هفته‌نامه سیاسی، علمی و فرهنگی حوزه‌های علمیه

معرفی کتاب

معرفی کتاب

  از چه شخصی باید تقلید کنیم؟
 پس از شش‌دهه از نخستین انتشار در سال ۱۳۴۲، اثر ماندگار علامه محقق «محمد واصف لاهیجی» با رویکردی علمی بازنشر شد. این نسخه جدید که توسط انتشارات «واصف لاهیجی» در سال ۱۴۰۴، در ۲۰۰ صفحه و قطع شومیز منتشر شده، حاصل تحقیق، تعلیق و تنقیح استادِ محقق، حجت‌الاسلام ناصر متقی املشی است و فرصتی مغتنم برای جویندگان معارف فقاهتی فراهم می‌آورد تا با هندسه فکری و استدلال‌های دقیق مؤلف در باب مسائل تقلید آشنا شوند.
این اثر، با بهره‌گیری از مقدمه‌ای گران‌سنگ به‌قلم دکتر محمدجعفر واصف، در پی بازشناسی مقام علمی مؤلف و تبیین جایگاه اوست تا از این طریق، بر ضرورت تجدیدنظر در خوانشِ اندیشه‌های وی پافشاری کند و نشان دهد که بازخوانی رویکردهای نوین، می‌تواند از پتانسیل‌های نهفته و ظرفیت‌های مغفول آرای ایشان پرده بردارد. کتاب مذکور با ارائه هندسه‌ای منسجم از معیارهای تقلید، اثری مهم برای طلاب و پژوهشگران حوزه فقه و اصول محسوب می‌شود. بازنشر این مکتوب، گامی ارزشمند در احیای میراث فقاهتی و تبیین دقیق مفاهیم مرجعیت برای جامعه علمی و مؤمنان است.
ساختار محتوایی
مؤلف فقید در این اثر، منظومه‌ای جامع از مباحث بنیادین «اجتهاد و تقلید» را با نظمی منطقی و چینشی عالمانه تدوین نموده است. سرفصل‌های بیست‌وسه‌گانه این کتاب (که تفصیل آن در فهرست مندرجات اثر هویداست)، یک دوره فشرده و متقن از مباحث مربوطه را پوشش می‌دهد که اهمّ آن‌ها عبارتند از:
-بررسی عقلانی وجوب کفایی تحصیل ملکه اجتهاد و تبیین ماهیت، تعاریف و اقسام آن.
-بررسی دقیق شرایط نیل به اجتهاد مطلق، احکام، شئون و مناصب مجتهدین.
-واکاوی احکام مترتب بر «مجتهد متجزی» (پیرامون جواز تقلید از وی، نفوذ قضاوت و حدود ولایت او بر امور حسبیه).
-چیستی تقلید، اقامه ادله بر وجوب آن و تبیین شأنیت مقلدین و شرایط جامع‌الشرایط‌ بودن مرجع تقلید.
-کالبدشکافیِ فقهی مسئله خطیر «تقلید از میت» (شامل ادله عدم جواز تقلید ابتدایی، ادله قائلین به جواز و مسئله بقاء بر تقلید میت همراه با ادله طرفین).
-مسئله وجوب تقلید از «اعلم» و نقد و بررسی ادله قائلین به وجوب و عدم وجوب آن.
-مباحث تکمیلی شامل: محل تقلید، جواز یا عدم جواز تبعیض در تقلید، کیفیت تقلید از حی و میت، طرح دو تذکر، دو مسئله معترضه و چهار تنبیه فقهیِ لازم.
ابتکارات علمی
و استقلالبخشی به مباحث مغفول
یکی از برجسته‌ترین امتیازات و خصایص این رساله، طرح و بسط مسائلی است که در کتب فقهیِ پیشین، یا اساساً مسکوت مانده و یا صرفاً به‌صورت استطرادی و از باب مناسبت در حاشیه مباحث دیگر به آن‌ها اشاره شده است. علامه واصف لاهیجی(ره) با ذکاوت و احاطه فقهی خویش، این دست از مباحث را از حالت حاشیه‌ای خارج نموده و شمایلی مستقل و مستدل به آن‌ها بخشیده است؛ بارزترین نمونه این رویکرد را می‌توان در «دو مسئله معترضه» (مندرج در صفحات ۸۵ تا ۸۷) مشاهده نمود. شایان ذکر است که مسئله دوم (صفحات ۸۶ و ۸۷) از زمره نوآوری‌ها، تفردات فقهی و ابتکارات خالص و تحسین‌برانگیزِ شخصِ مؤلفِ معظم به‌شمار می‌آید.
منهج تحقیق و گونهشناسی تعلیقات
حواشی و تعلیقات افزوده‌شده بر این طبع، از منظر روش‌شناسی بر سه محور اساسی استوار است:
1. تعلیقات تبیینی و ایضاحی: این تحقیق، شامل «توضیحات بیشتر»، «تعلیل و بیان چرایی مطلب»، «تعریف مفاهیم»، «ارجاعات» و مانند این‌ها می‌شود.
2. تتمیمی و تکمیلی: این تحقیق، مربوط به جایی است که مسئله‌ای یا مطلبی ناقص بوده و نیاز به تتمه و تکمله دارد.
 3. تعلیقات انتقادی و اجتهادی: این بخش نمایانگر پویایی و تضارب آرای فقهی است که محقق با رعایت ادب علمی، در مواردی که به‌لحاظ صناعت فقهی با رأی شریف مؤلف عالی‌قدر(ره) زاویه نگاه متفاوتی داشته، ادله و انظار مختار خویش را به رشته نقد و تحلیل درآورده است.

