاومت از جمله جنگ‌های تحمیلی ۱۲ روزه و رمضان، شاهد مشابهت‌های فراوانی بوده‌ایم که مهم‌ترین امتیاز این دوره، فروریختن ترس از رویارویی مستقیم با کانون اصلی تمدن غرب یعنی آمریکاست؛ چراکه اکنون پرده‌ها کنار رفته و انقلاب اسلامی مستقیماً با کانون فساد روبرو شده است که این یک پدیده مبارک و افتخاری بزرگ برای ملت ایران و بزرگان ما محسوب می‌شود.
معادلات معرفتی را
در سطح جهانی تغییر دهیم
وی فقدان شخصیت‌های عظیمی همچون رهبران مقاومت را خسارتی بزرگ دانست و اظهار کرد: روح حاکم بر این مجاهدت‌ها نشان‌دهنده یک کارزار بنیادی با کانون محوری غرب است که تمامی ذخایر علمی، نظامی و فرهنگی خود را برای اداره عالم جمع کرده بود، اما امروز این اقتدار با چالش جدی مواجه شده است و این پدیده به ما می‌آموزد که باید معادلات معرفتی را در سطح جهانی تغییر دهیم.
لزوم استخراج معادلات معرفتی
از دل کتاب و سنت
عضو فقهای شورای نگهبان، تغییر در زیرساخت‌های فکری را پیش‌نیاز تغییر در معادلات نظامی و سیاسی قلمداد کرد و افزود: تغییر معادلات معرفتی برآمده از فلسفه و فقه اصیل یک مسئله پایه‌ای است که باید از دل کتاب و سنت استخراج شده و تمامی ابعاد زندگی بشر را تحت تأثیر قرار دهد؛ زیرا پیش از انقلاب به دلیل نبود عرصه عمل، بسیاری از مباحث در حد انتزاعیات باقی می‌ماند اما امروز به برکت نظام اسلامی، میدان آزمایش فراهم شده است.
تأکید بر ساماندهی نظریه‌سازی‌های بنیادین
آیت‌الله اعرافی در پایان ضمن آرزوی توفیق برای طلاب و اساتید در سال تحصیلی جدید خاطرنشان کرد: ما باید با ساماندهی به نظریه‌سازی‌های بنیادین، پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه باشیم و اجازه ندهیم مبانی معرفتی بیگانه برای شئون مختلف زندگی مسلمانان تصمیم‌گیری کنند و این مسیر جز با تمرکز علمی و جهاد تبیین میسر نخواهد شد.

  تربیت نظریه‌پرداز در علوم انسانی اسلامی رسالت نخبگان حوزوی است
آیت‌الله محمود رجبی هم در این مراسم با تبریک سال تحصیلی به اساتید و دانش‌پژوهان و تجلیل از تلاش‌های کادر آموزشی و مدیریتی این مرکز، ورود به میدان علوم انسانی اسلامی را از تکالیف بنیادین برآمده از آرمان‌های انقلاب اسلامی دانست.
عضو هیئت‌رئیسه مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر افق‌های ترسیم‌شده از سوی رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: رسالت سنگینی بر دوش مؤسسه امام خمینی(ره) در این مسیر قرار گرفته و همه کسانی که وارد وادی علوم انسانی اسلامی می‌شوند باید نگاه خود را معطوف به تراز نظریه‌پردازی کنند؛ چرا که سرنوشت کلان کشور در ساحت‌های فکری و مدیریتی به پیشرفت این علوم وابسته است.
بار مسئولیت مؤسسه امام خمینی(ره)
مضاعف و سنگین است
رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) افزود: حجم نیازها و پرسش‌های پیش‌روی نظام اسلامی به‌قدری زیاد است که حتی اگر نیروی انسانی مستعد حوزه ده‌ها و صدها برابر ظرفیت کنونی افزایش یابد، باز هم پاسخگویی به همه ابعاد این رشته‌ها با چالش همراه خواهد بود؛ زیرا جامعه نیازمند پژوهشگرانی است که افزون بر اجتهاد حوزوی، تسلطی عمیق و کارآمد بر مسائل روز علوم انسانی داشته باشند.
آیت‌الله رجبی با گرامیداشت بنیان‌گذاری‌های علامه مصباح یزدی(ره) و اشاره به مطالبات رهبر شهید، بیان کرد: جایگاه تثبیت‌شده این مجموعه و شناختی که ارکان مختلف کشور از بنیه علمی آن دارند وظیفه اساتید و دانش‌پژوهان را بسیار خطیرتر از دیگر نهادها کرده و تحقق این انتظارات جز با تلاشی جهادی، صبری بالا و کاری سرشار از اخلاص میسر نمی‌شود.
حفظ و اعتلای هویت حوزوی
وی حفظ و اعتلای هویت حوزوی را نخستین بند از مأموریت‌های ابلاغی به شمار آورد و افزود: در هر دو بعد شناختی و معنوی باید طراحی و اهتمام ویژه‌ای از سوی متولیان صورت گیرد تا خصلت‌هایی نظیر تحقیق عمیق، روحیه نقادی و پرسشگری علمی، حفظ سنن اصیل حوزه‌ها، خردورزی مستمر و ارائه نوآوری‌های مجتهدانه در متن درس و بحث طلاب نهادینه شود.
عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه پیوند میان فقاهت و معنویت را شاخصه ضروری ورود به این عرصه خواند و اظهار داشت: حضور در گستره دانش‌های انسانی باید توأم با انقطاع از جاذبه‌های دنیوی، توسل مستمر به اهل‌بیت(ع)، تضرع به درگاه الهی و تقویت انگیزه دفاع از دستاوردهای اسلام و آرمان‌های بلند انقلاب تجلی یابد.
وی ادامه داد: الگوی علمی ما علمایی هستند که همواره بیانات و رهنمودهای ولایت را محور اقدامات خویش قرار دادند و در راه صیانت از معارف دینی و سیاسی اسلام، سختی‌ها را به جان خریدند و هرگز اجازه ندادند موانع ظاهری و کمبودها جلوی پیشرفت وظیفه را بگیرد.
لزوم برنامه‌ریزی دقیق
برای تمامی ساعات شبانه‌روز
رئیس مؤسسه امام خمینی(ره) توجه دقیق به نظام اولویت‌ها و مسائل عینی جامعه را راهبرد اصلی پژوهش قلمداد کرد و یادآور شد: باید همچون بزرگان اندیشه دینی مسائل واقعی زمانه را رصد کرد و برای پاسخگویی به مطالبات بر زمین مانده به میدان آمد و نباید برای ادای تکلیف معطل فراهم شدن همه شرایط ماند، بلکه با عزم راسخ باید در برابر چالش‌ها ایستادگی کرد.
نظم فردی و تشکیلاتی؛
پایه دستیابی به جهش علمی
وی نظم فردی و تشکیلاتی را پایه دستیابی به جهش علمی دانست و در ادامه، اخلاص را رمز گشایش و برکت در این راه طولانی برشمرد و خاطرنشان کرد: اگر کارها تنها برای جلب رضای پروردگار پیگیری شود، عنایت ائمه اطهار(ع) شامل حال خواهد شد و هیچ سد و مانعی توان متوقف ساختن اراده اهل دانش را نخواهد داشت.