  کتاب «منظومه توحید و معرفت»
​​​​​​​
کتاب «منظومه توحید و معرفت» اثر حسین رودگر (واعظ)، مجموعه‌ای در حوزه ادبیات دینی و معرفتی است که با نگاهی عمیق و الهی به موضوع توحید و خداشناسی می‌پردازد. این اثر، مجموعه‌ای از سروده‌های ناب فارسی است که هر بند آن، جلوه‌ای از عشق، ایمان و معرفت نسبت به ذات حق‌تعالی را به تصویر می‌کشد و هم‌چنین موانع شناخت و علل گرایش به مادی‌گرایی را شرح می‌دهد. نویسنده با ذوق شاعرانه و تسلط بر مباحث توحیدی و معرفتی، کوشیده است تا مفاهیم بلند این حوزه را در قالبی شاعرانه، لطیف و عمیق، همراه با شرح و توضیح مختصر و قابل فهم برای عموم مخاطبان ارائه کند. همچنین در این کتاب، با نگاهی نقادانه، عرفان‌های کاذب مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌اند.
این اثر ادبی که درون‌مایه اصلی آن توحید و خداپرستی است، با مقدمه‌ای وزین و ارزشمند از سوی آیت‌الله‌العظمی سبحانی مزین شده است. «منظومه توحید و معرفت» در ۱۳ بخش و بیش از ۴۰۰ صفحه، در قطع وزیری و با جلد گالینگور، توسط انتشارات «حقوق بشر اسلامی» به چاپ رسیده است.
برخی از محورهای اصلی کتاب عبارت‌اند از:
بخش اول: علل ضرورت خداشناسی؛
بخش دوم: راه‌های شناخت خدا؛
بخش سوم: مراحل معرفت؛
بخش چهارم: ابزار شناخت خدا؛
بخش پنجم: مبارزه با موانع شناخت عقلی؛
بخش ششم: مبارزه با موانع شناخت قلبی؛
بخش هفتم: دلایل اثبات وجود خدا؛
بخش هشتم: علل گرایش به مادی‌گرایی و انکار وجود خدا و دین؛
بخش نهم: توحید نظری؛
بخش دهم: توحید عملی؛
بخش یازدهم: توحید در عبادت؛
بخش دوازدهم: عرفان‌های کاذب؛
بخش سیزدهم: وحدت وجود.
علاقه‌مندان برای تهیّه این کتاب، می‌توانند به نشانی قم، خیابان صفائیه، پاساژ المهدی، دفتر فنی ققنوس مراجعه کنند. شماره تماس: (09108343740)
​​​​​​​

برچسب ها :
ارسال دیدگاه