  تحول بنیادین
در نظام آموزشی مؤسسه امام خمینی(ره)
حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا اسدی معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) هم اظهار کرد: با عنایات ریاست مؤسسه و پیگیری‌های مستمر، محور اصلی فعالیت‌های سال گذشته بر فراهم‌سازی بسترهای لازم برای اجرای طرح تحول بنیادین آموزش متمرکز شد.
وی با اشاره به فرآیند طولانی تدوین این سند جامع تصریح کرد: طرح تحول بنیادین آموزش که محصول بیش از ۴ هزار ساعت کار کارشناسی و پژوهشی است، در بیش از ۶ مرحله مورد ارزیابی دقیق قرار گرفته و پس از برگزاری ۱۰ جلسه تخصصی در هیئت‌رئیسه و اعمال اصلاحات لازم آماده اجرا شده است که در سال جاری عملیاتی خواهد شد.
چرخش‌های تحولی در پذیرش دانش‌پژوهان
معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با تشریح چرخش‌های تحولی در پذیرش دانش‌پژوهان بیان کرد: بر اساس تصمیمات اتخاذ شده، راهبرد این مرکز از جذب حداکثری به سمت جذب دانش‌پژوهان مستعد و مجد تغییر یافته است تا بدین‌وسیله ضمن ارائه حمایت‌های علمی، مادی و معنوی ویژه، اهداف کلان مؤسسه با دقت بیشتری محقق شود و در همین راستا اجرای طرح احمد نیز در مرحله عملیاتی قرار گرفته است.
تسهیل مسیر نخبگان
و گسترش عدالت آموزشی
معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در ادامه با اشاره به رفع برخی محدودیت‌های پذیرش برای نخبگان علمی افزود: پیش‌ازاین فضا برای حضور نخبگانی که دوره کارشناسی خود را در این مؤسسه نگذرانده بودند اما از سطح تربیتی و علمی مطلوبی در رشته‌های علوم انسانی اسلامی برخوردار بودند بسته بود که اکنون با تدوین دستورالعمل‌های جدید و احراز صلاحیت‌های لازم، این باب گشوده شده و امکان ورود آنان به دوره‌های عالی فراهم آمده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین اسدی همچنین به تقویت و توسعه واحدهای استانی پرداخت و گفت: در کنار تقویت واحد تهران که با برگزاری جلسات تخصصی با دانش‌آموختگان و مسئولان مربوطه پیگیری می‌شود، توسعه واحدهای استانی ازجمله مازندران نیز در دستور کار قرار دارد تا عدالت آموزشی در اقصی نقاط کشور نمود عینی‌تری یابد.
راه‌اندازی دوره متمرکز آموزش زبان
معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) راه‌اندازی دوره متمرکز آموزش زبان را یکی دیگر از اقدامات تحولی برشمرد.
معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با تأکید بر تغییر روش‌های آموزشی در کلاس‌های درس تصریح کرد: یکی از ضرورت‌های تربیت نظریه‌پرداز، تغییر متدولوژی تدریس از روش القای صرف به روش تدریس تعاملی است که در این راستا کلاس‌ها باید به سمت مطلب‌محوری حرکت کنند تا ضمن تقویت توانمندی‌های دانش‌پژوهان، روحیه پرسشگری و پژوهشگری در آنان نهادینه شود.
استقرار نظام ارزیابی چندبعدی
حجت‌الاسلام والمسلمین اسدی در پایان با اشاره به استقرار نظام ارزیابی چندبعدی افزود: در سال جدید تحصیلی، ارزیابی‌ها تنها به آزمون‌های پایانی محدود نخواهد بود و فعالیت‌های کلاسی، ارائه کنفرانس‌ها و پژوهش‌های مستمر دانش‌پژوهان در طول ترم به‌عنوان بخشی از نمره نهایی لحاظ خواهد شد که این اقدام گامی مهم در جهت سنجش دقیق‌تر توانمندی‌های علمی و مهارتی دانش‌پژوهان محسوب می‌شود.

  تقدیر از ممتازین
در بخش پایانی این مراسم، با حضور آیات اعرافی و رجبی، از نفرات برتر آزمون‌های ورودی سه مقطع مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) تقدیر شد.